Қазақстан тарихы 6 сынып Ежелгі түріктердің жазуы. Сабақ жоспары

Ұзақ мерзімді жоспардың тарауы:

«VI-IX ғасырлардағы Қазақстан

Мектеп: Қ.Аманжолов атындағы ЖОББМ

Күні:

Мұғалімнің аты-жөні: Аталыкова К.Т

Сынып: 6 «а», «ә»

Қатысқандар:

Қатыспағандар:

Сабақтың тақырыбы

Ежелгі түріктердің жазуы

Зерттеу сұрағы: Білге қаған мен Күлтегіннің мемлекетті нығайтудағы саясаты бізге қандай деректерден белгілі?

Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына сілтеме)

6.3.1.2- VI-IX ғасырлардағы мемлекеттердің даму ерекшеліктерін түсіндіріп, олардың ұқсастықтары мен айырмашылықтарын анықтау;

6.2.3.1 – көне түркі жазуының маңызын түсіндіру

Ойлау деңгейі

Білу, түсіну, қолдану, талдау

Сабақтың мақсаты

VI-IX ғасырлардағы мемлекеттердің даму ерекшеліктерін атайды, олардың ұқсастықтары мен айырмашылықтарын анықтайды, талдайды

Көне түркі жазуының маңызын түсіндіреді

Бағалау критерийі

«Орхон-Енисей жазбалары» ескерткішін талқылай отырып, VI-IX ғасырлардағы мемлекеттердің даму ерекшеліктерінің ұқсастықтары мен айырмашылықтарын анықтайды

Көне түрік жазуының маңызын саралайды.

Білге қаған мен Күлтегіннің мемлекетті нығайтудағы саясаты туралы ескерткішті тарихи дерек ретінде таниды;

Тілдік мақсаттар

Пәнге қатысты лексика мен терминология:

Халық Консолидация этносаяси бірлестік

Этнос этноним ұлт миграция

Ассимиляция әлеумет әлеуметтік топ

Ақсүйектер қара сүйектер

мүліктік теңсіздік жер иелену түрлері қағанат қаған

Руна жазуы, Орхон-Енисей, Тоныкөк, Күлтегін, Йоллығ-тегін, оймыш (ксилография), рунатану (рунология)

Диалогқа/жазылымға қажетті тіркестер:

Бірқатар факторлар келесі факторларға әсер етті, мысалы...

Ең басты өзгерістер / жетістіктер болды…

оған қарағанда маңыздырақ болды, өйткені…

Бұл оқиға /өзгеріс маңызды болды / айтарлықтай, өйткені…

Құндылықтарға баулу

«Мәңгілік Ел» жалпыұлттық идеясының құндылықтары:

6) Тарихтың, мәдениет пен тілдің біртұтастығы құндылығы түркілердің жазуының тарихи маңыздылығын түсіну барысында жүзеге асады

Пәнаралық байланыс

Қазақ тілі мен әдебиеті

Алдыңғы білім

Ежелгі адамдардың жазуын біледі;

Түркі тайпалары мен түркі қағанаттарын басқарған қағандарды біледі;

Сабақ барысы

Сабақтың жоспарланған кезеңдері

Сабақтағы жоспарланған жаттығу түрлері

Ресурстар

Сабақтың басы

3 мин

4 мин

Б. «Суреттер сыр шертеді». Оқушыларға қызығушылықтарын арттыру мақсатында петроглиф, иероглиф, сына, руна жазулары туралы суреттер көрсетіледі.

Сурет бойынша оқушылар өзара пікір алмасып, бүгінгі сабақтың тақырыбын болжайды

(тақырып, зерттеу сұрағы таныстырылады)

М. Оқушыларға «Борт журналы» ұсынылып, тек бірінші графасын толтыру ұсынылады. (жеке, жұптық)

Берілген тақырып бойынша бұрыннан білемін

Мәтінді оқып жаңадан білгенім

Болжамдар

Тың ақпараттар

Дескриптор:

Түркі тайпалары мен түркі қағанаттарын басқарған қағандарды еске түсіреді

Алғашқы адамдардың жазуын еске түсіреді

Әр жұптан 1 аргумент айтады.

(сабақтың мақсаты таныстырылады)

Презентация

кесте

Сабақтың ортасы

2 мин

12 мин

10 мин

Бейнеролик «Сен білесің бе?» (тыңдалым)

Оқушыларға алдын ала шағын кесте беріледі. Бейнероликті мұқият қарап отырып, кестені толтырады.

Күлтегін кім?

Күлтегіннің әскер саны қанша болды?

Күлтегін құлыптасын жасатқан кім?

Күлтегін көк тасының көшірмесі қай қалада

Кестедегі сұрақтарға оқушылардан жауап алғаннан кейін келесі тапсырма түсіндіріледі.

Тапсырма: Толық мәлімет алу үшін : мәтінмен жұмыс (жеке жұмыстанып, жұпта талданып, топта бөліседі) (оқылым)

«Борт журналының» «Мәтінді оқып жаңадан білгенім», «Болжамдар», «Тың ақпараттар» графаларын

Түркілердің руна жазуының құпиясы қай ғасырдан ашыла бастады?

Түркі жазуын ашып, зерттеуді кім бастады?

Түркі жазуының кең таралу себебі неде?

«Орхон-Енисей жазбалары» болмаған жағдайда Білге қаған мен Күлтегін туралы мәліметті қайдан алуға болады?

Сұрақтарға жауап беру арқылы толтыру ұсынылады

1 топ 1 графа бойынша жазғанын айтып шығады, қалған екі топ оны толықтырады.

Дескриптор:

Түркілерде жазудың пайда болуын анықтайды, руналық жазудың өзіндік ерекшеліктерін атайды

Руна, ескерткіш-құлпытас, ксилография, рунология ұғымдарын түсіндіреді

Түркі билеушілері үшін жазудың маңызын анықтайды

ҚБ: дескрипторды басшылыққа алып өзара «Басбармақ» әдісі арқылы бағалайды

Тапсырма:

Берілген мәтінді оқып, кестедегі сұрақтарға жауап толтырыңыз.