Қазақстан тарихынан қосымша оқу материалы

Қазақстан тарихы

Сабақтың тақырыбы: 1929-1930 жылдардағы Ұлт азаттық қозғалыстар

Сабақтың мақсаты:

- 1929 -1931 жылдардағы жүргізілген ұжымдастыру саясатының зардаптары мен нәтижелерін, шаруалардың жаппай ұжымдастыру саясатына қарсылығын түсіндіру;- Белсенділігін арттырып, тарихқа қызықтыру, білімдерін жетілдіру;- Тарихи санасы қалыптасқан, дүниежүзілік мәдениетпен сусындаған, ұлттық рухы жоғары, шығармашыл жеке тұлға тәрбиелеу.

Сабақтың түрі: аралас

Әдісі: Баяндау сұрақ жауап

Көрнекілік: карта, сызба.

Сабақтың жоспары

І. Ұйымдастыру кезеңіІІ. Үй тапсырмасын сұрауIII. Жаңа сабақIV. Сабақты бекітуV. БағалауVI. Үй тапсырмасы

Сабақтың барысы: І.Ұйымдастыру кезеңі

- Оқу құралын тексеріп түгелдеу.- - зейінін сабаққа аудару.

ІІ. Үй тапсырмасын сұрау:

Қазақ Автономиялы республика ьолып қашан жарияланды

Астана қай жерге көщірілді

III. Жаңа сабақ

.1. 1929-1930 жылдардың қысында жұт болды. 1931 жылы көктемде Алматыға жер-жерден аштық жөнінде мәліметтер келіп түсе бастады. Алайда өкмет оларды жоққа шығарып, әкімшілік қысымды қатайтты. Аштық пен қуғын- сүргіннің қысымымен қазақстар бүкіл ауыл болып шектес облыстарға, республикаларға көше бастады. Бірнеше жүз мың қазақ Қытай, Моңғолия, Иран, Ауғаныстанға қоныс аударды. Нәтижесінде 1931-1933 жылдары аштықтан, суықтан, аурулардан 2,1 млн-дай қазақтар мен 200-250 мыңдай басқа ұлттардың өкілдері қаза тапты.

2. Қазақстандағы өкімет орындарының саясатына деген наразылық 1928 жылы жүргізілген тәркілеу кезінде пайда болды.

Шаруалар көтерілістері:

Көтеріліс болған уақыты

Көтеріліс қамтыған аумақ

Көтерілістің барысы

Нәтижесі

1929 жылы 27 қыркүйек

Сырдария округі, Бостандық ауданы.

Көтеріліс бүкіл ауданға тез тарап, 500-ге тарта мүшелері бар көтерілісшілер отряды құрылды. Оларға Қырғызстандағы көтерілісшілер отряды қосылды.

Нашар қаруланған көтерілісшілер жеңіліске ұшырады. 70-тен астамы өліп, көпшілігі тұтқынға түсті.

1929 жылы күзде

Қостанай округінде

1 қарашада басталып, Батпаққара ауданының орталығын басып алды. Кеңес және партия, милиция мекемелерін талқандады, түрмедегі-лерді босатты. Қысқа мерзім ішінде 500-ге жуық отряд жиналғаны-мен он көтерілісшінің біреуін-де ғана ату құралы болды.

ОГПУ-дің қарулы отрядтары көтерілісшілерді талқандап, көтеріліс басып жанышталды. 200-дей адам тұтқындалды.

1930 жылы 12 ақпан

Қазақстанның оңтүстігіндегі Созақ ауданында

Ірі бой көтеру болды. Көтеріліске 5000-дай адам қатысты. Сол уақыттағы деректер бойынша бұл оқиғалар «Кеңес өкіметіне қарсы контрреволюциялық қарулы көтеріліс» ретінде сипатталады. Көтерілісті басу үшін Ташкенттен 225 адамнан тұратын әскери топ жіберілді.

Көтеріліс сол жылы көктемде талқандалды. Көтеріліске қатысқандарды қуғындау 1938 жылға дейін жалғасты.

1930 жыл 27 наурыз

Жетісудағы Ақсу ауданында