Қазақстандағы инклюзивті білім берудің жай-күйі мақаласы

Еліміздегі инклюзивті білім берудің бүгінгі жай-күйі

Жоспар:

1.Кіріспе

Инклюзивті білім беру қаншалықты қажет?

2.Негізгі бөлім

Инклюзивті білім беру-қоғамның белсенді тұлғаларын тәрбиелеу

3.Қорытынды

4.Пайдаланылған әдебиеттер тізімі.

Өмірде әр алуан мәдениет, әр алуан өмір салты болатыны сияқты әр адамның басында әр алуан тағдыр бар.Жазмыштың жазуымен бүгінде көп жанның жаны, болмаса, тәні жаралы.

Міне, сол жаралы тағдырларды қоғамнан бөліп қарамай,оларды да қоғамның белді тұлғасы етіп тәрбиелеу, білім беру әуелі мемлекет алдында , одан қала берді ата-ана алдындағы міндет.Әрбір мүмкіндігі шектеліп туылған бала бір нәрсеге мұқтаж екендігі рас.Әрбір саналы тұлға өз тарапына қоғамнан әділетті қарым-қатынасты талап ете алатынындай , мүмкіндігі шектеулі әрбір. Жан әділетті кез-келген ортада талап етуге құқылы. Әлеуметтік теңдік, түсіністік, қолдау,көмек деп басталатвн тізімді білім алу мен ерекше жағдай де паяқтауға болады.Міне, бүгінгі таңда мүмкіндігі шектелген балаларға аталған дүниелер ауадай қажет.

Біздің елімізде инклюзивті білім беру жүйесінің дамуы туралы ресми дерек “ҚР-ның біләм беруді дамытудың 2010-2020 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасында көрсетілді.Қағаз жүзінде көрсетіліп, жасалынды деу ең оңай іс. Ал іс жүзінде ше?

Іс жүзінде елімізде инклюзивті білім беру қаншалықты нәтижелі, қаншалықты актуалды деген сұраққа жауап іздейік.

Қарапайым білім беру мекемелерінде оқитын зияты дамымаған, балалар педагог тарапынан қаншалықты көмек алып жүр? Көру-есту қабілетін нашар балаларға лайықты жағдай сыныпта жасалынады ма?,-деген көп сұрақтың жауабын біз практикадан өту барысында біле аламыз.Біздің мекептерде жағдай нашар емес, логопедтің апта сайын оқушыларға жаттығу орындатып жатқанын, мейірбике келіп баланың көру деңгейін тексеріп жатқанын байқадым. Бұл-қуанарлық жағдай. Тек инклюзивті білім беру -зияты дамымаған балаларды басқаларынан бөлектемеуді дәріптесе, кейбір ұстаздар сол оқушыларды бөлектеп, оларға салғырт қарап жатқанын көру өкінішті.

Жалпы,қорыта айтқанда, ерекше білім беруді қажет ететін балаларды қоғамға бейімдеу тек өз мамандарының міндеті ғана емес, осы отырған әрбіріміздің оларға қолдау көрсетіп, түсіністікпен қарау, көмек қажет болғанда көмек қолын созу -адами борышымыз деп қарасақ, бұл істі сіз болып, біз болып орындау әлдеқайда жемісті болар еді.

Қазіргі таңда барлық әлем жұртшылығының назарын аударып отырған мәселе балалардың жеке сұраныстары мен ерекшеліктеріне ортаның, отбасының қатысуымен білім беру үрдісіне толық қосуды қарастыратын инклюзивті білім беру. Осы жаһандық мәселеге әлем ғалымдары мынадай анықтама береді: инклюзивтік білім беру дегеніміз - барлық балаларды, соның ішінде мүмкіндіктері шектеулі балаларды жалпы білім үрдісіне толық енгізу және әлеуметтік бейімдеуге, жынысына, шығу тегіне, дініне, жағдайына қарамай, балаларды айыратын кедергілерді жоюға, ата-аналарын белсенділікке шақыруға, баланың түзеу-педагогикалық және әлеуметтік мұқтаждықтарына арнайы қолдау, яғни, жалпы білім беру сапасы сақталған тиімді оқытуға бағытталған мемлекеттік саясат.

Инклюзивті (франц. inclusif – өзіне енгізетін, лат. include – ішіне аламын, енгіземін) немесе енгізілген білім беру – жалпы білім беру мектептерінде ерекше қажеттіліктері бар балаларды оқыту үрдісін сипаттау үшін пайдаланылатын термин. Инклюзивті білім берудің негізіне балалардың кез келген кемсітушілігін болдырмайтын, барлық адамдарға тең қарым-қатынасты қамтамасыз етиетін, бірақ ерекше білім алу қажеттіліктері бар балалар үшін ерекше жағдай жасайтын идеология жатады.

Инклюзивті білім беру- мүгедек пен дамуында сәл бұзушылығы мен ауытқулары бар балалардың дені сау балалармен бірге олардың әлеуметтендіру және интеграция процестерін жеңілдету мақсатындағы бірлескен оқыту. Инклюзивті оқыту біріктірілген (оқушы дені сау балалар сыныбында/тобында оқиды және дефектолог-мұғалімнің жүйелі көмегін алады), жартылай (жеке балалар күннің бір бөлігін арнайы топтарда, ал екінші қарапайым топтарда өткізеді), уақытша (арнайы топтардағы балалар және қарапайым топтардың оқушылары бірлескен серуендерді, мерекелерді, сайыстарды, жеке істерді өткізу үшін біріктіріледі), толық (дамуда ауытқулары бар 1-2 бала бала бақшаның, сыныптың, мектептің қарапайым топтарына енгізіледі, мамандардың бақылауы бойынша түзету көмегін ата-аналар көрсетеді) болады.

Инклюзивті оқыту – ерекше мұқтаждықтары бар балалардың жалпы білім беретін мектептердегі оқыту үрдісін сипаттауда қолданылады. Демек, инклюзивті оқыту негізінде балалардың қандай да бір дискриминациясын жоққа шығару, барлық адамдарға деген теңдік қатынасты қамтамасыз ету, сонымен бірге оқытудың ерекше қажеттілігі бар балаларға арнайы жағдай қалыптастыру идеологиясы жатыр. Осы бағыт балаларды оқуда жетістікке жетуге ықпал етіп, жақсы өмір сүру жағдайын қалыптастырады. Мүмкіндігі шектеулі балалардың білім алу құқықтары «Қазақстан Республикасының балалардың құқықтары туралы», «Білім беру туралы», «Мүмкіндігі шектеулі балалардың әлеуметтік және медициналық-педагогикалық түзетуге ықпал ету туралы», «Арнайы…