Қазақстандағы моңғол шапқыншылығы ашық сабақ

Түркістан облысы

Қазығұрт ауданы

«П.Тәжібаева атындағы жалпы білім беретін мектеп» КММ

Сабақтың тақырыбы:

«Қазақстандағы Моңғол шапқыншылығы»

Тарих пәнінің мұғалімі :Омарова Улжаркын.

Сынып : 6 «Ә» сынып.

Білім беру ұйымының атауы

Түркістан облысы Қазығұрт ауданы

«П.Тәжібаева атындағы жалпы білім беретін мектеп»

Пәні:

Қазақстан тарихы

Бөлім:

6.3XIII - XV ғасырдың бірінші жартысындағы Қазақстан

Педагогтің аты-жөні:

Омарова Улжаркын Абдижаппаровна

Күні:

16.01.2024ж.

Сынып: 6 «ә»

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Қазақстандағы моңғол шапқыншылығы.

Зерттеу сұрағы: Неліктен Шыңғыс хан әскерлері Отырарды алты ай бойы ала алмады?

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаты:

6.3.1.6 картаны қолданып XIII-XV ғасырлардағы мемлекеттердегі саяси процестерді түсіндіру

6.3.1.5 Отырарды қорғаудағы қала халқының ерлігін сипаттау

Сабақтың мақсаты

Отырарды қорғаудағы қала халқының ерлігіне баға береді;Шыңғыс ханның жаулап алған қалаларын картадан көрсетеді.

Сабақтың барысы

Сабақ

тың кезеңі//

уақыты

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Ұйымдас

тыру

Өзін-өзі тексеру

Өткен білімді еске түсіру

7 мин

Сәлемдесу.

Оқушыларды түгелдеу.

Топқа бөлу.

І-топ Отырар қаласы.

ІІ- топ Сығанақ қаласы.

ІІІ-топ Ашнас қаласы.

Үй тапсырмасын «Таза тақта» әдісі сұрақтарына жауап беру арқылы пысықтау.

1.Шыңғыс ханның шын есімі кім ?

2.Шыңғыс ханның әкесі мен шешесінің есімдері кім?

3.Шыңғыс хан неше жасында әкесінен айырылып қалады ?

4.Шыңғыс ханның әкесін кімдер өлтіреді?

5.Әкесі өлгеннен соң Шыңғыс ханның жағдайы қалай болды ?

6.Темучин қай жылы тарих сахнасына шығады?

7.Ол өзін қашан ,қай жерде хан етіп жариялайды?

8.Шыңғыс ханның ұлдарының есімдері?

9.Шыңғыс ханның өмір сүрген жылдары.

10.Моңғол мемлекетінің басты заңы қалай аталады ?

11.Мемлекетті басқару құрылымы бойынша қанша әскери аймаққа бөлінді ?

12.Түменбасы қанша әскерді басқарды ?

Оқушылар үй тапсырмасының сұрақтттарына жауап айта алады.

Оқушылар

«LIKE» бағалау парақшасы арқылы бағаланады.

Орындаған тапсырмаларына сай оқушылар бағаланып отырады.

Ақпараттық мәтін

XIII-XV ғғ. моңғол шапқыншылығының картасы

«Қазақстан тарихы»

Оқулық

Жаңа білім

10мин

3мин

5мин

Шыңғыс хан Моңғол шапқыншылығы бейнебаян көрсетіледі.

Топтар өздерінің топтарының атауларын кластер арқылы қорғайды.

1.тапсырма.«Жылдар сөйлейді» Жеке жұмыс.

1.1155ж........................................................

2.1203-1205жж. ........................................

3.1206ж ...........................................

3.1207-1208 ж.ж ....................................

5.1211ж...........................................

6.1219ж................................

7.1220ж..........................................

8.1227ж.........................................

ЕБҚ: оқушы шығарылып берілген тапсырманы орындайды

2.тапсырма.Моңғол шапқыншылығы «Тарсия» әдісі.Топтық жұмыс .

Шағатай мен Үгедей.

1218жылы

Баласағұн қаласы.

Қайыр хан.

6 ай.

Отырар қаласының билеушісі.

Сығанақ қаласын.

Отырар қаласында моғолдардың керуенін жою:

Отырарды қоршауға алған Шыңғыс ханның ұлдары

Моңғолдар Қазақстан аумағын толықтай басып алды.

Отырар опаты.

Отырарды қоршау неше айға созылды?

Шыңғыс хан 1218жылы Хорезмге не жіберді?

Қайырымды қала атағын алған қала.

Моңғолдар Жетісуға қай жылы басып енді?

Жошы 1220жылы 7 күн 7 түнде жаулап алды.

1219-1224жылдары

500 түйеден,450 адамы бар сауда керуенін жіберді.

Сергіту сәті.Оқушылардың бір-бірімен қарым-қатынасын ауыз біршілігін нығайту.

Тарих.

3.тапсырма. «Домино» әдісі арқылы шатасқан сұрақтардың жауабын табу.Жұптық жұмыс.

1)Қазақстан мен Орта Азия кімнің қол астына кірді? Кіші ұлы Төлеге

2.)Шыңғыс хан жаулап алған жерлерді кімдерге бөліп берді ? Шыңғыс империасының

3)Ертіс пен Орал тауларына дейін,Каспиймен Арал теңізіне дейнгі жерлерді кім биледі?

Балаларына

4)Шағатайдың үлесіне қай жерлер кірді ? Батыс Моңғолия мен Тарбағатай.

5)Үгедейдің үлесіне қай жерлер кірді ?

Жошы.

6)Шыңғыс хан жұрты Моңғолияны кім иеленді ?

Мәуреннахр,Жетісу,Қашқар.

Дескриптор:

1.Оқушылар «Жылдар сөйлейді» Жеке жұмыс тапсырмасын орындайды.

2.Жылдарға сипаттама береді.

Моңғол шапқыншылығы кезіндегі қай жылы қандай оқуға болғанын анықтайды.

Дескриптор:

1.Оқушылар «Тарсия» әдісі арқылы 9 үш бұрыштардағы оқиғаларды орнына қойып берілген тапсырманы орындайды.

2.Бұл тапсырмада оқушылар өздерінің есте сақтау қабілеттерін тексереді.

Дескриптор:

«Домино» әдісі арқылы сұрақтардың жауабын табады.Жұптық жұмыс.

Оқушылар домино әдісінің сұрақтарына жауап анықтайды.

Оқушылар

«LIKE» бағалау парақшасы арқылы бағаланады.

Оқушылар орындаған тапсырмаларына сай мұғалім тарапынан мадақтау

ҚБ Мұғалім оқушылар жауабын мұқият тыңдап кері байланыс беріп отырады

Бейнеролик

6 сынып Қазақстан тарихы

Оқулық

Тарсия әдісі

Домино әдісі шатасқан сұрақтар

Бекіту

5мин

Шапқыншылықтардың орасан зор зардаптары.

1.Шыңғыс ұрпақтарының арасындағы қақтығыста жетісу қалаларын қиратты.

2.Жетісу қалалық және отырықшылық егіншілік мәдениетінің құлдырауы.

3.Оңтүстік шығыс Қазақстан аумағы экономикалық,мәдени маңыздылығынан айырылды.

4.Елді мекендерді қирату егістікті ат тұяғымен таптау,отырықшы егіншілікпен айналысатын халықты құртты.

5.Отырықшы егіншілік мәдениетінің орны көшпенділер аймағына айналды.

6.Моңғолдардың ұлыстарға бөлуі этникалық туысқан топтарының ыдырауына әкеледі.

7.Қазақстандағы түркі халқының антропологиялық типі мен құрамына аз болса да әсер етеді.

8.Моңғолдар басып алған облыстарда феодалдық ең керітартпа.

9.Бағынышты халық ауыр салықтар мен төлемдердің астында қалды.

10.Халық жаппай жұтылды.

11.Ел өндірісінің күші құлады.

12.Далалық көшпенді аудандар патриархалдық салт бүркенген феодализмнің қараңғы формасында қалып қойды.

Сабақтың тақырыбын қорытындылау