Қазақстандағы темір дәуірі тайпалары туралы 10 сынып ашық сабағы

«Әмбебап» технологиялық картасы 29.09.2014жыл Қазақстан тарихы 10Асынып

§ § 6. Қазақстанда темір дәуірінде өмір сүрген тайпалардың зерттелуі Сабақтың мақсаты:

 Б.з.б. VIII-VII ғасырларда Қазақстан аймағында мекендеген тайпалар темір құрал-сайман жасай бастағанын, осы кезде өмір сүрген сақ тайпалары туралы ғылыми деректерді, олардың археологиялық ескерткіштерінің зерттелуінің маңызын түсіндіру.  Бәсекеге барынша қабілетті білімді азамат тәрбиелеу Міндеттері:

Ұжымдық жағдайда ақпаратты жоғары жылдамдықпен меңгеруді

ұйымдастыру; есте сақтау және зейінді жаттықтыратын тапсырмалар орындау; пәннің құндылықтарын сезінуге ықпал ету; өз бетінше білім алуға үйрету, ең негізгіні бөліп алу, салыстыра

білуге дағдыландыру; өзін-өзі бақылау және бағалауға үйрету; өзін-өзі түзету біліктілігін

дамыту.

Көрнекілігі, дидактикалық материалдар: тірек-конспект, тақта, ООМ Сабақтың барысы: Сабақтың құрылымы

Технологиялық картаның жұмыс

тәртібі

Түсініктеме

1 кезең. Ұйымдастыру

кезеңі

Оқушылардың зейінін жинақтау: ООМ А Б В С Д Е

2 кезең Жетекші білім мен оқу амалдарын өзектендіру кезеңі

Үй тапсырмасы бойынша ТСҚ  Қола дәуірінде шаруашылықтың қандай түрлері дамыды?  Қола дәуіріндегі металл өндірудің дамуын неден көреміз?  Қола дәуіріндегі ру-тайпалар қоныстар мен үй-жай салуда қандай тәсілдерді қолданды?  Үй-жай кәсібі мен қолөнердің дамуы неге байланысты болды?  Қола дәуіріндегі қоғамдық қатынастардың дамуын неден байқауға болады?  Қола дәуірінде діни наным-сенімдердің шығуы неге байланысты болды? Осы наным сенімдердің бізге жеткендері бар ма?

Мұғалімнің жаңа тақырыпқа кіріспе жасауы Тірек-конспект арқылы жүргізіледі.

Кіріспе жасауға 5 минут уақыт беріледі. Жаңа сабақтың жоспары:

Сабақтың жоспары:

Тас дәуіріне сипаттама Жазба деректер Дәуірдің тарихнамасы Сақ тайпаларының археологиялық ескерткіштерінің зерттелуі. Парсы жазба деректері бойынша сақ тайпалары үш үлкен тайпаға бөлінеді: Тиграхауда сақтары- шошақ бөрік киген сақтар; Хаомаварга сақтары-хаома сусынын қайнатушылар; Парадарайя сақтары-теңіздің ар жағында тұрушы сақтар. Темір дәуіріне сипаттама беріңдер.

Сақтар туралы жазба деректер қандай грек, парсы ғалымдары мен философтарын білесіңдер? Олардың қалдырған деректерінен не білуге болады? Сақтар туралы қытай деректері қандай мағлұматтар береді? Анахарсистің әлем философиясындағы алатын орны қандай? Соңғы кезде темір дәуіріне байланысты қандай жаңалықтар болды? Қазақстан жеріндегі темір дәуірінің ескерткіштерінің зерттелуі туралы не білесіңдер?

3 кезең.

Стандарттық

және өзгермелі жағдайларда

білімді қолдану үлгісін құру

Мәтінмен және тірек сөздермен жұмыс Оқушылар мәтінмен өз бетінше жұмыс жасап, тірек сөздерді табады:

Мұғалімнің тірек сөздерімен сәйкес келген сөздердің маңыздылығы анықталып, тақтаға жазылады. Енді тақтадағы сөздерді оқушылар есте сақтайды. Уақыт біткен соң сөздер жабылып, балалар есте қалғандарын дәптерге жазады. Сөздер ашылып, ұмытып кеткендерін толықтырады.

Мәтінді оқу жылдамдығы: 1 бетке 3 мин.ООМ-да оқушылардың тапқан сөздері «+», «-» таңбамен белгіленеді. Тірек сөздерді дәптерге жазуға 14 сөзге 1 минут уақыт беріледі.ООМ- да оқушылардың неше сөз жазғандығы тексеріліп, түрлі-түсті бормен сөз саны жазылады.

4 кезең Білімді өз

бетінше қолдану

Осы аталған тірек сөздердің мағынасын ашу мақсатында оқушыларға сұрақтар қойылады. Қиылыс сұрақтар

Әрбір оқушы ООМ бойынша сұралады. 5 балдық шкаламен түрлі- түсті бормен баға қойылады.

5 кезең Бақылау және

өзін-өзі бақылау

Оқушылар сабақта өтілген жаңа тақырыптағы тірек сөздерге байланысты тақырып мазмұнын ашатындай тест құрастырулары керек. Сұрақ қоятын оқушы басқа оқушының сайтын атап, сұрағын қояды. Жауаптың дұрыс-бұрыстығын сұрақ қоюшы оқушы өзі айтып тұрады. Мұғалім оны ООМ-да көрсетеді. Жалпы сыныптың өткен тақырыпты қалай түсінгенін тексеру мақсатында сыныпқа мынандай тест сұрақтар қояд

5+30 Тапсырманы алғашқы аяқтаған 5 оқушыдан кейін 30 секунд уақыт беріледі де сұрау басталады. Осы тақырып бойынша І нұсқадағы әрбір оқушы 3-5 тест сұрақтарын құрастырады, ІІ нұсқа мәтінді оқып жауап беруге дайындалады. Келесі сабақта

керісінше болады. Жанында отырған жолдасына тест сұрағын қоюға рұқсат етілмейді. 6 кезең

Түзету және

рефлексия

Сабақ барысында жауап ала-алмаған сұрақтарға жауап іздестіру. Жіберілген қателерді талдау. Жаңа сабақ бойынша ТСҚ жазу.

Жіберілген қателерді талдау.

8 кезең

Қорытындыла

у

Тез және сапалы жұмыс жасаған, толық жауап берген оқушыларды мадақтау. Сабаққа қатысып отырған әр оқушыны назардан тыс қалдырмау. Барлық оқушыларды еңбегіне қарай бағалау. Сабақты бекіту:

Темір дәуіріне сипаттама беріңдер. Сақтар туралы жазба деректер қандай грек, парсы ғалымдары мен философтарын білесіңдер? Олардың қалдырған деректерінен не білуге болады? Сақтар туралы қытай деректері қандай мағлұматтар береді? Анахарсистің әлем философиясындағы алатын орны қандай?

Барлық оқушы мадақталады. ООМ-да әр оқушының бүгінгі сабаққа қатысуы 5 балдық шкаламен бағаланады.

9 кезең

Үй тапсырмасы

§ § 6. Қазақстанда темір дәуірінде өмір сүрген тайпалардың зерттелуі

«Әмбебап» технологиялық картасы 29.09.2014жыл Қазақстан тарихы 5Асынып

§ 13. Адамды кім жаратты? Сабақтың мақсаты.

 Білімділік: Адамның пайда болуы туралы эволюқиялық жөне діни ілімдердің калыптасып, даму тарихы жөне адамның даму сатысы туралы білім беру.  Дамытушылық: Адамның пайда болуы туралы түсініктерін дамыту. Адамның дамуының әр сатысындағы кол жеткізген жетістіктерін салыстыра отырып, айырмашылығын, ортақтығын тауып, ой корытындылай білу қабілеттерін дамыту.  Тәрбиелік: Оқушыларға бүгінгі адамзат баласы осындай қалыпка жетуі үшін ұзақ та киын кезеңді басынан кешіргенін, оған еңбектің аркасында жеткенін айта отырып еңбек-сүйгіштікке, ал адамның пайда болуы туралы діни түсінікті қалыптастыра отырып оларды имандылыққа тәрбиелеу.

Міндеттері:

Ұжымдық жағдайда ақпаратты жоғары жылдамдықпен меңгеруді

ұйымдастыру; есте сақтау және зейінді жаттықтыратын тапсырмалар орындау; пәннің құндылықтарын сезінуге ықпал ету; өз бетінше білім алуға үйрету, ең негізгіні бөліп алу, салыстыра

білуге дағдыландыру; өзін-өзі бақылау және бағалауға үйрету; өзін-өзі түзету біліктілігін

дамыту.

Көрнекілігі, дидактикалық материалдар: тірек-конспект, тақта, ООМ Сабақтың барысы:

Сабақтың құрылымы

Технологиялық картаның жұмыс

тәртібі

Түсініктеме

1 кезең. Ұйымдастыру

кезеңі

Оқушылардың зейінін жинақтау: ООМ А Б В С Д Е

2 кезең Жетекші білім мен оқу амалдарын өзектендіру кезеңі

Үй тапсырмасы бойынша ТСҚ Үй тапсырмасы бойынша параграфтың соңындағы 3-5 сұрақтар бойынша бір, екі оқушыдан үйден орындап келген Қазақстанның ең халкы көп облыстарын анықтау жұмысы бойынша дұрыс жауабы окытылады. Баска оқушылар осы сұрак-жауап бойынша өздерінің тапсырмаларының катесін тексеріп отырады. Одан кейін тақтаның ортасына алдын ала дайындалып қойылған плакаттағы «Қала» деген тірек сөзді пайдаланып, оқушылардың өткен сабақта алған білімдерін тиянақтаймын. Ол үшін тапсырманы орындауға бір-бір окушыдан тақтаға шығарылып, олар маркердің көмегімен сызбаны толтырып, жазып шығады.

Бағалау кала ұғымы бойынша көп түсінік айтқан окушылардың жауабы бойынша есептелінеді. Бұдан кейін 2-3 окушының өз каласы туралы жазған әңгімесі оқылады. Окушыларға ол оқушының жазған шағын әңгімесіне бір-екі пікір, ұсыныс айту тапсырылады.

Үй тапсырмасын мұғалім қаланың саяси-мәдени маңызы зор, кала мәдениетінің көрсеткішімен мемлекеттің экономикалық жағдайы сипатталады деп қорытындылайды.

Мұғалімнің жаңа тақырыпқа кіріспе жасауы Тірек-конспект арқылы жүргізіледі.

Кіріспе жасауға 5 минут уақыт беріледі. Жаңа сабақтың жоспары: Бүгін сендер тарихтың аса бір қызықты оқиғаларымен танысуға мүмкіндік беретін «Тарихқа саяхат» деп аталатын бөліміне саяхат жасайсыңдар деп жаңа бөлімнің бірінші такырыбына көшемін. Тақырыпта камтылатын материал көп болғандықтан, бүгінгі жаңа сабактың такырыптың жоспарын алдын ала плакатка жазып қоямын. Жоспары: 1. Адамның пайда болуы туралы ежелгі наным-сенімдер. 2. Жаратушы туралы казак аңыздары. 3. Жаңа замандағы адам туралы ілімдердің дамуы. 4. Адамның пайда болуы және оның дамуы. 5. Саналы адамның калыптасуы. 6. Адам баласы казак жерінде.

Сабакта алғашқы адамның пайда болуы әлі күнге толық ашылмаған құпия жұмбақтарға толы күрделі мәселе екенін айтамын. Эволюқиялык ілім бойынша адам бірте-бірте биологиялык даму