Қазақстанның көрікті киелі жерлері 6-сынып жоспары

1-бөлім:

9-10 сабақ. Қазақстандағы көрікті киелі жерлер

Сынып: 6

Сабақтыңтақырыбы

Қазақстандағы көрікті және киелі жерлер (Шерқала)

Осы сабақ арқылы жүзеге асатын оқу мақсаттары

6.2.2.1. Мәтіннің стильдік ерекшелігін тану

Сабақтың мақсаттары

Ауызекі сөйлеу және көркем сөйлеудің стильдік ерекшеліктерін қолданылған тілдік қүралдар арқылы тану

Бағалау критерийлері

мәтін мазмұнын түсінеді;

көркем сөйлеудің қолданылу себебін түсінеді;

ауызекі сөйлеудің қолданылу себебін түсінеді.

Тілдік мақсаттар

Пән лексикасы және терминология: жаугершілік жасаған, шыңырау көзі, сағым толқытып тұрған, қаталаған түрікпендер, сыбырлап қана айтып тұрғандай т.б.

Диалог және жазылым үшін қажетті сөз тіркестер;

Мені қатты қызықтырғаны.., себебін айтар болсам... т.б.

Құндылықтар

Отансүйгіштік, өз мемлекетінің жетістігі үшін мақтаныш

Пәнаралық байланыс

География, тарих

Осыған дейін меңгерілген білім

Түркістан, Бурабай

Жоспар

Жоспарланатын уақыт

Жоспар бойынша орындалуы тиіс іс-әрекеттер (төменде келтірілген жазбаларды жоспарланған әрекеттермен алмастырыңыз)

Дереккөздер

Сабақтың басы

Қызығушылықты ояту

Оқушылар сурет арқылы 4 топқа бөлінеді. (Мұғалім оқушыларға Шерқала туралы бейнебаянды көрсетеді)

https://www.youtube.com/watch?v=-gQ8wYnk4GI

Сабақтың ортасы

мәтінмен танысуға

1-тапсырма:«Джигсо» әдісі арқылы оқушылар мәтінді өздері түсініп оқып болғаннан кейін басқа топтарға түсіндіреді.

1-топқа: Маңғыстау облысы, Маңғыстау ауданы Шетпе елді мекені маңында «Шерқала» деп аталатын тау бар. Ерте кезде бұл жерде адайлар мен түркімендер арасында қырғын соғыс болған. Түрікпен-қазақ қырғынында осы ұшпаға түрікпендер орналасып алып, жаугершілік жасаған. Бұл ұшпаның жан-жағы тегіс тас, өтетін жері, жолы болмаған. Тек бір ғана жолы ішінде су алатын түрікпендердің тіршілік еткен көзі үлкен шыңырауы болған. Жоғарыдағы жауға ештеңе істей алмай, құруға жақын қалған қазақтар ақыры амалын тауыпты. Олар шыңыраудан қауіпсіздеу бір шетін тесіп, сол жерден түрікпендердің су алуға түсірген қауға, шелегін кесіп тастап тұрған. Ақырында шөлден қырылып, қаталаған түрікпендердің жартылай қолы «Шерқаланы» тастап қолға түскен екен. «Шерқаланы» түрікпенше алынбайтын қамал дегенді білдіреді екен. «Шерқала» тауы - Маңғыстау қазақтарының «киелі» деп санайтын жерінің бірі.

2-топқа: ШЕРҚАЛА… Осы бір жер атауын есіме түсірсем болды, көз алдыма төмендегі оқиға келеді. 1992 жылдың қыркүйек айы болатын. Маңғыстаудағы ежелгі мәдениет ескерткіштерінің жай-күйімен танысуды алдарына мақсат етіп қойған жұмысшы тобы Алматыдан Ақтауға келіп, іле Үстірт үстіне аттанды.

Жорықтың екінші күні түске таман сайын даладағы сынап сағым толқытып тұрған ғажайып бір табиғат құбылысына жақындадық. «Кордильер!» – деді жел мүжіп, жаңбыр шайған кызыл керіш шоқылардан көз алмаған кинорежиссер Сергей Азимов. «Атакама… жо-жоқ, Колорадо шыңырауларынан аумайды ғой мынау», – деген суретші Виктор Журавлевтің даусы естілді екінші жақтан. «Ешқайсысы да емес, – деді осы сәтте оларға жазушы Сәтімжан Санбаев. – Бұл – Шерқала!

Шерқала… Сұлу да сұсты жер бұл. Құпиясы да жетерлік оның. Содан болуы керек, 1851 жылы геологиялық экспедицияның құрамында Маңғыстауда болған поляк революционері Бронислав Залесский: «Шерқалаға алыстан карағанда Римнің керемет пантеондарын, ежелгі замандардың ескерткіштерін көргендей боласың. Жақындап келгенде табиғаттың өзі жасаған жеке қабырғалар колонналарын, қираған мүсіндер сияқты бағандарды көресің», – деп жазыпты.

3-топқа: Төңкерілген кеседей қырқа палеоген дәуірінің әктасты, сазбалшықты жыныстарынан түзілген. 1851 жылғы геологиялық экспедицияның құрамында Маңғыстауда болған поляк революционері Б. Залесский: “Шерқалаға алыстан қарағанда, Римнің керемет пантеондарын, ежелгі замандардың ескерткіштерін көргендей боласың. Жақындап келгенде, жеке қабырғалардың колонналарын, қираған мүсіндер сияқты ақ таулардың бағандарын көресің”, — деп жазып, Шерқала қырқасының суретін салып алған. Бұл…