Қазақтың қасиетті дүниесі домбыра сабақ жоспары

Сабақтың тақырыбы: Қазақтың қасиетті дүниесі – домбыра.

Сабақтың мақсаттары: Оқушыларға халқымыздың аса қасиетті дүниесі домбыра туралы түсінік беру, атақты күйшілер туралы мағлұмат беру,өз ұлтының музыка өнерін сүйуге, қадірлеуге баулу.

Сабақтың көрнектілігі: Домбыраның суреті, күйшілер буклеті, нақыл сөздер жазылған плакаттар

Сабақтың барысы

I.Ұйымдастыру бөлімі.

II

Бүгінгі тәрбие сағатымыздың тақырыбын менің алдымдағы сұрақтарға жауап беру арқылы табамыз.

Күйші деп кімді айтады? – Күйді шығарушы және орындаушы адамды «күйші» дейді (домбыраның шанағы).

Халқымыздың ұлттық аспабына жан бітіре сөйлеткен кім? – Құрманғазы Сағырбайұлы (домбыра мойны тақтаға ілінеді).

Құрманғазының күйлерін халыққа жеткізген кім? – Дина Нүрпейісова (домбыраның құлағы).

Кімдеген күйші – композиторларды білесіз? – Құрманғазы, Қорқыт, Дина, Сейтек, Дәулеткерей, Тәттімбек, Сүгір, Қазанғап, Абыл (домбыраның ішегі ілінеді).

«Екі ішектің бірін қатты,

Бірін сәл сәл кем бұра.

Нағыз қазақ, қазақ емес,

Нағыз қазақ домбыра!» деген өлең жолдарында айтылғандай, бүгін біз ең ежелгі, ең жетілген әрі нағыз табиғи ұлттық аспабы домбыраның құрылысы және оның шығу тарихымен танысамыз.Домбыра қазақ халқының ең көп тараған, көп пернелі музыкалық аспабы.Ол қазақ халқының өмірңнде маңызды орын алатын, өзіндік музыкалық сипаты бар аспап. Алғаш эпикалық дәстүр шеңберңнде жыр, толғау, термелерді сүйемелдеуге қолданылған. Домбыра кейін аспаптық шығарманың-күй жанрының қалыптасуына ықпал етті.

Ен даладағы көшпенді қазақтың қай қайсысы да домбыраның үніне жан тәнімен беріліп, оны өзінің бүкіл асыл ойы мен қазынасындай сезінеді. Қазақ музыкасының білігірі Ахмет Жұбанов домбыра туралы былай деген: «Кең даланы мекен еткен қазақ жұртының ең аяулы қасиетті аспабы домбыра. Оның сымдай тартылған қос ішегінде сан ғасырдың ақыл ойы, көңіл күйі жатыр». (Домбыраның түрлерін компьютермен көрсету, түсіндіру.)

Осы домбыраның шығуына және құрылысына байланысты аңыздар бар. Кім біледі?

ІІІ. Әрбір оқушы өзі алдын ала іздеп, оқып келген аңыздарын ортаға салады.

ІV. Домбыра туралы ақын ағаларымыздың көптеген өлеңдері бар, солардығ кейбіреуін оқушылар айтып береді.

1-оқушы: Екі ішектің бірін қатты, бірін сәл-сәл жай бұра

Қазақ -нағыз қазақ емес,

Нағыз қазақ-домбыра