Қазақтың салт-дәстүрі туралы сабақ жоспары

Алматы облысы Панфилов ауданы Садыр ауылы

«Садыр орта мектебі» коммуналдық мемлекеттік мекемесінің

қазақ тілі мен әдебиеті пәнінің мұғалімі Халилова Раийсам Адылжановна

Сабақ: 2

Қазақ халқының салт - дәстүрлері

Күні:

Мұғалім есімі: Халилова Раийсам Адылжанқызы

Сынып: 10

Қатысқандар саны

Қатыспағандар саны

Осы сабақ арқылы жүзеге асатын оқу мақсаттары:

Т1 Назарын шоғырландырып тыңдау;

О5 Қосымша ақпарат көздерінен алынған мәліметтерді оқу;

А4 Сенімді және еркін жауап беру/ сөйлеу;

Ж6 Аудиовизуалды материалдар бойынша сеніммен жауап беру

және қысқаша мазмұндау;

Сабақ мақсаттары:

Мәтінге өз жауабы мен өз көзқарасын білдіреді;

Мұғалім көмегінсіз қосымша ақпарат көздерінен тақырып бойынша мәлімет жинайды және таныс емес ақпаратқа анализ жасайды;

Кез келген тақырыпқа сөйлеседі және өз ойын жеткізеді;

Бейнекөрініс, аудио, ақпараттық құралдар мазмұны бойынша шолу жазады;

Барлық оқушылар орындай алады

Назарын шоғырландырып оқиды, тыңдайды.

Оқушылардың көпшілігі орындай алады

Мәлімет жинайды.

Кейбір оқушылар орындай алады

Диалогта тілдік нормаларды сақтап, сенімді және еркін жауап береді.

Тілдік мақсат

Пәнге қатысты сөздік қор мен терминдер:

Қыз көру, қыз таңдау, «қызды кім көрмейді, қымызды кім ішпейді?» қарғы бау ,шеге шапан, «қол ұстар», «шаш сипатар», «қыз құшақтар», «арқа жатар»

Диалог құруға /шығарма жазуға арналған пайдалы кеңестер:

-Қандай міндетті дәстүрлер бар?

-Ол дәстүрлердің маңызы мен тарихы туралы не білесің?

-Бүгінгі күнгі дәстүрлерде өзгеріс бар ма?

-Ол туралы көзқарасыңды білдір. Оның маңызы қандай?

Сабақ критерийі

Мәтінді шоғырландырып тыңдайды.

Қосымша ақпарат көздерінен алынған материалдарды оқиды, түсінеді.

Берілген сұраққа еркін және сенімді жауап береді.

Аудиовизуалды материалдар бойынша сеніммен жауап береді.

Алдыңғы оқыту

Оқушылар дамытқан білім, түсінік пен тілдік дағдыларды әрі қарай дамытады. Оқушылар айтылған мәтіндерді тыңдап, жауап бере алады, таныс тақырыптарда сөйлей алады, мәтіндерді оқып, жеке мәтіндерін құрастыра алады. Олар өз сөздік қорларын байытуды жалғастырады.

Жоспар

Жоспарланған уақыт

Жоспарланған жаттығулар

Ресурстар

Басы

3 мин

Ұйымдастыру кезеңі

Оқушыларды топқа бөлемін.

«Есіктегі тапсырма» стратегиясымен сыныпты топқа бөлемін және жаңа сабақтың тақырыбын ашамын.

Есікте стикерде қима сөздер ілінген сол сөздерден мақал- мәтелдер шығарады.

1.Атадан ұл қалғаны өзі қалғаны, қыз қалса ізі қалғаны.

2.Алты жыл аш болсаң да, атаңның салтын ұмытпа.

Екі топқа бөлініп отырады.

Мақал – мәтелдердің мағынасын ашады.

Бағалау критерийлері

1.Үй тапсырмасының орындалуы – 5 ұпай

2.Жаңа сабақты меңгеруге берілген тапсырманың орындалуы – 10 ұпай.

3.Тапсырмалардың орындалуы – 10 ұпай

4.Шығармашылық жұмыстың орындалуы – 5 ұпай

5.Өз ойын еркін және толық айтуы – 5 ұпай

6.Жинақтауға арналған сұрақтар – 5 ұпай

Бағалау шкаласы

«5» — 40 – 35 ұпай

«4» — 34 – 30 ұпай

«3» — 29 – 25 ұпай

«2» — 24 – 0 ұпай

2 мин «Бір минут қана» стратегиясы.

Оқушылар кезекпен бір минут ішінде

үй тапсырмасы бойынша тоқтаусыз, қайталаусыз жəне қатесіз сөйлейді.

Сабақтың тақырыбы ашылады.

Сабақтың мақсатымен танысады.

«Есіктегі тапсырма»

стратегиясы

Қима қағаздар

«Бір минут қана»

стратегиясы

Ортасы

2 мин Топтық жұмыс.

«Сұрақ- жауап» стратегиясы

-Қандай міндетті дәстүрлер бар?

-Ол дәстүрлердің маңызы мен тарихы туралы не білесің?

-Бүгінгі күнгі дәстүрлерде өзгеріс бар ма?

-Ол туралы көзқарасыңды білдір.

Оның маңызы қандай?

Оқушылар сұрақтарға жауап береді.

3 мин «Стоп кадр» әдісі.

Бейнеролик бойынша оқушылар қорғап шығады. Топтық жұмыс.

8 мин «Джиксо» стратегиясы.

«Қыз ұзату дәстүрі» мәтінімен жұмыс.

1 топ «Қыз көру» салты кейде «қыз таңдау» деп те аталады. Салт бойынша белгілі кісілердің балалары немесе өнерпаз, сал-сері жігіттер өзіне лайық қыздарды ел ішінен өздері таңдаған. «Пәлен жерде жақсы қыз бар» дегенді естіген жар таңдаған жігіттер өнерлі дос-жолдастарын ертіп, қыз ауылына барады.

Қазақта «қызды кім көрмейді, қымызды кім ішпейді?» деген мақал қыз іздеген жігіттерге жол ашады. Ондай жігіттерге ешкімнің наразылық білдіруге, тосқауыл жасауға хақысы жоқ. Керісінше жігіттерді салтанатпен қарсы алған. Ауылдың бойжеткен өр мінезді, еркін қыздары мұндайда «қыз көретін жігітті біз көрелік» деп белсене шығып, жігіттермен өнер сынасқан. Жігітке олар да сын көзбен қарап, өз ойын ашық айтқан. Осындай жолда бірін-бірі сынаған қыз-жігіттер айтысқа түскен. Осыдан кейін ұнатқан жастар сөз байласып, жігіт жағы құда жіберген. Демек, жігіт пен қыз бірін-бірі ұнатқан жағдайда да құдалық жолы жасалған. Олай болса, қыз бен жігіт бірін-бірі ұнатып қосылған, сүйіп қосылған кездері қазақта ертеден болған. Әрине, қазақ салтында «қыз таңдау», «қыз көру» әр кезде бола бермеген. Оған аты белгілі адамдардың балалары мен жігіттердің ғана қолы жеткен.