Қазақтың тұрмыс-салт әндері бойынша 5-сынып ашық сабақ

Бөлімі:

Қазақ халқының дәстүрлі тұрмыс-салт әндері және заманауи музыкасы

Педагогтің аты жөні:

Күні:

Сынып:

Қатысқандар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Қазақ халқының тұрмыс салт әндері.Тұсау кесер

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары:

5.1.1.1 тыңдалған музыкалық шығармаларды, музыкалық мәнерліліктің түрін, стилін, жанры мен құралдардын талдау;

5.1.2.1 дәстүрлі халық әндері мен аспаптық музыканың жанры мен стилін, айтыстың түрлерін анықтау

Сабақтың мақсаты:

Тыңдалған музыкалық шығармаларды, музыкалық мәнерліліктің түрін, стилін, жанры мен құралдардын талдайды;

Дәстүрлі халық әндері мен аспаптық музыканың жанры мен стилін, айтыстың түрлерін анықтайды

Сабақтың барысы:

Сабақтың кезеңі (уақыты)

Педагог әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

20 мин

Сабақтың ортасы

10 мин

Сабақтың соңы

5 мин

Амандасу. Қазақ халқының әндік дәстүрлері мен әдет-ғұрыптары

1-ші тапсырма. Ақпарат іздеу

- Әдет-ғұрып дегеніміз не?

- Сендер қандай әдет-ғұрыптарды білесіңдер?

- Сендер қандай әдет-ғұрып өлеңдерін білесіңдер?

Оқушылармен ақпаратты бөлісіңіз.

Оқушылар қазақ халқының дәстүрлері мен әдет-ғұрыптарын іздеуге арналған дереккөздерді пайдаланады.

Сәби «тәй- тәйлап» жүре бастаған кезде ата- анасы бала тез жүгіріп кетсін деген оймен «Тұсаукесер» тойын жасайды. Тұсаукесер тойы сүндет тойы секілді әрбір қазақ айылында міндетті түрде аталып өтеді. Жиналған көпшілік арасынана көбінесе жүрісі жылдам, қимылы ширақ, іске тез, пысық адам алынып, нәрестенің тұсаукесері соған тапсырылады.

Тұсау кесу үшін арнайы ала жіп дайындалады. Аяқтағы жіптің ала болуы да, оның кесілуі де ұрлыққа жолама, ондайдың жолын қолыңнан келсе де, дүниенің азы біреудің бір құлаш жібіне ең құрығанда бұзауға жіп болады деп қызықпа, тұсауындағы жіпті кескендей ондай арам кезіксе, кесіп құртуға тырыс дегені.Тұсаукесер сәті алдында жиналғандар кең дала, таза ауаға шығып, үсті түрлі тәтті дәмге толы бала – шағаға арналған дастарқан маңына, қызық- тамашаға жиналады.

«Жүйрік бол!» , «Шауып кет!» тағы осындай тілектер атылады.

2-тапсырма.Әнді орындау.

Оқушылар тұсаукесер жырын орындау алдында жырдың мазмұнына тоқталып, өзара пікір алмасады.

Жыр жолдарындағы «Күрмеуіңді шешейін», «Тақымыңды жаз, балам» сөздерінің мағынасын түсіндіру. Тұсаукерер әнін орындағаннан кейін, оқушыларға сұрақ:

- Әнге сипаттама беріңдерші.