Қазақтың тыйым сөздері ұлттық тәрбие көзі

№ 18 орта мектеп

Тлеуқұл Назерке

Азаматқызы

Жетекшісі: Туребаева А

бастауыш

класс мұғалімі

Құлсары қаласы 2017 жыл

№18орта мектептің 4 «д» класс оқушысы Тлеуқұл Назеркенің «Қазақтың тыйым сөздері-ұлттық тәрбие көзі» тақырыбы бойынша орындаған ғылыми зерттеу жұмысына

П І К І Р

Қазақ халқының көне заманғы ұлттық тәрбие құралының бірі ырым-тыйым сөздер ХХ ғасырда халық санасынан біртіндеп шыға бастады. Қазақ ырымдыры мен тыйымдарын жинақтап, зерттеп, жас ұрпақтарға жеткізудің жолдары мүлдем қарастырылмады. Осының нәтижесінде қазақ ырымдары мен тыйымдарының ұлттық мәні біртіндеп жойылуға шақ қалды. Сондықтан да ұлттық тәрбие беруде тыйым сөздердің бүгінгі таңдағы маңызын айқындау тереңірек зерттеуді қажет етеді. Міне, мен біріншіден, осы мақсатта № 18 мектептің 4 «А» класс оқушысы Тлеуқұл Назеркенің «Қазақтың тыйым сөздері-ұлттық тәрбие көзі» тақырыбы бойынша орындаған ізденіс жұмысын құптарлық жаңалық деп білемін.

Екіншіден Назеркенің осы тақырыпқа қатысты бұрын- соңды жарық көрген ғылыми еңбектерді зерттеп қарастыруы бұл жұмыстың ғылыми құндылығын арттыра түсері анық.

Үшіншіден, сөз болып отырған зерттеу еңбекте өзінің жас ерекшелігіне сай осы уақытқа дейін арнайы қарастырылмаған жаңа қырлардың қамтылуы осы ғылыми жобаның жаңалығын танытады.

Зерттеуші өз жұмысының бірінші тарауында тыйым

сөздердің этикалық, эстетикалық, ұлттық тәрбие берудегі

теориялық мазмұны, тыйым сөздер туралы түсінік, тыйым

сөздердің әдет – ғұрып, салт-дәстүрден таралатын тұстары

туралы мәлімет береді. Ал жұмыстың екінші тарауына тыйым

сөздердің өмірде қолданылуы, тыйым сөздердің әдептілікке,

қайырымдылыққа, имандылыққа баулитын, табиғатты

қорғауға жетелейтін түрлерін және тыйым сөздердің

күнделікті қолданыстағы түрлерін топтап көрсеткен.

Тәрбие құралдары негіздері бойынша жазылған

монографиялар мен зерттеу жұмыстарын , тәрбие

мәселелеріне қатысты іргелі және қолданбалы еңбектер

мен туындылар зертханасын арқау етіп алған.

Оқушы өзінің жас ерекшелігіне сай халқымыздың тыйым

сөздерінің түрлерін кешенді түрде зерттеген, өмірмен

байланыстырылып, ұштастырылып, сабақтастықта қаралуы,

нақты мысалдар арқылы талдаулардың берілуі, басқа да

ғылыми еңбектердің пайдаланылуы, өз дәрежесінде

талдаулар жасалуы ғылыми жобаның жоғары деңгейде

орындалғанына толық айғақ болады және бүгінгі таңда

маңыздылығы жоғары екендігін танытады.

Ғылыми жұмысты жазу барысында зерттеуші салыстырмалы-тарихи, сипаттамалық талдау әдістерін пайдаланған.

Тлеуқұл Назеркенің ғылыми зерттеу жұмысын өз бетімен орындаған шығармашылық зерттеу еңбек ретінде қарап, қорғауға жіберуге болады деп санаймын.

Ғылыми кеңесші:

№ 18 М.Сатыбалдиев атындағы мектептің 4 «Д» класс оқушысы Тлеуқұл Назеркенің «Қазақтың тыйым сөздері-ұлттық тәрбие көзі» тақырыбы бойынша орындаған ғылыми зерттеу жұмысына

П І К І Р

Халқымыздың тәрбиелік құралдарының күнделікті қолданылатын үлгі, өнеге түрлерінің бірі – тыйым, яғни тыйым сөздер. Бұл балалар мен жастарға «жирен жаман әдеттен» дегендей жаман істерден сақтандырып, жақсылыққа еліктеу, бейімдеу мақсатынан шыққан таза халықтық педагогикалық ұғым. Ел ішінде тыйым түрлері мен сөздері көптеп саналады.

Осы №18 М.Сатыбалдиев атындағы мектептің4 «Д» класс оқушысы Тлеуқұл Назеркенің «Қазақтың тыйым сөздері-ұлттық тәрбие көзі» тақырыбы бойынша орындаған ізденіс жұмысында тыйым сөздердің салт-дәстүрден таралатын тұстары айқындалып, біршама зерттеліп, сараланған. Ұлттық тәрбие беруде тыйым сөздердің адамды әдептілікке, қайырымдылыққа, имандылыққа баулитын, табиғатты қорғауға жетелейтін түрлері, астарлы мағынасы туралы айшықтай отырып, өзіндік ерекшелігі зерделенген.

Оқушы зерттеу жұмысын үш кезең бойынша жүргізді:

Алғашқы кезеңде - Ғылыми -педагогикалық зерттеулер мен еңбектер туралы ақпараттар жинастырып, ғылыми- танымдық басылымдармен, конференция материалдарымен танысты;

- деректер жинастырды;

- Зерттеу жұмысының тақырыбын нақтылады;

Негізгі кезеңде - Зерттеу жұмысының тақырыбын айқындап және бекіттірді;

- Зерттеу тақырыбына қатысты ғылыми еңбектер мен материалдарды саралап, жүйеге келтірді;

- Зерттеу материалдарын жинақтап, аппробациялады;

Қорытынды кезеңде - халқымыздың тыйым сөздеріне саралау жүргізіп, сол жұмыс барысында мынадай тұжырымдарды шығаруға болады деген ұсыныс жасайды:

1. Тыйым сөздер – ұлттық әдет – ғұрыпқа сәйкестендірілген тәрбие шарты.

2. Әр түрлі наным мен сенімнен өрбіген салт – сананың бір

саласы. Сыртқы орта мен адамдар арасында қалыптасқан қарым- қатынасқа көзқарас, түсінік таным мен ұғым тізбегі.

3. Сөз арқылы бала қиялы артып, балалықтан даналыққа

қадам басады - деген халқымыз, тыйым сөздерді өмірде үлкен парасаттылықпен ұтымды қолдана білген – деп, бұл жұмыста тыйым сөздердің түрлері мен оларды өмірде қолдану біршама зерттеліп, сараланғандықтан, бұл зерттеу жұмысын арнаулы курс, факультатив сабақтары ретінде оқытуға болады және жинақтаған кітапшаны көмекші құрал ретінде пайдалануға болады деген ұсыныс жасайды.

Қорыта айтқанда, оқушы халқымыздың мұрасы – тыйым сөздерді ұлттық тәрбиемізді жаңаша тану мен зерттеуге арнап отыр.

Ғылыми жұмысты жазу барысында зерттеуші салыстырмалы-тарихи, сипаттамалық талдау әдістерін пайдаланған.