Қиын баланың мінез-құлқы ерекшеліктері

Дивиантты құлықтағы балаларды анықтауға арналған психологиялық тренингтер

Мақсаты: жасөспірімдердің өзіндік анықталуын қалыптастыру. Өзіне баға беру, өз ерекшелігін білу, өз мүмкіндіктерін анықтау, жалпы талдау жасауды меңгеру.

Міндеті:

- Оқушыларды өзіндік диагностикаға үйрету, рефлекцияға үйрету;

- Өз мінез-құлқының реакциясын, қатынасын, қажеттілігін үйрету;

- Өз кемшіліктері мен қателіктерін жете түсінуін қалыптастыру.

Ерекшелігі мен қолдануы.

Қиын оқушылардың өзіндік анықталуынқалыптастыру мектеп психологы, әлеуметтік педагогы, сынып жетекшісі жүргізеді. Берілген тренинг қиын оқушылардың өзіндік анықталуын қалыптастырады.

Тренингтік бағдарламаны жүзеге асыруы үшін 12 жылдық білім беру негізінде жеке тұлғаны қалыптастыру бағытындағы, ақпараттар мен іскерліктерді меңгерген, каммуникациялық қабілетті, кәсіби психограммамен таныс білікті маман болу керек.

Тренинг жүргізу ұстанымдары мен ережелері.

Тренингтің нәтижесі оны жүргізу принциптерін дұрыс қолдана білуіне байланысты.

Әрбір сабақ белгілі стандартты формада өтеді; амандасу рәсімі, дене сергіту, жаттығулар, кіріспе ақпараттар, тематикалық бөлім, кешіру рәсімі, кері байланыс.

Тренингтік сабақ әдісі ашық қарым-қатынас түрінде; әр қайсысы өз ой пікірлерін айту, көзқарасын білдіру, бір-бірінің сөзін бөлмеу, пікірталасқа айналдырмау. Жүргізуші өз ой пікірін, көзқарасын қатысушыларға бойұсындырмау, екінші бір адамды тыңдап үйрену, шиеленісті жағдайды болдырмау керек.

«Қазір және осы жерде» ұстанымы; топ мүшелері өз назарына дәл қазіргі болған әрекетке шоғырланады.

Орындықтарды шеңбер бойынша тізіп қояды, ыңғайлы жұмыс атмосферасын құру керек. Топ 10-15 адамнан құралуы керек.

Тренингті жүргізу жетістігіне жүргізушінің тұлғасының рөлі зор. Жүргізуші тренинг барысында іс-әрекетімен, ережелерімен таныстыру қажет. Жұмыс басталмас бұрын неге көңіл бөліп, ой тоқтатуға бағыт беруі керек.

Сабақтың үлгілері

Амандасу – «танысу».

Әр қатысушы өз есімінің бірінші әріпіне қарай бойындағы жеке қасиетін қосып айту керек. Мысалы; мен Айгүл ақкөңіл қызбын, серік, сенімді жігітпін,

Мен кіммін?

Жүргізуші «мен» тұжырымдамасын таныстырғаннан кейін қатысушылар мен кіммін деген сұраққа «мен» бейнесіне кіру арқылы жауап береді. Ю.В. Валентиннің «мен» тұжырымдамасы бойынша

Мен – тұлғамын

Мен – баламын

Мен – Маратпын

Мен – оқушымын

Мен – доспын....

Әр оқушы өзін әлеуметтік ортаға кім екенін анықтап жазады.

Мен басқаның көзімен.

Ортаға бір оқушыдан кезектеп шығады. Қалған қатысушылар ол жайында қандай ой-пікірді айтады. Оқушы өзін басқаның көзімен қандай адам екенін айтады.

Атомдар мен молекулалар.

Әр қатысушы жеке – атомдар. Жүргізушінің айтуы бойынша атомдар қозғалысқа түседі, бір-бірімен жеңіл қақтығысқа түседі. Жүргізуші қанша атомның қосындысынан молекула құрайтынын айтады, сол кезде сол санға сай бірігіп тұра қалу керек. Молекула құрамына кірмей қалғандар ойыннан шығады. Ойын бірнеше рет қайталанады.

Қорытынды: неге барлығы кіре алмады?

Ойыннан шыққандар несімен ерекшелінеді.

Бұл өмірде қандай рөл ойнайсыз?

Бүкіл әлем театр, ал адамдар актерлар. Сұраққа көп ойланбай жауап беріңіз. Бұл өмірде қандай рөл ойнайсыз? Қандай рөлде ойнағыңыз келеді?

Қағазға ойнаған рөлдеріңіз бен ойнағыңыз келген рөлдітізіп жазып шығыңыз. Өте табиғи қалыпта ойнап шығыңыз. Жаттығуды орындауда нақтыланыңыз.

Рефлекция: келіңіз талдайық, сізге қандай рөлдерді ойнау сәтті болды. Олардың қасына «+» белгісін қойыңыз. Өзіңіз ойнай алмаған рөлдерді «-« белгісімен белгілеңіз. Сізге ұнаған сүйікті ойындардың астын сызыңыз. Бұл жаттығуды орындап болғаннан кейін қандай сезімде болғаныңызды айтыңыз.

Афирмациялар.

Қазір көптеген психологиялық әдебиеттер шығарылуда. Әр түрлі мәселелерді шешуде көмектесетін афирмациялар ойлап табыңыз.