қмж-4, геометрия 7 сынып 4- тоқсан.Түзу мен шеңбердің өзара орналасуы. Екі шеңбердің өзара орналасуы

Тарау немесе бөлім атауы:

Шеңбер. Геометриялық салулар

Педагогтің аты; тегі; әкесінің аты:

Пән/Сынып:

7 сынып

Күні:

Сабақтың тақырыбы:

Түзу мен шеңбердің өзара орналасуы. Екі шеңбердің өзара орналасуы

Оқу бағдарламасына сай оқыту мақсаты:

7.1.2.12 түзу мен шеңбердің, екі шеңбердің өзара орналасу жағдайларын талдау;

Сабақтың мақсаты

- түзу мен шеңбердің өзара орналасуының әртүрлі жағдайларына байланысты есептер шығару;

-түзу мен шеңбердің өзара орналасу жағдайларын талдау.

Құндылықтар:

Жасампаздық және жаңашылдық:

• Білімнің жаратылыстану және гуманитарлық салаларындағы тәжірибені бақылаудың, жүйелеудің және түсінудің қарапайым дағдыларының болуы.

• Қарапайым өлшеулер жүргізу, практикалық есептерді шешуге арналған құралдармен жұмыс жасай алу.

Сабақтың барысы:

Уақыты

Кезең дері

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

5 минут

Ұйымдастыру

Сәлеметсіздерме!

Бүгін, Түзу мен шеңбердің өзара орналасуы. Екі шеңбердің өзара орналасуы тақырыбын қарастырамыз

Бүгінгі сабақта меңгеретініңіз: - түзу мен шеңбердің өзара орналасуының әртүрлі жағдайларына байланысты есептер шығару;

-түзу мен шеңбердің өзара орналасу жағдайларын талдау.

Үйге тапсырмасын тексеру. Қайталау сұрақтары.

сұрақтарға жауап береді

Ауызша бағалау

Мактау мадақтау арқылы бағалау:

Жарайсың!

Өте жақсы!

Жақсы!

Керемет!

Тақта; оқу құралдары; оқулы; интернет ресурстары.

10 мин

Жаңа сабақты бекіту

Түзу мен шеңбердің орналасуының 3 түрлі жағдайы бар. Шеңбер центрінен а түзуге дейінгі арақашықтықты d, шеңбер радиусын r десек, мұнда мына жағдайлар болады.

1) Түзу мен шеңбердің екі ортақ нүктесі бар ();

2) Түзу мен шеңбердің бір ортақ нүктесі бар (d=r);

3) Түзу мен шеңбердің ортақ нүктесі жоқ ().

Шеңбермен бір ғана ортақ нүктесі бар түзуді жанама деп, ал осы ортақ нүктені жанасу нүктесі деп атайды.

Жанасу нүктесі шеңбер бойында жатқандықтан, оның центрге дейінгі қашықтығы радиусқа тең. Жанаманың өзге нүктелері шеңберден тысқары орналасқан, яғни олардан центрге дейінгі қашықтықтар радиустан үлкен. Олай болса, жанамасынан шеңбер центріне дейінгі қашықтық OK-ға тең, яғни . Сондықтан шеңберге жүргізілген жанама радиусқа перпендикуляр.

Анықтама.Шеңбермен ортақ екі нүктесі бар түзу қиюшы түзу деп аталады.

1-теорема. Шеңбердің хордасын қақ бөлетін диаметр осы хордаға перпендикуляр болады.

CD диаметрі АВ хордасын Е нүктесінде қаққа бөлсін: АЕ=ЕВ

Үшбұрыштар теңдігінің үшінші белгісі бойынша ∆ОАЕ=∆ОВЕ

Бұдан ∠ОЕА=∠ОЕВ=90˚ шығады.

Олай болса ОЕ⊥АВ немесеCD⊥AB Теорема дәлелденді.

Тақырып бойынша ресурстарды қарап, танысады

Тақта; оқу құралдары; оқулы; интернет ресурстары.

минут

Бекіту тапсырмасы