қмж, көркем еңбек (ҚЫЗДАР) , 8 сынып, 1 тоқсан

Көркем еңбек

Мектеп:

Күні:

Педагогтің аты-жөні:

Бөлім:

Сәндік-қолданбалы өнер

сабақ № 1 Сынып: 8

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы

Қазақтың ұлттық сәндік қолданбалы бұйымдары (ши тоқу, киіз бас) Әр түрлі ұлттық бұйымдар.

Құрал-саймандар мен материалдар

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

8.1.2.1-Тарихи және мәдени шығу тегі әртүрлі өнер, қолөнер мен дизайн туындыларының ерекшеліктері туралы түсінігін көрсету

8.1.3.1-Шығармашылық идеяларды дамыту мен іске асыруда өз бетінше таңдаған ақпарат көздерін қолдану (оның ішінде ақпараттық-коммуникативтік технологияларды қолдану арқылы)

Сабақтың мақсаты

Оқушылар:

Қазақ халқының қолданбалы өнерінің түрлерін білу;

Қазақ халқының қолданбалы өнер шығармаларының ерекшеліктері ажырату;

Қазақ халқының ұлттық ою-өрнек түрлерінің айырмашылықтарын айқындау;

Алған білімдерін шығармашылық идеяларын іскк асыруда тиімді пайдалану

Сабақтың барысы

Сабақтың

кезеңі

Педагогтің әрекеті

Оқушының

әрекеті

Бағалау

Ресурстар

басы

1 Ұйымдастыру бөлімі: Оқушыларды орналастыру, амандасу.

Интерактив тақтасында сабақтың тақырыбы, мақсаты көрсетіледі.

Зергердің құралдары мен жабдықтарын оқушыларға таныстыру және олардың қолдану тәсілдерін көрсету.

Зергер жұмысы туралы видео көрсету.

Оқушыларға суреттер көрсетіледі. Суретті топтастырады. Түсінік береді.

- Слайдқа қарап біздің бүгінгі сабақтың тақырыбын анықтаңыз.

Сабақтың мақсатымен танысу.

- Бізге мұра болып қалған аталарымыз бен әкелеріміздің өз еліміздің тарихын, салт-дәстүрін, еліміздің әрбір азаматы білуі тиіс. Сондықтан, бүгін сабақта біз сіздермен қазақ халқының дәстүрлі сәндік-қолданбалы өнер түрлері туралы айтатын боламыз.

Оқушылар амандасып , бір-біріне сәттілік тілейді.

Қалыптастырушы бағалау: Бірін – бірі бағалау.

Оқулықтағы графикалық суреттер

ортасы

2. Жаңа материалды зерттеу кезеңі.

Қазақтардын халық кәсіпшілігі мен қолөнер бастауы тұңғиық ғасырларға кетеді.

Өнер түрлерін қарастырыңыз және анықтаңыз.

- теріні өңдеу өнері6 зергерлік өнері, сүйек кесу өнері, тасты өңдеу өнері, ағаш өңдеу.

-кілем тоқу, ши току және киіз бұйымдарын жасау - киіз басу.

Кілемдердін түрлерін зерттейік: басылған (киіз), өрме (қамысты) және тоқыма.

- Тоқыма кілемдер түкті, алаша және тақыр түрлерімен ерекшеленеді.

- Басылған кілемдерге киіздер, тұскиіздер, сырмақ, сырдақ, текемелер жатады.

- Өрме кілемдер - бұл шым ши, өре ши және шабақ ши.

Ши тоқу үшін ши талдарынан қамыс өріледі - Алдымен әр талды жеке берілген ою бойынша түрлі-түсті жіппен орайды. Талдарды бірге орағанда ерекше кілем шыгады.

Ал киіз басу өндірісі де қызықты қажет ететін күрделі үдеріс, белгілі бір дағдыларды қажет етеді.

Ал қазір, біз киіз басу тарихы жөнінде мультфильм көреміз .....

Киіз басу және өндіру, бірнеше кезеңдерден тұрады:

* жүн дайындау; оны жаю; ыстық су шашу; дайын киіз жасау.

- Қазақ халқы жүнді тұрмыста қалай қолданған?

- Дұрыс, жүн жылуды сақтайды? Сондықтан оны киім, көрпенің арасына салған және бесікке де төсеген.

- Жүннің қандай түрлерін білесіндер?

- Көктермде қырыған және күзде қырқылған жүндердін атаулары бар (жүннің жабағы, күзем).

- Киіз үйдің ішкі көрінісің зерттейк.

-Балалар, киіз уйде қандай заттар көріп тұрсындар?

- Кілемнің ерекше сырмақ түрін туралы әңгімелесейік.

- Киіз үй жабдықтарын зерттеніз: түскиіздер (қабырға кілемдер), сырмактар (төсеніш), аяққаптар ( ыдыстар үшін сөмкелер), кереге-қаптар (кереге үшін футлярлар), әр түрлі ши және т. б..

- Балалар,киіз тұрмыста пайдалану сәнді болама ?

Тәжірбиелік жұмысты бастамас бұрын оқушыларға қауіпсіздік техникасымен таныстырыңыз.

Көркем еңбек сабақтарына арналған қауіпсіздік техникасы:

жұмысты тек қана мұғалімнің рұқсатымен бастау;

оқытушының рұқсатынсыз оқу, жұмыс орнын тастап кетпеу;

құрал-саймандарды тек қажетті жағдайда ғана пайдалану;

жұмыс орнын таза ұстап, материалдар мен құралдарды тиімді жұмыс істеу;

жұмыс бітісімен материалдар мен құралдарды өз орындарына жиып қою.

1-ТАПСЫРМА. Мәтінді оқып, сұрақтарға жауап беріңдер.

Әр қатардан бір оқушыдан мәнерлеп оқып шығады. Қалған оқушылар бірге іштей оқып отырады. Сонымен қатар сұрақ дайындап отырады. -Қазақ халқында ертеден бастау алған қандай өнер?

-Ол өнер түрі немен байланысты?

-әшекей бұйымдар не үшін қажет?

-Әшекей бұйымдар қыздар үшін не береді?

-Әшекей бұйымдарды неден жасаған?

Жазылым.

Кестені толықтыр. Оқушылардың алдына әшекей заттардың аттары шазылған сөздер беріледі. Сол сөздерді тиісті орындарға орналастыру қажет.

Киімдердегі әшекейлер

Түйме, сөлкебай, өңірше

Денедегі әшекейлер

Сырға, алқа, тұмар, білезік

Тұрмыстағы әшекейлер

Сөмке, ыдыс, қамшы т.б. заттарға тағылатын асыл тастар мен металдар

Қазақтың ұлттық сәндік қолданбалы бұйымдары (ши тоқу, киіз бас) Әр түрлі ұлттық бұйымдармен танысады.

Оқушылар сәндік-қолданбалы өнер үлгілер атауын анықтайды.

(Видеофильмді көру)

Жасаған нобайлары мен жоспарын жұпта талқылайды

Топтағы әр оқушы қарсы топтағы әр оқушыға сұрақ қояды.

Дискриптор арқылы бағалау

1ші топқа арналған дескрипторлар:

Киіз басу өнерін зерттейді;

Киізден орындалатын бұйымдардын атауларын анықтайды;

Киіздің емдік қасиеттерін анықтайды

Бұйымдардын атаулары мен суреттерін скетчбукке түсіреді;

Өзіңің зерттеу жұмысы туралы баяндайды;

Атқарылған жұмыстар туралы қорытындылар жасайды.

2 ші топқа арналған дескрипторлар:

Қазақ халқының ұлттық ою-өрнектерінзерттейді (космогониялық, зооморфтық, өсімдік, геометриялық);

Қазақ халқының ұлттық ою-өрнек түрлерімен айырмашылықтарын анықтайды;

Ою атауларымен суреттерін скетчбукке түсіреді;;

Өзіңің зерттеу жұмысы туралы баяндайды;

Атқарылған жұмыстар туралы қорытындылар жасайды.

Интерактивті тақта

3-Слайд.

4-5 слайдтар

6-Слайд.

Киіз басу өнерінің шығу тарихы туралы мультфильм көру

https://youtu.be/D1qoET0oQI0

7-Слайд.

Киіз үй туралы видеофильм көру

1 фильм

https://youtu.be/yu_2aAQEUsY

2 фильм

https://youtu.be/3W_PZ2KFLcY

Заманауи қазақ үй

https://youtu.be/eGxqIBrdsWI

тұскиіз

(киіз үй туралы видеофильм)

Слайд 8-9.

Кітаптар, журналдар, зерттеу үшін мәтін, фотосуреттер, суреттер.

Аяқталуы

Бағалау

Оқушылардың тәжірибелік тапсырма бойынша орындаған постерлерін тақтаға іліңіз. Оқушылар бір-бірлерінің жұмыстарын "Галереяға саяхат" бойынша бағалайды.

Рефлексия:

Сабақтың соңында оқушылар рефлексия жүргізеді:

Жалпы сабақ бойынша нені білдім?

Нені білгім келеді?

Нені жақсартуға болады?

Оқушылар бүгінгі сабақты қандай деңгейде түсініп,білгендерін айтады

Оқушылардың айтқан жауаптарына пікір қалдыру.

Қосымша ақпарат

Сабақ бойынша рефлексия

Сабақ мақсаттары/оқыту мақсаттары жүзеге асырымды болды ма?

Бүгін оқушылар нені үйренді? Оқыту ортасы қандай болды? Менің бөліп оқытқаным өз мәнінде жүзеге асты ма? Мен өз уақытымды ұтымды пайдалана алдым ба?

Мен жоспарыма қандай өзгерістер енгіздім және неліктен?

Қорытынды бағалау

Ең жақсы өткен екі тапсырманы атап көрсетіңіз (оқытуға және үйренуге қатысты)

Қандай екі нәрсе немесе тапсырма сабақтың одан да жақсы өтуіне ықпалын тигізер еді (оқытуға және үйренуге қатысты)?

Осы сабақтың барысында барлық сынып немесе жекелеген оқушылар туралы менің келесі сабағыма қажет болуы мүмкін қандай ақпаратты білдім?

Көркем еңбек

Мектеп:

Күні:

Педагогтің аты-жөні:

Бөлім:

Сәндік-қолданбалы өнер

сабақ № 2-3 Сынып: 8

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы

Бұйымдарға нобайлар дайындау. Құрал-саймандар мен материалдар

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

8.1.5.2-Әртүрлі графика тәсілдерін қолданып, бұйым дайындаудың реттілігі мен тиімді тәсілін анықтай отырып (оның ішінде ақпараттық-коммуникативтік технологияларды қолданып), графикалық және технологиялық құжаттар дайындау

8.1.4.-Болашақ іс-әрекеттерді анықтауда өздерінің алған білімдері мен тәжірибесін қолдана отырып шығармашылық әркеттерін жоспарлайды

Сабақтың мақсаты

Киіз өнімдерінен бұйым жасауға қажетті құрал-жабдықтармен танысады;

Халық қолөнері түрлері туралы біледі;

Бұйымдарды әшекейлеуде қазақтың ұлттық ою-өрнектерін қолдана біледі;

Сабақтың барысы

Сабақтың

кезеңі

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

басы

Ұйымдастыру бөлімі

Сәлемдесу.

Оқушылардың сабаққа дайындығын тексеру. Сабақ тақырыбы мен сабақ мақсаттарымен таныстыру:

- Оқушылар біздер өткен сабағымызда қандай ұғымдармен таныстық? Біз өткен сабақтан нені білдік?

- Иә, біз Қазақстанның сәнді-қолданбалы өнері туралы сөз қозғадық. Біз ши тоқу мен киіз өңдеу туралы кеңінен әңгімеледік. Біздің бүгінгі сабағымыз өтілген тақырыппен тығыз байланыста, біз бүгін халықтық өнер түрлерімен танысатын боламыз.

Сыни ойлау дағдыларын дамытуға арналған сұрақтар.

1. Мүсіндеу өнеріне жататын қыштан жасалып, отта күйдірілетін өнім. (Керамика)

2. Саз балшықтан ыдыс жасаушы шебер. (Қыш шебері- гончар)

3. Ашық түсті бархаттан жасалатын әйелдерге арналған киім. (Қамзол)

4. Қазақы ою-өрнектермен әшекейленген, дөңгелек пішінді бас киім. (Тақия)

5. Бие сүтін ашыту арқылы алынатын сусын. (Қымыз)

6. Шойыннан жасалатын, ас пісіруге арналған ыдыс. (Қазан)

Оқушылар амандасып , бір-біріне сәттілік тілейді.

Қалыптастырушы бағалау: Бірін – бірі бағалау.

Оқулықтағы графикалық суреттер

ортасы

2. Жаңа материалды игеру.

Оқушылар мен қазақ халқының өнері жөнінде әңгіме өрбіту.

Өткен сабақта халқымыздың арасында кеңінен тараған кілем тоқу өнерімен танысқан болатынбыз. Бүгін біз қазақтың сәндік-қолданбалы өнерінің түрлерін қарастыруды жалғастырамыз:

-Тері өңдеу өнері, Зергерлік өнер, Сүйек өңдеу өнері, Тас өңдеуөнері, Ұсталық кәсіп, Ағаш өңдеу

Видеофильмдерді көру

- Тері өңдеу өнерін қарастырайық…. Теориялық материалдармен жұмыс.Оқушылар материалдар бойынша зерттеу жұмысын жүргізеді

- Қазақ халқының зергерлік өнері

- Ер-тұрман – атқа салт мініп жүруге қажетті жабдықтардың жиынтықаты.

- Сүйек пен тасты мәнерлеп өңдеу – қазақ халқында әріден келе жатқан өнер. Ұзақ ғасырлар бойы жинақталған тәжірибе, шикізат көзінің молшылығы, сүйек пен тас бұйымдарына деген сұраныс қолөнердің бұл түрінің ХІХ ғасырдың екінші жартысымен ХХ ғасырдың басында шырқау биікке көтерілгенін баяндайды. Сүйек оюды қазақ шеберлері ағаш және металл өңдеумен байланыстырған. Жасалуы әдемі болуы үшін әртүрлі қымбат маталар, майлы бояулар пайдаланған.

- Ағаш бұйымдардың шеберлері киіз үй, арбалар, үлкен ағаш бұйымдар орындаған.

- Жүнді басуға арналған материалдарды зерттеу:

* инелермен басу: поролон алашасы, тоқыма желім, инелер (№ 36 тәжі; №19 үшбұрышты; №38 жұлдызды; №40 үшбұрышты; №36 үшбұрышты);

* сабынмен басу: сабын, жапқыш материал, матаны пішуге арналған қайшы, пульверизатор, қарындаш немесе маркер.

3. Өзіндік жұмыс кезеңі (20 мин.).

Дамыту, зерттеу, коммуникативтік және шығармашылық дағдыларды дамытуға арналған тапсырма.

- Балалар,сіздер 4 командға бөлініп, ою-өрнек жасау тапсырмасын орындайсындар:

* I топ - геометриялық ою-өрнектерді қағаздан оясындар;

* II топ - өсімдік ою-өрнектерді оясындар;

*III топ - зооморфтық ою-өрнектер;

* IV топ - космогониялық ою-өрнектер.

Дескрипторлар және бағалау критерийлерімен таныстыру. Дифференциация: қарапайым және күрделі ою-өрнектер оқушылардың таңдауы бойынша таңдалуы мүмкін.

-Балалар, сабақтың соңында әр команда көрме ұйымдастырады.

Практикалық жұмыс орындау барысында мұғалімнің кері байланысы жүзеге асырылады:

• қателермен жұмыс – түзету, ескертулер, ұсыныстар, кеңестер;

• мұғалімнің оқушыларға жұмыс істеу тәсілдерін көрсетуі;

• көтермелеу, дәлелдеу, мақұлдау, мақтау.

Қазақтың ұлттық сәндік қолданбалы бұйымдары (ши тоқу, киіз бас) Әр түрлі ұлттық бұйымдармен танысады.

Дискриптор арқылы бағалау

Тапсырмаға дескрипторлар:

Ою-өрнек түрін анықтайды (геометриялық, өсімдік, зооморфтық, космогониялық);Тиісті тапсырма бойынша қазақ ұлттық ою-өрнектін суретін орындайды (қағазды бүктеп, ою суретін бейнеленіз);Ою-өрнекті ұқыпты, эстетикалық талаптарға сай қағаздан ояды;

Ою-өрнек үшін фонның түсін сауатты таңдайды (ойып, қағазға жапсырындар).

Интерактивті тақта, слайдтар

1 видео

Дәстүрлі ши тоқу өнері

https://youtu.be/2HRi3eWVNuA

2 видео

КИІЗ БАСУ. Киізден жасалған сумка - клатч және сақина. Киіз басып үйренейік. Динара Жанат

https://youtu.be/et7-4NOLvTc

(оқушыларға аналған Теориялық материалдар)

Слайд 3

Кемер белбеу

Слайд 4-7

httpwww.hobby-haus.rusite38

сайтынан материалдар

Аяқталуы

4. Рефлексия: