Құрманғазының Алатау күйі, 3 сыныпқа ашық сабақ

Сабақтың тақырыбы: Құрманғазы «Алатау»

Оқушы: Орынбаев Мағжан 3-сынып

Сабақтың мақсаты:1.Білімділік – оқушының музыкалық сауатын жетілдіру, шеберлігін шыңдау. Ұлы күйші Құрманғазының өмірі мен күйлеріне тоқталып, шығармашылығын насихаттау.

2.Дамытушылық– гаммалар мен этюд арқылы оқушының техникалық шеберлігін арттыру.

3.Тәрбиелік – оқушының еңбекқорлыққа баулу, домбыра аспабына деген қызығушылығын арттыру.

Сабақтың көрнекілігі: Күйшінің портреті,слайд, бейнетаспалар.

Сабақтың түрі: Дамыту,бекіту сабағы.

Сабақтың негізгі кезеңдері:

1.Ұйымдастыру. оқушымен амандасу,аспаптың бұрауын келтіру, оқушының аспапта дұрыс отыруын қадағалау.

2.Үй тапсырмасын сұрау.

Алдымен өткен сабақта өтілген үй тапсырмасын тексеру. Үйден Дәулеткерей «Қосалқа», Дина «Той бастар», Ә.Желдібаев «Ерке сылқым» жатқа ойнау. Ре мажор // си минор, си ь мажор // соль минор гаммаларын және этюд 7 жатқа ойнау. Тапсырмаларды тексеріп, қате жерлерін жөндеп, нюансын көрсетіп, жатқа ойнйтын шығармаларды оқушымен бірге қосылып ойнаймын.

3.Жаңа сабақ.

Ең алдымен Құрманғазының өмір жолдарымен, күйлеріне тоқталып, қысқаша мағлұмат беріп өтемін. Ұлы күйші, дарынды композитор Құрманғазы Сағырбайұлы Атырау облысы, Теңіз ауданында 1823-1889 жылдар шамасында туылған. Әкесі Сағырбай он екі байұлының ішіндегі Қызылқұрт руынан шыққан. Құрманғазы – қазақ музыка тарихына қазақтың аспапты музыкасын өркендетуге шексіз үлес қосқан күйші. Күйші екі ішекті домбыра арқылы халықтың ауыр тұрмысын, мұңын, арманын, қуанышын, таңғажайып табиғат қуаныштарын өзінің романтикалық, лирикалық күйлерімен көрсете білді. Құрманғазының басты жетістігі – ол домбырадағы «үлкен саға» - деп аталатын буынды орнықтырып кеткен.

Құрманғазының күйлері: «Балқаймақ», «Айда бұлбұл Айжанай», «Кішкентай», «Саранжап», «Көбік шашқан», «Түрмеден қашқан», «Аманбол шешем, аман бол», «Адай», «Серпер», «Сарыарқа» т.б күйлері өте көп. Солардың ішінде бүгінгі өтетініміз «Алатау» күйі. Күйдің шығу тарихына тоқтала кетсек Құрманғазы атамыз Алатаудың тамылжыған табиғатына тамсанып сұлулығынан ерекше әсер алып осы Алатау күйін шығарған екен.

Күйді өзім ойнап көрсетемін, күйдің өлшемін,ырғағын сақтай отырып, оқушы басынан аяғына дейін нотамен ойнайды. Қатесін түзетіп, қағыстарын, ырғақтық ерекшеліктерін көрсетемін. Есінде сақтау үшін жай ырғақта қайта қайталап оқушымен бірге орындаймыз.Үнтаспадан тыңдатып,күйдің әуенін, қағыстарын есте сақтауға назарын аударамын.

Пысықтау сұрақтары:

1.Құрманғазы қай жылдар аралығында өмір сүрген? 1823-1889жж