Қыран өмірі қысқа тақырыбындағы кітапхана материалы

Тақырыбы: «Қыран өмірі- қысқа...»

Мақсаты: Білімділік – оқушыларға сан қырлы талант, көркем сөздің зергері, тумысынан дарынды жазушы. Оралхан Бөкейдің өмірі мен шығармашылығын үлгі ету. Оралханның әңгіме-повестерінің құдіреттілігін оқушыларға сезіндіру.

Тәрбиелік – оқушыларды өз халқын, тілін, жерін сүюге, қадірлеуге, Оралхан сияқты жазушыларды бағалап мақтан етуге тәрбиелеу.

Дамытушылық – оқушылардың ойлау шеберлігін, сөйлеу мәдениетін, ұйымшылдық қабілетін арттыру, көркем әдебиет пен поэзияға деген қызығушылығын арттыру.

Көрнекілігі:Оралханның портреті, Оралханның кітаптары қойылған көрме, слайдтар.

Мұғалім: Құрметті ұстаздар мен оқушылар!

Жылдағы дәстүр бойынша 22-қыркүйек тілдер мерекесі. Осы мерекеге байланысты Оралхан Бөкей «Қыран өмірі-қысқа...» атты танымдық сабағымызға қош келдіңіздер.

1-жүргізуші: 60-90 жылдар әдебиетінің бір тума дарынды тұлғасы, өзі туған өр Алтайындай оның асқақ та биік адамдарын өршіл рух, кестелі тіл бедерімен жыр ететін Оралхан Бөкей- сөз өнерінің әлемдегі ірі құбылысы болып қалды. "Қыран өмірі - қысқа..." Бірақ оның артына қалдырған мұрасы- саны жағынан болсын, сапасы жағына» болсын бүкіл адамзатқа ортақ асыл қазына.

2-жүргізуші: Себебі, Оралханның әр шығармасындағы «Біз осы неге осылай?...» деген сұрақ бір адамға, бір ұлтқа қаратылып айтылатын сұрақтар емес, тіршілік әлемінің ең басты өкілі- Адамға қойылатын сұрақтар, Ар тазалығы, Ар алдындағы Адам, Намыс, Жан сұлулығы, ой-сезім мөлдірлігі, биік парасаттылық –жазушы шығармаларының алтын қазығындай.

1-жүргізуші: Ендеше Оралхан Бөкейдің өмірі мен шығармашылығын таныстырып өтуге сөз кезегін 8-класс оқушыларына береміз.

Оралхан Бөекейдің өмірбаяны.

Оралхан Бөкей 1943 жылы Шығыс Қазақстан облысы, Қатон-Қарағай ауданы, Шыңғыстай ауылында туған. 1961 жылы Сұлтанмахмұт Торайғыров атындағы Шыңғыстай орта мектебін бітірген соң аға пионер вожатый және Алтай совхозында тракторист болып төрт жылдай жұмыс істеген. 1963 жылы Әл-Фараби атындағы Қазақ мемлекеттік ұлттық университетіне сырттай оқуға түседі де, ауылдағы жұмысын атқара береді. Оны 1969 жылы тәмамдап шығады. 1965-1968 жылдар аралығында Большенарым аудандық «Еңбек туы» газетінде корректор, аудармашы, редактордың орынбасары және облыстық «коммунизм туы» газетінде әдеби қызметкер болған.

1968 жылы республикалық «Лениншіл жас» газетінің шақыруы бойынша Алматыға келеді, осы газетте мәдениет және ғылым, әдебиет және өнер бөлімінің меңгерушісі болып істейді, ал 1974-1983 жылдарда «Жұлдыз» журналы проза бөлімінің меңгерушісі әрі редколлегия мүшесі болған.

2-жүргізуші: Есімі өзімізге де, өзгеге кеңінен танылған ерекше талант иесі Оралхан Бөкей әдебиетімізге өзңндңк бетімен, өзіндік өрнегін сала келген жазушы еді.

Оның алғашқы әңгіме – повестерінен-ақ ( қамшыгер, «үркер», «қайдасың, қасқа құлыным») ешкімге ұқсамайтын өзінше сөз саптасы, асқақ мінезі алғыр зерде зейіні оқырмандарды бірден баураған болатын. Жазушының ой мен сезімді қатар өрген шығармалары бірден тұңғиық ойға жетелеген, бірде асқақтыққа, өршілікке тартып, толғау- толғаныстары кең тынысты, өзгеше үнді болып шығатын.

1-жүргізуші: Оралхан Бөкей өзінің- табиғат берген зерде, зейіні, сөзге өнеріне деген бейімділігі арқасында жастайынан өнерге, әдебиетке, сұлулыққа құштар болып өседі. Қолына қалам ұстағаннан-ақ, өз замандастарының мұңы мен қуанышын шынайы суреттеуге тер төккен қаламгер. Жазушы өз заманы, қарапайым еңбек адамдары туралы көп жазған еді. Оның кейіпкерлері «қайдасың, қасқа құлыным» Орал,

« Өлірадағы» Қойшы, «Елең- алаңдағы» Зарлық т.б. араласып жүрген замандастарымыз. Ол өз кейіпкерлерінің іс- әрекетінен гөрі, олардың ішкі әлеміне, жан-дүниесіне көбірек үңілетін қаламгер.

2-жүргізуші: Оралхан Бөкей- сан қырлы талант, көркем сөздің зергері.

Жазушының балаң оқырманның тыным- түсінігіне лайықтап жазған ойлы туындылары жеткілікті. Соның бірі- «Тортай мінер ақ боз ат...» деп аталатын әңгімесі. Қазір кезекті көрініске берейік.

«Тортай мінер ақ боз ат...» әңгімесінен үзінді.

Ортаға 8-класс оқушыларын шақырамыз.

1-жүргізуші: Оралхан Бөкей туралы слайдтар көрсету.

Қорытынды: Оралхан шығармаларының негізгі арқауы, шығармаларының (әсіресе, әңгіме, повестерінің) белгілі бір тұтастықты сақтайтын сюжет. Автор ойы кейіпкер ойымен тұтасып кетеді. Жазушы көңіл-күйінен, түйсік-сезім, ой-толғанысынан тамыр тартқан шығарманың психологиялық дүниеге айланары анық. Түйіндей келгенде, өмірден ерте кеткенімен, артына мол әдеби мұра өқалдырған Оралхан Бөкей ұлттық көркемөнерімізде өзіндік орын бар ірі суреткер. Жазушының адамның сезім тұңғиығына, жан-дүние тереңіне ой- арманына үңілген шығармалары туған халқымен бірге жасасып, оның рухани игілігіне қызмет ете береді.

Ә.Дербісәлин атындағы Саралжын орта мектебі

Тақырыбы: «Тілім- менің тұғырым»

Сайыс сабақ.

5-6 класс

Өткізген Жиеналина Г.К.

2012 жыл.

Тақырыбы: «Тілім-менің тұғырым»

Мақсаты: Оқушылырдың еліне , ұлтына, тіліне деген сүйіспеншілігін арттыру, тілді ұлттық мұра ретінде сезінуге, тіл мәдениетін сақтай білуге үйрету, тіліміздің қадір-қасиетін бойларына дарыту.

Көрнекілігі: ұлағатты сөздер, ақын-жазушының портреті, кітап бұрышы, интерактивті тақта слайдтар.