Қытай тілін үйрету мен үйренудің әдіс-тәсілдері

Қарағанды облысы Қарағанды қаласыЕ. А. Букетов атындағы Қарағанды университетінің3 курс студенті Айтбай Арайлым МухамеджанқызыМақала авторлары: Ысқақнаби Адал, Айтбай Арайлым

6B01705-“ Шетел тілі: екі шетел тілі” мамандығы бойынша «Қытай тілін үйренуге көмектесетін әдістер» мақаласы

Қытай тілін үйренуге көмектесетін әдістер

Аннотация

Қытай – мың жылдық үздіксіз өркениет елі. Ол мыңжылдық қытай халқының жер бетінде алғаш пайда болған сонау өткен дәуірден бастау алады. Бәлкім, тек Қытай ғана расымен өркениетке дамуга уақыт берді. Жер бетінде ғұмыры ұзақ болған Қытай империалистік және отаршыл державалардың зұлым әрекеттерінен тарихта қалды және азапты да бастан кешірді. Сайып келгенде, Қытай өзінің тұрақтылығы мен төзімді өміршеңдігінің арқасында аман қалды, бұл Қытай ұлтының тарих бойындағы ерекше қасиеттеры. Күрделі ішкі және сыртқы орта жағдайында Қытайдың барлық кедергілерді жеңуге мүмкіндік беретін қуатты ресурстары мен интеллектуалдық мүмкіндіктері бар.

Мақала жұмысының өзектілігі:Қытай тілін үйрену барысында үйренушілер өте көп қиындықтарға тап болады. Олар үйренудің дұрыс методикасын таңдамағандықтан, қытай тіліне деген қызығушылығын жоғалтады. Ал қытай тілін оқу процессі өте ұзаққа созылады. Әсіресе бастапқы деңгейде өте көп күшті талап етеді. Сондықтанда қытай тілін оқу үшін дұрыс методиканы таңдау өте маңызды.

Мақала жұмысының зерттеу нысаны: Қытай тілін үйретудің жаңа әдіс тәсілдерін қалыптастыру.

Мақала жұмысының мақсаты: Мақаланың басты мақсаты қытай тілін үйренушінің мәдениетаралық қарым-қатынас біліктілігін қалыптастыруда оңай, тиімді әдістерді пайдалану арқылы қытай тілін үйрену және көптеген әдістемелерді қолдану.Мақала жұмысының міндеттері: Қытай тілін үйрету жолдарын терең қарастыру; қытай тілін үйренудн әдіс тәсілдерін қарастыру.

Қытай тілі бұл шет тілі ретінде үйренушілер үшін өте қиын тіл болып табылады. Бұл пікір тек қана қытай тілінің оқытушылары мен студенттері арасында ғана емес, мұны ғылыми зерттеулерде көрсеткен. Ғылыми зерттеулер барысында ғалымдар қытай тілінде сөйлейтіндер сөйлесу кезінде миының сол жақ және оң жақ самай бөлігі (височные доли) белсенді түрде жұмыс жасайтынын байқаған. Ал Ағылшын тілінде сөйлейтін адамдарда көбінесе миының сол жақ самай бөлігі ғана жұмыс істегенін байқаған. Бұл болжам сонымен қатар Шет тілдер Институты(FSI) және Ведомствоаралық тіл бойынша дөңгелек үстелі (ILR) сияқты кәсіби тіл үйрету ұйымдарымен шет тілдер тізімінде қиындығы бойынша дәрежеленген. Бұл рейтингке сәйкес, қытай тілі ең маңызды, бірақ сонымен қатар шет елдіктер үшін үйренуі ең қиын тіл болып саналады.

Қытай тілін үйренушілер үшін қытай тілінің үйрену тарихын шамамен үшке кезеңге бөлуге болады:

Бастапқы кезеңде яғни Азияда 15 ғасырдың аяғы мен 16 ғасырдың басында қытай тілін үйрену үшін арнайы бағдарламалар мен оқу жоспарын ойлап тапқан. Және осы оқу бағдарламасын бірінші ойлап тапқан бұл Иезуит Миссионерлері болды. Сонымен қатар ертеде Батыс-Қытай кездесулерінде оқытуға қатысты жиналыстар болғанымен, оны түсінуге қажетті бізге көмектесетін тарихи құжаттар жоқ. 16 ғасырға дейін Батыстықтарға қытай тілін қалай үйретті? Иезуит бағдарламасы 4 жылды құрады. Олар бағдарламаларында Конфуций ілімдерін зерттеген. Иезуиттік оқыту әдісі оқушының материалды өзі түсінуге деген ынтасын тудыратындай етіп жасалған, бұл дегеніміз әр сабақ сайын оқудың қиындай түсуі. Осылайша, оқушы тек интеллектуалды ғана емес, сонымен бірге шыдамдылық жағынан да дамыды. Оқушы қиындықтарға, қалыпты емес жағдайларға үйреніп, олардың әрқайсысына өзіндік шешім табуға тырысатын. Бұл әдіс қытай тілін үйретуде өте керемет әдістердің бірі болып табылатыны сөзсіз. Тіпті кейін оқушы мұғалімсізде өзінің қызығушылығы арқылы оқуын жалғастырады. Арадан 200 жыл өткен соң, 19 ғасырда Неміс миссионері Карл Гюцлафф (1803-1851) сөйлеу дағдысына көбірек көңіл бөлетін, өте күрделі оқу бағдарламасын ойлап тапты. Ол осы әдісі

Ортаңғы кезең 19 ғасырдың басы болды. Бұл кезеңде қытай тілін Батыста тұрақты университеттік курсқа айналған кезең болды.

Дамыған яғни қазіргі кезең 20 ғасырдың ортасынан басталған, бүкіл әлем мектептері мен университеттерінде қытай тілін оқыту бағдарламалары пайда бола бастады. Бастапқыда заманауи қытай тілін үйренуінің дамуы әр түрлі бағытта жүрді және Қытайдан тыс жерлердеде дамып отырды. Дегенменде Соңғы жылдарды мұғалімдер алмасуының және халықаралық оқыту бағдарламаларының қарқынды өсуіне байланысты қытай тілін үйрену әр түрлі бағытта дами бастады. 1980 жылдары заманауи тіл бағдарламалары пайда болғанға дейін қытай тілін үйрену классикалық қытай тілінде жазылған мәтіндерді аударумен шектелді (wényánwén…