Қыз ұзату дәстүрі туралы танымдық мақала

Қыз ұзату.

Танымал қаламгер Ахмет Жүнісовтың халқымыздың байырғы тұрмыс-салт ғұрыптары туралы жазған кітабынан сыр шетпекпіз.

Қызды алып қайту үшін жеті не онан да көп адам келеді (Әйтеуір тақ болуы керек) Құда-құдағилар алдымен келеді де (ұлдың әке-шешесі бұл жолы келмейді. Олар кейін аққұла шақырылады. Өйткені, оларға салауат, сабырлылық керек) күйеу мен күйеу жолдасты заңды уақытта жеңгесі ертіп келеді. Қыз ұзатудың кәделері ол көпшік қыстырар. Күйеуді алып келу үшін барған жеңгесі күйеудің атына балдыздардың бірін мінгізерде ат көрпенің астынан көпшік қыстырарын алады. Бұл кемінде көйлектік матадан кем болмауы керек. Шашу шашу қазақта жалғыз тойда ғана, игіліктің бәрінде де істеледі. Күйеу бала келісімен ауылдағы ең аяулы бәйбіше ,көбінесе қыздың шешесі, табаққа құрт, ірімшік, тәтті салып ап, оны күйеудің алдынан шашады. Бұны жұрт теріп жейді. Басқа үйдегі бәйбішелер артынан ілгерінді-кейінді және шашып жатады. Сыбаға асу. Құдалар келіп орналасқан соң «Есіңе алсаң,ескіден сақта» деп сүрі еттен сыбаға асады. Бұған тойға сойылған малдың еті қосылады. Мұнда құдалардың сыбағасы жамбас міндетті түрде болады. Қазақта бас, жамбас, кәрі жілік , ұлтабар, асықты жілік, төс дегендердің арнаулы иелері болады. Бұны ауыстырса, не бірінің етін біріне кетірсе, дұрыс мүшелей алмаса айып төлейді. Соғымнан құдаға сыбаға