Сабақты зерттеу – тиімді кәсіби бағыт туралы материал

САБАҚТЫ ЗЕРТТЕУ - ТИІМДІ КӘСІБИ БАҒЫТ

Буркитова Акгуль Табылановна

Маңғыстау облысы Қарақия ауданы

«Жетібай ауылының №4 орта мектебі» КММ

тарих пәні мүғалімі

Бүгінгі күні білім беру саласы «Қазақстан-2050» ұзақ мерзімді Стратегиясының маңызды басым бағыттарының бірі болып танылды. Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә. Назарбаев республиканы әлемдегі бәсекеге қабілетті 30 елдің қатарына кіргізу туралы міндет қойған болатын. Бұл мәселені жүзеге асыруда білім беру жүйесін жетілдіру айтарлықтай рөл атқарады.

Осыған байланысты қазіргі уақытта оқытудың білімдік, тәрбиелік, дамытушылық маңызы бұрынғыдан да арта түсуде. Оларға «Білім туралы Заң», Жалпы орта білім берудің мемлекеттік жалпыға міндетті стандарты, «Қазақстан Республикасындағы этникалық-мәдени білім беру тұжырымдамасы» сияқты мемлекеттік құжаттарда да айрықша көңіл бөлінген.

Әр мұғалім оқушыларының білім көрсеткіштері жоғары болғанын қалайды. Әр мұғалім оқушылардың білім сапасына өзгеріс енгізуге нақты мақсат қойып, белгілі бір әдіс-тәсілдерді қолданғанда ғана тұрақты түрде өсе алады. Білім сапасын арттыру білім беру стандартын іске асыру тәсілдерін пайдалану және оқуға қолайлы жағдай туғызу арқылы оқушылардың оқу үлгерімін жетілдіреді. Осы жағдайды анықтау үшін жүргізілетін сабақты зерттеу арқылы сабақ үдерісіндегі білім берудің тиімді, тиімсіз жақтары анықталады. Сабақты зерттеу кәсіби білім алу үдерісі.[МАН, 6-бет.]

Сабақты зерттеу - оқушының сабақ барысында белсенділігін, іс-әрекетін, оның не үйренгенін зерделеуге бағытталған.

Сабақты зерттеу жоспары- оқушылардың үлгерім деңгейін арттыруға негізделген өзгерістердің іске асырылуын белгілейтін және бұл өзгерістерді қашан әрі қалай жүзеге асатынын көрсететін іс-шаралар жиынтығы.

Сабақты зерттеу белгілі бір білім беру дағдыларын, бір мәселені назарға алады: «Қазір алдымен неге назар аудару керек?», «Оқу үлгерімін жақсарту үшін нені қолдануым керек?» деген сұрақтарға жауап береді.

Мектепте «Мұғалім тәжірибесіндегі зерттеу» тақырыбындағы мектепішілік кәсіби даму курсын бастадым. Курс барысында теориялық білімді ала отырып, курс тыңдаушылары ұсынысымен теорияны практикамен бірге өткізудемін. Курс мұғалімдері курс сабақтарынан тыс уақыттарды сабақты зерттеуді жүзеге асырып ұйымдастыруда. Бұл курсқа қатысушылардың қызығушылықтарын арттырды.

Тыңдаушы мұғалімдер теориялық білім негізінде «Сабақты зерттеу: жоспарлау кезеңі, сабақты зерттеу кезеңі, сабақтан кейінгі кезең» кестесі негізінде сабақты зерттеу кезеңдерімен танысты. Осы негізде 1-жоспарлау үдерісі, 2-жоспарды жүзеге асыру кезеңі, 3- іске асыруды жалғастыру арқылы сабақты зерттеуге топ құрылды.

Содан соң сабақты зерттеудің жоспарын әзірлеуде ең бірінші әрі шешуші қадам – нені жетілдіру қажеттігін анықтап алу алу үшін арнайы «Сабақты зерттеу үдерісінің тақырыбын» таңдайды. «Сабақты зерттеу үдерісінің тақырыбын» таңдау топтың ортақ шешімімен анықталды.

Барлық мұғалім өз пәндеріндегі проблемаларды айта отырып, ортақ проблемалары: «Айтылым, оқылым, жазылым дағдыларын дамыту» , оның ең бастысы 1,2-сыныптарда оқылым, айтылым дағдыларына,7,9-сыныптарда айтылым дағдыларын бақылауға алуды мақсат етті. Өздерін толғандырған мәселе бойынша зерттеу тобы «Оқушыларды диологтық қарым-қатынас арқылы сөздік қорын дамыту» тақырыбында сауат ашу, дүниетану, орыс тілі пәндерінен 1,2 - сыныптарда сабақтар өткізуде оқу бағдарламалары мен бұған дейінгі өткен сабақтар бойынша, осы тақырыпта әдістемелік әдебиеттерге шолу даярлап, әріптестерінің де ұсыныс-пікірлерін зерделеді, бірлесе Сабақты зерттеу жоспарын даярлады.

Сабақты зерттеу мұғалімдердің кәсіби жетілулеріне және өзара тәжірибе алмасуларына ықпалы зор екендігін осы өз тәжірибемде аңғардым. Курс тыңдаушыларымен бірлесе ҚМЖ даярлап, оқушылардың жаттығуларды қалай қабылдайтындарына болжамдар жасап, өздерін оқушылардың орнына қойып,қалай орындалатындарына да болжамдар жасады. Тіпті қате жауаптардан қате білім қалыптасып кетуінің алдын алуда өзара кәсіби тәжірибелерін, әдістемелік әдебиеттер үзінділерін айтып, мәселені жан-жақты шешуді қарады.

Сабақты зерттеуде әр сабақты жоспарлау мұғалімдердің бір-бірлеріне қолдаулар, қолпаш сөзбен жігерлендірулер, тапсырма түрлерін ұсыну мен жоспарға шынайы өз көзғарастарын білдіру арқылы жүзеге асты. Сыныбындағы үлгерімі төмен оқушыларды сыныптастарының қатарына қосуда мұғалімдер…