Сабақты зерттеу үдерісі туралы түсіндірме материал

Сабақты зерттеу үрдісі -нәтижелі білім бастамасы

Білім беру жүйесі күн өткен сайын жылдам қарқынмен дамып өзгеру үстінде.

Әр елдің білім беру жүйесінің басты мақсаты мен міндеті –болашақ ел азаматына сапалы білім, саналы тәрбие беру екені аян. Білім саласындағы ең басты тұлғалар- мұғалім мен оқушы. Заман талабына сай жаңа буын оқушыларына қойылатын басты талап-жан-жақты дамыған, өзін-өзі бағалай білетін, өзгелерді бағалауды меңгерген, өмірден өз орнын еш қиналмай таба білетін тұлға болып қалыптасу болып табылады. Мұғалімнің басты мақсаты-алдында отырған әр баланың қабілетін анықтап, оқуда жетістіктерге жетуге жетелеп, қолдау беру болмақ. Сондықтан білім алушылардың қажеттіліктеріне баса назар аудара отырып, біздерден, яғни, ұстаздардан жаңашыл болуды, үздіксіз кәсіби дамуды, үнемі ынтымақтастықта жұмыс істеу талап етіледі. Аталған дағдылардың оқушы бойында қалыптасуына, ұстаздың кәсіби дамуына ықпалы болуы үшін ынтымақтастықта жұмыс істеу қабілеттерінің дағдыға айналмағына әсер етіп, негіз болатын тәсіл-Сабақты зерттеу тәсілі /Lesson Study/. Осыған орай «Сабақты зерттеуді тәжірибеге қалай тиімді етіп енгіземіз?»- деген сұрақ мектептің әр ұстазының санасында туындады. Lesson Study – мұғалім тәжірибесі саласындағы білімді жетілдіруге бағытталған, сабақтағы іс-әрекеттегі зерттеудің ерекше үлгісі болып са

Замана ағымымен, білім жүйесінің алға жылжуымен өзімнің кәсіби даму мақсатында Петропавл қаласындағы педагогикалық шеберлік орталығында 2019 жылы ақпанда тренерлік курстан өттім. Осы курстан алған білімім –өз мектебімді Сабақты зерттеу тәсілінің тиімділігін, жүзеге асыру жолдарын басқа мұғалімдерге түсіндіруге ерекше түрткі болды. Ерекше құлшыныспен өзіме қатты ұнаған нәтижелі тәсілдің мектеп тәжірибесіне қалай еніп, қандай нәтиже бергенімен бөліскім келіп отыр. Сонымен қатар, бұл тәсілдің мектеп тәжірибесіне енуі тек мұғалімдер үшін ғана емес, барлық оқушыларымыз үшін тиімді тәсіл екенін түсіндіру жұмыстарында барынша басқа тренер ұстаздарға қолдау көрсетіп, түсіндіріп, бұл үрдісті жалғастыруға атсалыстым. Lesson Study- ды мектепке енгізу үшін ең алдымен комиссия тағайындап, бұл үдеріс барысында қажет болатын ресурстарды дайындау маңызды рөл атқаратынын тәжірибе барысында аңғардық. Оқу жылының басында ұстаздар Lesson Study тәжірибесіне жауап беретін комиссия мүшелерін тағайындап, ұйымдастырды. Комиссия мүшелері –бір сыныптың немесе бір пәннің оқытушылар құрамы. Олар талқылайды және Lesson Study үшін тақырып пен кесте анықталады. [2,16 б]

Ең басты қадамдарымыздың бірі –мектеп тренерлері, деңгейлік курс аяқтаған және тәжірибелі ұстаздардан құралған команда құру болды.

Команда алдына SMART мақсаттар қойылып, сол мақсаттар негізінде мұғалімдерге Lesson Study-дің практикадағы тиімділігін көрсетіп, сондай-ақ, кәсіби желілік қоғамдастықтың жұмысына белсенді араласулары қажеттігі туындады. Мектеп тренерлері Сабақты зерттеу туралы коучингтер өткізіп, зерттеу жұмыстарының тиімділігі жайында дөңгелек үстелдер, пікірталастарға қатыстырылып, барлық ұстаздар Сабақты зерттеу тәсілі туралы білімдерін толықтыра түсті.

Сабақты зерттеу тәсілдері туралы коучингтер мен дөңгелек үстелдерден көрініс:

1- сурет 2-сурет

Әріптестермен бірлесе отырып, мектепте үш зерттеу тобын құрдық. Зерттеу топтарының өз көшбасшысы болды. №1 зерттеу тобының жетекшісі қазақ тілі пәні мұғалімі-Боранбаева Н.О (деңгейлік курс аяқтаған), №2 зерттеу тобының жетекшісі-математика пәнінің мұғалімі Талипова К.К, (деңгейлік курс аяқтаған) №3 топтың жетекшісі мен, Манав Алмагуль қазақ тілі мен әдебиеті пәні мұғалімі боламын. Әр зерттеу тобы өз тобы бойынша жұмыс жоспарларын құрды. (суреттерде топтардың жұмыс жоспарлары)

1-топ жоспары 2-топ жоспары

Lesson Study 3 зерттеу тобының жұмыс жоспары

Зерттеу мақсаты: Командалық зерттеу дағдыларының, Lesson study тәжірибесінің қалыптасуы – оқыту тәжірибесін жетілдіріп, мұғалімнің біліктілігі артады.Күтілетін нәтиже : Мұғалім: Жоспарланған іс-ірекеттерді іске асыру нәтижесінде мектеп ұстаздары бірлескен зерттеу жұмыстарын жүргізеді, рефлексия жасайды, тиімді тәжірибе жинақтайды, таратады.

Оқушы: Тиімді әдіс-тәсілдерді қолдану барысында, оқушылардың тиімді оқу дағдылары қалыптасады.

Іс-шара атауы

Өткізу формасы

жауапты

Мерзімі

Мониторинг

Ресурс

Зерттеу тобымен сабақты зерртеу үрдісін тиімді жолдарын қарастыру

Кәсіби әңгіме

Мектеп тренері, топ көшбасшасы

Қыркүйек 1 апта

фото, хаттама

Мұғалімге арналған нұсқаулық (II,ІІІ деңгей), интернет, Питт Дадли LS әдістемелік нұсқаулық, презентация, http://lessonstudy.kz

Нысаналы сыныптағы мәселені талқылау, топ мүшелерінің міндеттерін анықтау, топ ережесі

отырыс

Топ мүшелері, топ көшбасшысы, мектеп тренері, психолог

Қыркүйек 1 апта

Хаттама, фото

Питт Дадли LS әдістемелік нұсқаулық, презентация, постер,

Тақырыпты зерделеу, зерттеу сабағын жоспарлау,

Диалог, пікірталас

Зерттеу тобы

Қыркүйек 2 3 отырыс

Жоспар, фото, хаттама

Питт Дадли LS әдістемелік нұсқаулық, презентация, интернеттен ақпарат алу

LS өткізу/Ескерту 1-қосымша сабақ жоспары/

Сабақ

Зерттеу тобы, мектеп тренері

қыркүйек

Фото хаттама

Питт Дадли LS әдістемелік нұсқаулық, презентация, LS жоспары 1-қосымша, АКТ

Сабақтан кейінгі талқылау, рефлексия, келесі сабақты жоспарлау

Отырыс, пікірталас

Зерттеу тобы, мектеп тренері

қыркүйек

Фото, хаттама

LS нұсқаулық, постер, стикерлер, интернет

LS өткізу/Ескерту 2-қосымша сабақ жоспары/

Сабақ

Зерттеу тобы, мектеп тренері

қыркүйек

Фото хаттама

Питт Дадли LS әдістемелік нұсқаулық, презентация, LS жоспары 2-қосымша,

АКТ

Сабақтан кейінгі талқылау, келесі сабақты жоспарлау

Отырыс, пікірталас

Зерттеу тобы, мектеп тренері

қыркүйек

Фото, хаттама

LS нұсқаулық, постер, стикерлер, интернет

LS өткізу/Ескерту 2-қосымша сабақ жоспары/

Сабақ

Зерттеу тобы, мектеп тренері

қыркүйек

Фото хаттама

Питт Дадли LS әдістемелік нұсқаулық, презентация, LS жоспары 3-қосымша,

АКТ

Сабақтан кейінгі талқылау, рефлексия, LS циклінің жалпы нәтижесі

Отырыс, пікірталас

Зерттеу тобы, мектеп тренері

қыркүйек

Фото, хаттама

LS нұсқаулық, постер, стикерлер, интернет

LS циклінен соңғы рефлексия, тәжірибе алмасу жолдары

отырыс

Зерттеу тобы, пән мұғалімдері

қыркүйек

Эссе, фото, баспа, хаттама

Нұсқаулық, интернет басылымдары,

LS зерттеу тобының жұмысын эвалюациялау

мониторинг

Зерттеу тобы

Әр цикл сайын

Фото, screenshot

Питт Дадли LS әдістемелік нұсқаулық, презентация, видеоролик

Lesson Study тек тәжірибелі мұғалімдерге ғана емес, еңбек жолын жаңа бастаған жас мамандарға да кәсіби жетілуге зор мүмкіндік тудырады. Себебі бірлесе жоспарлап, бірлесіп қадағалау, бірлесіп талдау арқылы біз оқыту туралы бірлескен пікір қалыптастырамыз.[1,5б] Жас мамандар да өздерінен тәжірибесі мол әріптестерімен ынтымақтастықта жұмыс істеп, зерттеу жұмыстарына белсене қатысты. Сабақты зерттеу үлкен жауапкершілік пен еңбекқорлықты талап етеді, сондықтан үдеріске қатысушылар Lesson Study матрицасы (2- сурет) бойынша рөлдерге бөлінді. Әр қатысушының өз міндеті анық белгіленген осы кесте бойынша, іс-әрекеттер жасайды.

Топтар өз жоспарларын құрып, шағын топтарда бірлесе жұмысты бастау барша топ мүшелерінің қызығушылығын тудырғаны сөзсіз. Мен де бір топтың жетекшісі, тренер ретінде мектеп тәжірибесіне Lesson Study енгізудің қозғаушысы болғаныма, өзімді осы тәжірибеде белсенді…