Сабақтың құрылысы мен түрлері 6 сыныпқа арналған жоспар

Күні:

Жасы:

Сабақтың тақырыбы: Сабақтың түрлері.

Сабақтың мақсаты:

Білімділік: Білім алушыларға өсімдіктің сабақтың ішкі құрылысы туралы мағлұматтар беру.

Дамытушылық: Білім алушылардың сабақ туралы ой –орісін кеңейту және тіл байлығын, сөздік қорын дамыту.

Тәрбиелік: Білім алушылардың білімге деген құштарлықтарын, адамгершілік қағидаларын бойына сіңіре отырып табиғатты қорғауға тәлім тәрбие беру.

Көрнекіліктер: Суреттер, қосымша оқулықтар.

Сабақтың әдісі: ой қозғау, сұрақ-жауап, зертханалық жұмыс.

Сабақ барысы:

І.Ұйымдастыру кезеңі:

ІI. Қызығушылықты ояту.

ІІІ. Жаңа сабақ

Сабақ - өсімдіктің жер асты мүшелері мен жер үсті мүшелерін бір-бірімен жалғастырып тұратын орталық тірек.

Сабақ мынадай қызметтер атқарады:

1) қоректік заттарды тамырдан өсімдіктің басқа мүшелеріне жеткізеді;

2) сабаққа бүршік, жапырақ, гүл, жеміс бекінеді;

3) көбеюге қатысады;

4) органикалық заттар қорға жиналады;

5) өсімдіктердің жоғары жағының аумағы бұтақтану арқылы артады;

6) вегетативтік көбею.

Сабақтың түрлері:

Жер деңгейіне орналасуына байланысты: жер үстіндегі сабақ, жер астындағы сабақ.

Қуаруына байланысты: шөптекті, ағаштекті, сүректі болып бөлінеді.

Өсу бағытынына байланысты: тік (жүгері, бидай, терек, емен, қайың және т.б.).

Жатаған немесе желі сабақ - өте әлсіз, жұмсақ. Жер бауырлап жатады. Мұртшалары арқылы ұзарып өседі. Мұртшада желі сабақ тобына жатады.

Шырмалғыш сабақтар нәзік болғандықтан айналасындағы өсімдіктерге шырмалып өседі ( шырмауық, құлмақ ). Мұртшалары болмайды.

Өрмелегіш - мұртшасы арқылы басқа өсімдікке жабысып, өрмелеп өседі. Бұлардың сабақтары сүйенетін өсімдікке тығыз жанаспайды.

Жабысқақ сабақтар түктері арқылы сүйенетін өсімдігіне тығыз жанасады. Сүйенетін өсімдіктен ажырату қиын. Мысалы, ағаш шырмауық, жабысқақ қызыл бояу және т.б. жатады. Сабақтары жеңіл, жіңішке әрі ұзын болғандықтан шырмалғыш, өрмелегіш сабақты өсімдіктерді лианалар дейді.

Қысқарған сабақ - өсімдіктердің сабағы өте қысқа. Мысалы ( бақбақ, жолжелкен, пияз, ақ қауданды қырыққабат және т.б)

Көлденең қимасының пішініне байланысты: дөңгелек, жалпиған, үш-, төрт-, көпқырлы, қабырғалы, атызды, қанатты.

Сабақтың ішкі құрылысын ағаш діңінің көлденең кесіндісінен көреміз. Ішкі құрылысы төрт қабаттан тұрады: қабық, камбий, сүрек, өзек.

Қабық - сабақтың ең сыртқы қабаты. Қабық 3 қабатынын тұрады: