Сәбіздің пайдасы ашық сабағы 8 сыныпқа

Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі

Түркістан облысы ауданы №64«Мақталы» жалпы орта мектебі коммуналдық мемлекеттік мекемесі

Секциясы: Химия және биология.

Ғылыми бағыты: Химиялық-биологиялық қасиеттерін . зерттеу.

Ғылыми жоба тақырыбы: Сәбіздің дисплазия ауруына . қарсы емдік қасиеті.

Орындаған: Таласбай Нұржамал 8 сынып оқушысы

Жетекшісі: Химия және биология пәні мұғалімі: Зулфибекова А

Түркістан облысы Жетісай ауданы

№64«Мақталы » ЖОМ

8-сынып оқушысы

Таласбай Нұржамал «Сәбіздің дисплазия ауруына қарсы емдік қасиетті»

тақырыбында жазған жұмысына

П і к і р

Пікір биология секциясы бойынша тақырыбы «Сәбіздің дисплазия ауруына қарсы емдік қасиетті» атты ғылыми жұмысқа беріледі.

Бұл жұмыста оқушы сәбіздің адам ағзасына пайдасы мен денсаулығына әсерін зерттеуге арналған. Оқушы зерттеу жұмысын жаза отырып жалпылама сәбіз тұқымы және сүйектің құрылысы туралы түсініктер беріліп, химиялық құрамына талдау жасалған Бұл берілген жұмысты қосымша сабақтарда оқушылардың пәнге деген қызығушылықтарын арттыра отырып, логикалық ойлау қабілеттерін кеңінен дамытуға қолдануға болады деген ұсыныс жасаймын.

Пікір жазған: Зулфибекова А

Абстракт

Бұл жоба биология және химия пәнінің басты мақсаттарына сәйкес – сәбіздің адам ағзасына пайдасы мен денсаулығына әсерін зерттеуге арналған. Сонымен қатар жалпылама сәбіз тұқымы туралы түсініктер беріліп, химиялық құрамына талдау жасалған жәнеде дисплазия ауруына қалай әсер етеді.Дисплазия ауруы жайында, оның пайда болу себептері мен белгілері жайында қарастырылған. Сәбіздің емдік қасиеті, соның ішінде нақты жас сәбилерде кездесетін дисплазия ауруына қарсы тұратын емдік қасиеті жайында зерттеулер жүргізілген.

Абстракт

Этот проект по предметам биологий и химий рассматривает краткие сведений о растении моркови. Также в проекте рассматриваются химический состав и свойства костей. Применение компонентов растения для леченият профилактики заболеваний опорно двигательного аппарата человека.

Жоспары

Кіріспе

1.Негізгі бөлім

1.1 . Теориялық кезең

1.1.1 Сәбіз тұқымдасы туралы түсіндіру

1.1.2 Сәбіздің химиялық құрамы

1.1.3 Сәбіздің емдік қасиеті

1.1.4 Сүйектің құрылысы

1.1.5 Дисплазия ауруы туралы түсінік

1.1.6 Дисплазия ауруының сыртқы белгілері

1.1.7 Дисплазия ауруының емі

1.2 Зерттеу бөлімі

1.2.1. Зерттеу барысы

1.2.2. Зерттеу нәтижесі

Қорытынды

Пайдаланылған әдебиеттер.

Кіріспе

Барлық жерде өседі. Азықтық және асханалық сұрыптары бар. Асханалық сұрпы онша ірі емес, тамыр жемісі жұмсақ , қантты. Асханалық сұрыптарының ең таңдаулысы Нантская 4, Витаминная 6, Лосиноостровская ІЗ. Сәбіз республиканың көпшілік облыстарында өсіріледі. Оның егіс көлемі 5 мың гектарға жуық . Гектарынан 120 центнерден өнім алынады. Қазақстанда аудандастырылған негізгі сұрыптары: Бирючекутская 414, Витаминная 6, Консервная, Мирзои сарысы 304, Мирзои қызылы 228, Нантская 4, Шантанэ 2461. Жаңа жиналған сәбіз — құнарлы тағам. Адам организмінде тез арада А витаминіне айналатын каротин құрамы (6—9 мг %), басқа көкөністердегіден көп. Әсіресе балаларға өте пайдалы. Сәбізді ең дұрысы 0 градус С температурада сақтаған жөн. Сәбізді жаңа жиналған күйінде де, кептіріп те, өңдеп те пайдаланады, оны сұйық және қою тағамдарға, соусқа, винегретке т. б. қосады. Сәбіз шырынының езбесінің т. б. диеталық және емдік қасиеті бар. Кептірілген сәбізді сорпаға, борщқа, щиге т. б. көкөніс тағамдарына қосады (пайдаланар алдында 30 минуттей салқын суға салып жібітеді). Сәбізді тураған, тұтастай және үгітілген күйінде тамаққа қосады. Сәл қуырылған не қақталған (қабыршақтанғанша) сәбізді ыстық сорпаға қосса дәм

Сәбіз тұқымдасы туралы түсінік

Сәбіз – негізінен екі жылдық өсімдік. Бірінші жылы жапырақ түзуші ортасы мен тамыры өссе, екінші жылы ғана тұқымы пайда болады. 60-қа жуық түрі Африка, Австралия, Жаңа Зеландия және Америкада кең тараған. Тамыр жүйесі жақсы дамыған, еттілігі мен түріне қарай ұзартылған конус, цилиндр пішіндес болады және салмағы 30 граммнан 300 граммға дейін жетеді. Түсі ақ, ақшыл сары, қызыл-сары болып келеді. Ең алғаш сәбіз Ауғанстанда өсірілген. Осы елде сәбіздің ең көп түрі тіркелген. Сәбіздің барлық дерлік мәдени түрі оның табиғи немесе жабайы түрінен селекция нәтижесінде алынған. Дегенмен, сәбіздің алғашқыда тамыры үшін емес, хош иісті жапырақтарына бола өсірілгенін айта кету керек. Сәбіздің мәдени түрі Еуропаға тек X-XIII ғасырларда келген. Көптеген кітаптарда сәбіздің сол кезеңнен бастап қана тағам ретінде қолданылғаны жайлы деректер бар. Сәбіздің құрамында каротиндор-каротин, фитоен, фитофлуен, ликопин; В, В2 витаминдері, аскорбин қышқылы, 3-15 % мөлшерінде қант, және аз мөлшерде эфир майы бар.

Сәбіздің химиялық құрамы.

Оның тамыр – жемісінің құрамында каротин, В тобындағы витаминдер, крахмал, қант, А витамині, азотты заттар, минералды тұздар, флавноидтар, органикалық қышқылдар бар. Дәндерінің құрамында эфир майлары және флавоиол қосындылары, каротин бар.Сәбіз құрамында қант, ақуыз, пектин заттары, минерал тұздары (калий, натрий, фосфор) және организмге қажетті басқа да заттар бар.Тағамдық талшықтар химиялық табиғаты мен олардың асқорыту жолының әртүрлібөлімдеріндегі физиологиялық рөлінің арасындағы орнатылған байланыс, сорбциялық жәнекатионалмасу қасиеті жаңадан жасалған өнімдерге емдік-профилактикалық қасиет береді.Тағамдық талшықтары бар өнімдер ағзадан сілтілік қышқылдарды, канцерогендік және улызаттарды шығарады.Сәбіз өсімдігі құрғақ заттарды ауадан, судан және топырақтан көмірқышқылын сіңіруарқылы жинайды. 94% жуық құрғақ заттарды көміртегі, оттегі және сутегі құрайды, ал қалған 6%-ын басқа элементтер құрайды .Сәбіздің құрғақ заттарының 50%-ы қант түрінде кездеседі. Қанттың құрамына бірдей мөлшерде фруктоза мен глюкоза кіреді.Сәбізде (15%-ға дейін) ақуыз, клетчатка, эфир және май майлары, флавоноидтар, азоттық заттар, минералдық тұздар (кобальт - 2 мкг/100 г, кальций - 51 мг/100г, калий - 24

Сәбіздің емдік қасиеті

Сәбіздің тамыры жеуге жарамды, және ол тағам индустриясында үлкен орын алады. Сонымен қатар сәбіз медицинада да қолданылады. Көбінесе, авитаминозды емдеуде үлкен сұранысқа ие. Көмірсутек айналымын қалпына келтіріп, жасуша аралық қышқыл түзу процесіне қатысады және иммунитетті арттырады. Сәбіз тұқымдарынан алынған эфир майы косметика саласында пайдаланылады. Мал дәрігерлігі практикасында сәбіздің тамыры витаминдік азық ретінде асыл тұқымды бұқаларға, айғырларғы, қошқарларға беріледі. Оны ұсақтап, жемге араластырып береді. Малға күндік берілу мөлшері : бұқа мен айғырға – 0,5 – 1,5 кг, қошқарға - 0,3 – 0,8 кг. Сәбіз жапырағын да малға дәреумендік азық ретінде беруге болады. Оның тұқымдық дәнінен жасалған тұнба ( 1:10 ) малдың асқазан – ішек жұмысын жақсартуға, ішектегі желді айдауға, бүйректегі, қуықтағы тасты…