Салауатты өмір салты туралы 10 сынып ашық сабақ

«А.Байтұрсынов атындағы №5 жалпы білім беретін мектеп»

коммуналдық мемлекеттік мекемесі

Салауатты өмір салтын насихаттау және нашақорлық пен есірткі бизнесіне қарсы күрес

10 «Б» сынып жетекшісі Сахова.С.А

Жетісай - 2025

Тақырыбы: Салауатты өмір салтын насихаттау және нашақорлық пен есірткі бизнесіне қарсы күрес

Құрметті оқушылар мен ұстаздар! Бүгінгі 10 «Б» сынып оқушыларының арасында өткізгелі отырған тәрбие сағатымызды бастаймыз. Оқушыларға әлемді алаңдатын отырған нашақорлық, спид,арақ, темекі сияқты зиянды әрекеттердің белең алып бара жатқанын ескере отырып, оны болдырмаудың алдын алу мақсатында тәрбиелеу. Оларды жаман әдеттерден сақтандыру. Оқушылардың ойлау, есте сақтау қабілеттерін дамыту және тазалыққа, ұқыптылыққа тәрбиелеу. Ғасыр дертіне айналып отырған кеселдердің залалын жан-жақты меңгеру, зиянды заттардан барынша аулақ болу.

Ал енді қонақтар видеоролик тамашалайық.

Салауатты өмір салты дегеніміз не? Ол әлеуметтік тұрмыстарды жақсарту, бос уақытты тиімді пайдалану, зиянды әрекеттерден аулақ болу деген сөз. Қазіргі кезде етек алған Нашақорлық-бүкіл қоғамның қасыреті, болашағымызға қауіп төндіріп тұрған індет. Дәл қазіргі таңда әрбір жанұяның есігі мен терезесіне үңіліп, айналасын торып, ғасыр індеті жүр. Есірткі – химиялық тұрғыдан алғанда ұлы заттар мен олардың қосындылары болып табылады.

Ғасыр дерті:

1.СПИД - иммундық жүйенің зақымдануы нәтижесінде организмнің қорғану күші әлсіреуінен туған патологиялық күй. Бұл ауруды ВИЧ – адамның иммундық тапшылық қоздырғышы (АИТҚ) тудырады. АИТҚ аурудың қандай да бір белгілері білінгенге дейін, адам ағзасында жылдар бойы тіршілік ете жүріп, басқа адамдарға да жұғуы мүмкін. АИТҚ ең алдымен адам ағзасының қорғаныштық тетіктерін зақымдап, оларды аурулар мен инфекцияларға қарсы тұра алмастай дәрменсіз етеді. Бұндай аурулар мен инфекциялар АИТҚ жұқтырған аурулар үшін өлім есігін ашады.Бұл өте маңызды!АИТҚ жұқтырған адамдар жылдар бойы өздерін дені сау адамдардай сезінеді және сыртқа да солай көрінеді, олар жылдар бойы осы ауруды жұқтырғанынан бейхабар жүруі де мүмкін. Бірақ жыл өткен сайын алғашқы белгілері біліне бастайды.Салмағы күрт төмендеп, үлкен дәрет созылмалы сұйық түрде кететін болып, әлсіздік белең алады, қоздырғыштар мен бактериялар тудыратын аурулар жиілей бастайды. Бірнеше жылдан, бәлкім айдан соң, СПИД өзінің бар екендігінен толықтай хабар береді: ауыр жұқпалы аурулар, ісіктер, орталық жүйке жүйесі қызметінің бұзылуы біліне бастайды. Ең бастысы Сіздің қандай әлеуметтік топқа жататыныңыз я болмаса кімдермен араласатыныңыз емес, өзің

2.Арақ- ұрпақтың жауы. Арақтың құрамында этил спирті мен этанол бар. Ол адам организмінде түрлі өзгерістер тудырады. Бұл өзгерістердің белгілері мен қарқыны алкогольдің организмге әсер ету ұзақтығы мен мөлшеріне байланысты. Арақты көп, шектен тыс қолданудың салдарынан алкогольдік ауру пайда болады. Өкініштісі, арақ тек ішетін адамның денсаулығына емес, оның ұрпағына да зиян. Арақты жүктілік кезінде мүлде пайдалануға болмайды. Себебі, этанол плацентарлық қорғаныстан оңай өтіп, баланың қанына тез түседі де тератогендік эффект береді. Яғни, туа біткен ақаулар пайда болады (teratos — грек сөзі. Қазақ тіліндегі мағынасы — құбыжық). Бұл эффект этанол буына ұсталған тауық эмбриондарында зерттелді. Қорытындысында көп эмбрион дамымай қалды. Кейбіреулері түрлі ақаулармен туылады.

3.Темекі- заңды түрде қолдануға болатын есірткі түрі. Темекі жапырағында танин, желім,шайыр,крахмал және алколоидер бар өсімдік.Темекі түтінінде 30-астам улы заттар бар: Никотин, Көмір қышқыл газы, Көміртек тотығы, Көгеретін қышқыл, Аммиак, Шайырлы заттар, Органикалық қышқылдар және басқалары. Темекіден ауаға жылына 720 мың тонна күкірт қышқылы, 384 мың тонна аммиак, 180 мың тонна никотин, 660 мың тонна темекі майы, 550 мың тоннадай иісті газ шығады. Сигареттің 1-2 қорабында никотинның өлімдік мөлшері бар. Темекішілді құтқаратыны, бұл мөлшердің организмге бірдені емес, бөлшектеніп түсетіні.