Сәлем түзелмей мін түзелмейді тәрбие сағаты

Тәрбие сағаты: «Сәлем түзелмей, әлем түзелмейді»

Мақсаты: - Оқушыларды ізеттілікке, сыпайылыққа, әдептілікке, достыққа тәрбиелеу.

- Оқушылардың сыйластық қарым - қатынас дағдыларын дамыу.

- Оқушыларды үлкендермен амандасуға, бір - бірімен сәлемдесуге, бір - біріне ізет, сый - құрмет көрсете білуге үйрету.

Сабақтың көрнекілігі: тақта, парақшалар.

Сабақтың әдістері: баяндау, топтау, сұрақ - жауап.

Сабақтың барысы

Ұйымдастыру кезеңі

Телефонды Самалдың анасы алады.

Әсел: — Самал үйде ме? Телефонға шақырып жіберіңізші.

Телефонды анасы Самалға береді.

Әсел: -Әй, Самал, математика пәнінен қандай тапсырма берді?Самал: -Сәлем, Әсел! Халың қалай? Кешір мен де кеше сабаққа бара алмадым

Әсел: — Жарайды, онда — деп телефон трубкасын қояды.

-Әсел қандай кемшілік жіберді? Осы екі баланың орнында өздерің болсаңдар не істер едіңдер?

-Әсел амандасуды, сәлемдесуді ұмытты.

-Ендеше бүгінгі тәрбие сағатымыз не туралы болмақ?

Тақырыпты оқушылар өздері шығарады.

«Сәлеметсіз бе, Ескендір» деген сөзді бірнеше көңіл-күйде айту. Мысалы: жек көре, қуана, бірқалыпты, таңқала…

I. Мұғалім сөзі:

Халықаралық сәлемдесу күні (World Hello Day) жыл сайын дәл осы күні, яғни 21 қарашада аталып өтеді. 1937 жылы бұл мерекені ағайынды американдықтар Майкл мен Брайен Маккамоктар ойлап тапқан болатын. Сол кездері Египет пен Израильдың арасында шиеленіс болып жатқан еді. Осы суық соғысты басу мақсатында өмірге келген бұл мереке сол күннен бастап халықаралық қақтығыстарды басудың басты күні саналды. "Бір оңтайлы шешімін табу керек", - деп балақ түріп, білек сыбанған ағайындылар әлемнің барлық елдеріне жарқын көңілмен ашық хат жолдайды. Жер бетіндегі елдердің қақтығыстарын басайық деп ешкімге қолқа салмайды, идеяны өздері-ақ қолға алды. Олар сосын сәлем айтып жіберген хат алушыдан тағы бір адамға осындай хат жолдауын өтінеді. Тым болса, осы хат алушының атынан 10 адамға жіберілсе деп тілейді. Уақыт өте келе бұл мейрам әлемнің 180 елінде тойлана бастап, олар да ағайындылармен қосыла осы идеяны қос қол көтере қолдайды. Содан бері Халықаралық сәлемдесу күні жер шарындағы кез келген жанның ортақ мерекесіне айналды. Бұл күні адамдар бар ренішін ұмытып, өзіне өкпе ұстап жүрген жандарды бауырына басып кешеді. Тіпті танымайтын жандарды көрсе де, сәлемінің қаншалықты түзулігін көрсетіп ықылас тан

Жүргізуші: Ал, күншығыс елі жапондықтар бір – біріне иіліп, екі қолын қусырып, басын шұлғып, белін бүгіп, жымия күледі.

1 – қатар орындарынан тұрып, бір – біріне жапондықтарша сәлем береді.

Ауғандар алдымен қолын маңдайына тигізіп, иба жасап, иіліп сәлем береді. Бұл «басымыз аман болсын» дегені.

2-қатар орындарынан тұрып, ауғандықтарша сәлемдеседі.

Ертедегі қытайлар өз қолын өзі қысып амандасқан. Қазір «Бүгін тамақтандыңыз ба? Қарныңыз тоқ па ?» - деп сұраған.

3 – қатар қытайлықтарша сәлемдеседі.

Гректер «қуаныңыз» деп сәлемдессе,

Тибеттіктерде тіптен қызық, бір бірімен амандасқанда оң қолымен бас киімін алып, сол қолымен құлағының артын ұстап, тілдерін шығарады екен.

Француздар маңдайыңнан сүіп амандасады.Вон жур дейді

- Балалар міне біз білдік кай ел, калай амандасатын.

-Оқушылар енді топқа бөлініп орнымызға отырайық

Кім бірінші болып амандасады

Ер адам әйел адамға, ал ұлдар қыздарға бірінші болып амандасады;

Жасы кіші жасы үлкенге бірінші болып сәлемдеседі;

Жасы кіші әйел адам жасы үлкен әйелге, сонымен қатар жасы көп үлкен ер адамға да бірінші болып сәлем береді;

Бөлмеге әйел адам кіргенде онда отырған барлық ер адамдар тұруы немесе отырғыштан сәл көтерілуі керек;

Егер жасы мен дәрежесі бірдей адамдар кездесіп қалса, кім тәрбиелірек болса сол бірінші болып амандасады;

Қызметкер басшысымен кездескенде өзі амандасуы тиіс, егер басшының жасы қызметкерден кіші болса, онда жасы үлкен қызметкерімен өзі амандасқаны дұрыс;

Өтіп бара жатқан кісі тұрған кісіге амандасады;

Екі жаяудың жай жүріп келе жатқанын қуып жеткені бірінші болып сәлемдеседі;

Егер әйел адам мен ер адамды (құрбың мен досын немесе керісінше досыңды құрбысымен) кездестіргенде онда бірінші әйел адамға, содан соң оның серігіне сәлем береді;

Көлікте отырған адам көшеде жаяу кетіп бара жатқан кісімен амандасу керек;

Егер кешігуші әйел болса да, кешігіп келген кісі күтіп тұрған кісіге бірінші болып сәлем береді;

Ресми қабылдауларда, қонақта алдымен үй иелерімен амандасқан жөн;

Сырттан кірген кісі іштегі кісілерге өзі амандасады;

Егер ер адамның қасында келе жатқан әйел адам (жігітпен келе жатқан қыз) жалғыз немесе өзге әйел адаммен келе жатқан әйелді кездестір-генде әдеп бойынша алғашқысы, яғни ер адаммен келе жатқан әйел сәлемдеседі;

Егер әйел ер адамның қасынан озып өтіп бара жатса өзі сәлем береді;

Егер екі ерлі-зайыпты жұп кездесіп қалса, онда алдымен әйелдер бір-бірімен, содан кейін ер адамдар әйелдермен, ал соңында барып ер адамдар бір-бірімен амандасуы керек.

Таныс емес немесе жете танымайтын кісімен қалай амандасу керек

Егер қасыңда келе жатқан құрбың саған таныс емес кісімен амандасса, ол кісімен сенің де амандасқаның дұрыс;

Жиі кездесетін кісілеріңмен (мысалы, жақын жердегі дүкеннің сатушысы, пошташы, көршілермен, басқа сыныпқа сабақ беретін мұғалімдермен, т.б.) танымасаң да амандасып жүрген жөн;

Егер танысыңды алыстан көріп қалсаң (мысалы, көшенің арғы бетінде, автобустың бір басында, т.б.) ол да сені байқаса, бар дауысыңмен айқайлап амандаспай-ақ, ол кісімен бас изеп, қол бұлғап, бас иіп, жымиып амандасуға болады;

Егер көшеде достарыңмен, әріптестеріңмен келе жатып өзіңнің танысыңды кездестіріп қалсаң, қасыңдағы кісілерді оған таныстырып жатудың қажеті жоқ, жай ғана кешірім сұрап, былайырақ шығып сәл ғана сөйлескеніңіз орынды;

Егер бөлмеге кіргеніңде көп кісі отырса, барлығымен жеке-жеке амандасудың қажеті жоқ, барлығымен «Сәлеметсіз бе! (саламатсыз ба)» деп амандасу жеткілікті;

Егер танысыңды танымайтын кісінің қасынан көрсең екеуімен де амандасу керек, сол сияқты танып-танымағаныңа қарамастан өзің келіп қосылған топтағылардың барлығымен де амандасу керек;

Егер өзіңе қарай келе жатқан танысыңды көрсең алыстан айқайлап сәлемдесудің керегі жоқ, араларыңыз бірнеше қадам қалғанша күтіп сәлемдескен дұрыс болады.

Жүргізуші: