Сапалы білім мен тәрбиенің тәжірибелік аспектілері

Ақтөбе облысы, Хромтау ауданы

«Ақжар орта мектебі» КММ

Технология пәнінің мұғалімі

Кожагулов Абдулла Турсынбек

«Сапалы білім беру және тәрбиенің тәжірибелік аспектілері:

жаңашылдық пен дәстүрлері»

Қазақ халқының аса көрнекті ғалымы, ұлы педагог А.Байтұрсынов: «Жақсы дерлік те, жаман дерлік те бір әдіс жоқ.Олақтықтың белгісі бір ғана әдісті білу, шеберліктің белгісі түрлі әдісті білу; керек орнында жоқ әдісті табу да қолынан келу. Мұғалім әдісті көп білуге тырысу керек, оларды өзіне сүйеніш,қолқабыс нәрсе есебінде қолдануы керек» деп жазған еді.

Жаңа әдістер бойынша мұғалім оқушыларды өз бетінше білім алу әрекетіне бағыттай алады. Оқушылар алған білімінен ой шығарып ,оны дәлелдеп жузеге асыру кезеңінде өз нәтижелерімен танысады. Топтық жұмыстың нәтижесі баланың ойлау қабілетінің өсу деңгейіне қатты әсерін береді. Кез – келген жаңа әдістемені жақсы меңгерген мүғалім өзіне керекті жаңалыққа күнделікті қол жеткізіп отыра алады .

Сондықтан да болар «бүкіл әлемде өзгерістер жасаудың ең жақсы жолы – мектептерді қайта құру ,себебі мектеп – білім ордасы.олар бүкіл әлемде болып жатқан өзгерістер мен ретсіздіктің себептерінің көзі болып табылады» деп Каменский бекер айтпаған болар.

Бүгінгі күні де бала тәрбиесі айырықша мәнге ие. ХХІ ғасырдағы тасқындаған толлассыз ақпараттар қоғамдағы күрделі өзгерістер аясында өмір сүріп жатқан жас ұрпақты тәрбиелеудің күрмеуі қиын күрделі мәселелері жеткілікті. Ғаламдану өріс алған қазіргі заманның тәрбие жүйесіне ұлттық тәрбиені дамыту оданда өзекті болып отыр. Осы тұрғыдан алғанда қазақ халқының ғасырлар бойы жинақтап уақыт тезінен өтен тәрбие тәжірбиесінің ауқымды бір саласын ұлттық дәстүрлер жүйесі құрайды.

Қазақстанның әлемдік білім кешеніне енуі, елімізде демократиялық қоғамның құрылуы оқушыларды жоғары сапалық деңгейде оқытуды, осы арқылы жаңа нарықтық жағдайларда болашақ мамандарды даярлауды талап етеді. Мәселен, Қазақстан республикасы білім жүйесін 2015 жылға дейінгі дамыту тұжырымдамасы мен 2005-2010 жылдары білімді дамыту бағдарламасы жеке тұлға даярлауды күн тәртібіне қойып отыр. Осыған орай, егеменді еліміздің білім беру жүйесінде, әлемдік деңгейге жету үшін жасалып жатқан талпыныстар жағдайында оқытудың әртүрлі әдіс-тәсілдерін қолдана отырып, терең, білімді, ізденімпаз барлық іс-әрекетінде шығармашылық бағытты ұстанатын, өз болмысын таныта алатын жеке тұлғаны қалыптастыру маңызды міндет болып отыр.

Бұл зерттеулерде қоғамның даму деңгейі мен әлеуметтік сұраныс талаптарына үндес жүйеленген білім көлемі оқыту мен тәрбиелеудің басты ұстанымдарына сәйкес іріктеліп оны меңгеру процессі педагогикалық психологияның жаңа бағыттарын басшылыққа ала отырып ұйымдастырылғна жағдайда көздеген мақсатқа қол жететіні айтылады.

Б.Байжігітовтың «Қазақ өнерінің эстетикалық табиғаты» (1994) еңбегінің мазмұны бейнелеу өнерінің, қазақ халқының дәстүрлі өнерімен көркем шығармашылығының эстетикалық табиғатын, ұлттық мәнін ғылыми тұрғыда дәлелденген: Ә. Қамақовтың «4-6 класс оқушыларына сәндік-қолданбалы өнер арқылы эстетикалық өнер беру» (1982) атты ғылыми зерттеу еңбегінде қолданбалы қол өнер сабақтарында оқушылардың өнер туындыларын қабылдай білу және бейнелеу ойлау қабілетін, эстетикалық мәдениетін қалыптастырудың педагогикалық негіздерін анықтай отырып тәлім-тәрбие моделіндегі сәндік-қолданбалы өнердің мәнін, маңызын көрсеткен, бұл өнерге жас ұрпақты баулудың бүгіні мен болашағы жайында ғылыми болжамдар жасаған: В.Ө.Құлахметов өндірістік оқытудағы жас шеберлердің «мастер» кәсіби бағдарын ұйымдастырудың педагогикалық мәселелерін қарастырып, ғылыми әдістемелік нұсқаулар берген. Ал мектеп оқушыларының қолөнер бұйымдарын жасату арқылы олардың шеберлігін қалыптастыру мәселелері жеткілікті түрде толығымен зерттелмегені анықталды. Осыған орай, аса маңызды міндетінің бірі – қолдан кілем тоқу бұйымдар жасату арқылы олардың шеберлігін қалыптастыру болғандықтан, аталмыш мәселе төңірегінде зерттеу жүргізу қажеттілігін ғ

Қазақстанның халықтық қолданбалы өнері, ұзақ уақыт бойы тарихи даму жолдардан өткен мәдени саладаға ғана ерекшеленбейді, сонымен қатар ол жалпы дамзат баласының рухани мәдениетінде танымдық және тәрбиелік қырынан қызығушылығын арттыруда. Соңғы кезде елімізде әртүрлі этностардың халықтық педагогикалық мұраларын зерттеу қарқынды жүргізілуде. Әсіресе, бұл ғылыми ізденістер танымал, ғалым, педагог Г.Н.Волковтың «Этнопедагогика» терминін енгізгеннен кейін ғана кең ауқымда қарастырылуда. «Этнопедагогика»…