Саз сабақтарында шығармашылыққа баулу мақаласы

Саз сабақтарында мектеп жасына дейінгі балаларды шығармашылыққа баулу

Мектеп жасына дейінгі жалпы балаларды шығармашылыққа баулу дегеніміз саз жетекшісінің ең басты міндеті деп есептеймін. Өйткені өзге пәндерге қарағанда музыка сабағында саз жетекшінің балаларды шығармашылыққа баулуға үлесі зор.Өйткені бүлдіршіндерді әсемдік әлеміне неғұрлым кеңінен жақындатып өнерге, шығармашылыққа баулитын кезең – ол балабақшадан басталмақ. Өсіп келе жатқан жас буын әдеби ертегілер мен бейнелеу өнері шығармаларындағы, музыка мен әуендегі, табиғаттағы, тұрмыстағы шын мәніндегі көркемдік қабылдау арқылы эстетикалық құштарлықты сезініп қана қоймай, ондай туындыларда кездесетін ұнамсыз жақтарын да ажырата біледі. Жан-жақты дамыған азамат тәрбиелеуде эстетикалық тәрбиенің басты саласының бірі – музыка мен ән. Музыка адамның жан дүниесін тебіренте отырып, оның өмірге деген көзқарасын, әдет, мінез-құлқын қоғам мүддесіне сәйкес қалыптастыруға, әдемілік заңымен өмір сүруге тәрбиелейді. Бүлдіршіндерді әсемдік әлеміне неғұрлым кеңінен жақындатып өнерге баулитын кезең – балабақшадан басталмақ. Әсіресе музыка өнерімен шұғылдану баланың жеке басының жалпы дамуына жәрдемдеседі. Музыка сабақтары балаларды жан-жақты дамыту барысында көптеген мақсаттар қояды. Ол балаларды музыка тың

Жалпы бағдарлама бойынша балабақшада ән сабағының өтілу кезеңі алты бөлімнен тұрады:

1. Кіріспе бөлімі

2. Музыкалық ырғақты қимылдар

3. Ән тыңдау

4. Ән үйрету

5. Билер

6. Ойындар

1. Кіріспе бөлімі

Кіріспеде балалар саз залына көңілді әуенмен немесе вальс әуенімен, немесе марш музыкасымен кіреді. Осы музыкамен балаларды музыка ырғағына ілесіп жүруге, әр жанрдағы ырғақтың өзіндік ерекшеліктерін айыра білуге үйретеміз. Шеңбер бойымен жүреді, содан кейін тоқтайды да саз жетекшісі балалармен амандасады, балаларда әуенмен жауап беріп амандасады.

2. Музыкалық ырғақты қимылдар

Музыкалық ырғақты қимылдарда балалар шеңбер бойымен жүріп әр түрлі қимылдар жасайды. Яғни мынадай қимылдар жасайды: Күн сәулесін бейнелейді, құс болып ұшу қимылы, жеңіл жүріс, әр түрлі би қимылдары және т.б

Музыкалық ырғақты қимылдарды жасау барысында балаларды әдемі жүруге, билеген кезде әдемі қозғалуға және жас ерекшеліктеріне қарай қимылдарды жасату.

Осыдан кейін балалар ән айтатын орындарына отырғызылады. Олар отырған кезде әдемі отыруға, аяқтарын жинап, қолдарын алдарына қойып отырғызуға үйрету.

3. Ән тыңдау

Музыка тыңдау бөлімінде жекелеген музыкалық үндерді және тұтастай музыкалық шығармаларды тыңдай білуге, ондағы музыкалық дыбыстарды ажырата білуге жаттықтырамыз. Ән тыңдауды да жас ерекшеліктеріне қарай және тақырыпқа сай таңдап алу. Дыбыстардың биіктігін, ырғағын, музыкалық бояуын және дұрыс тыңдап, қабылдай білу қабілетін дамытамыз. Дыбыс биіктігін, дыбыс бояуын, музыканың басталуын және аяқталуын аңғаруға жаттықтырамыз. Сонымен бірге тыңдау арқылы балалардың эстетикалық сезімдері, талғамдары дамып, эмоциялық сезімдері оянып ләззат алады. Музыкаға деген қызығушылықтары артып, тыңдау қабілеті дамиды. Музыка тыңдату жайында балалар дамуының бірдей дәрежеде еместігін түсіну маңызын саз жетекшісі білуі керек. Музыканы тыңдағанан кейін балалардан әннің қалай, қандай күйде орындалғанын сұрап білуге болады яғни ән көңілді…