Септіктер тақырыбы бастауыш сынып материалы

Тақырыбы: Зат есімнің септелуі

Мақсаты: 1.Оқушыларға зат есімнің септелуі туралы түсінік беру,септік жалғауларымен

таныстыру,олардың сұрақтарын меңгерту;

2.а)Ойындар арқылы пәнге қызығушылығын арттыру,білімділігін дамыту;

ә)Жеті септіктің сұрақтарын,жалғауларын ажырата білуге дағдыландырып,

есте сақтау қабілетін жетілдіру;

б)Шығармашылық қабілетін шыңдау,сауатты жазуға баулу;

3.Сауаттылыққа, білімділікке,ұжымдастыққа,шапшаңдыққа тәрбиелеу;

Әдіс-тәсілдері: ойын,көрнекілік,ізденушілік,түсіндіру,сұрақ-жауап.

Көрнекілігі: интерактивті тақта,ұялы телефон,шырша,шырша ойыншықтары,

Түрі: жаңа білімді игерту

Сабақтың барысы:

1.Ұйымдастыру

Психологиялық көңіл-күй.

...Телефон шылдыры..

-Сәлеметсіздер ме ,балалар!

-Сіздер қандай мереке келе жатқанын білесіздер ме?

-(Жаңа жыл мерекесі)

-Олай болса, сіздерге Аяз Ата мен Ақшақардың жолға шыққанын хабардар еткім келеді.

-Жақсы жаңалықты естідіңдер ғой,балалар!

-Олай болса,балалар,біздер шырша безендірмейміз бе?Ендеше не тұрыс,сабаққа жақсы белсенділік танытқан оқушылар шыршаны ойыншықтармен безендірі алады.Олай болса бар білімімізді салайық! Іске сәт,оқушылар!

2.Өтілген сабақты қорытындылау.

А)Жазба жұмысының қорытындысы.

Оқушылардың жазба жұмысының қорытындысын таблицаға түсіріп көрсету;

Слайд

Ә) «Ойыншықты қағып ал,жауабын тез тауып ал!» ойыны

1.Зат есім дегеніміз не,сұрақтары?

2.Зат есім тұлғасына қарай нешеге бөлінеді?

3.Негізгі зат есім дегеніміз не?

4.Туынды зат есім дегеніміз не?

5.Жалпы есім дегеніміз не? Мысалы:

6.Жалқы есім дегеніміз не? Мысалы:

Б) Қызығушылықты ояту! Осы суреттердің бірінші әріпін құрастыру арқылы бүгінгі сабағымыздың тақырыбын тауын аламыз

ң

4.Жаңа сабақ.

а) Тақтада:

24желтоқсан

Зат есімнің септелуі

ә)Жағдаят туғызу.

-Ертеде бір ақыл айтып,жол көрсетіп отыратын дана қария болыпты.Ауыл адамдары ол қариядан білмегенін сұрап,ақыл-кеңес алып отырыпты.Сол қарияға бір күні Септік деген кедей келіп,баласын болмай жүргенін айтыпты. Ал қария «үш күннен соң түс көресің,жеті мүшеңе жеті құт берем» дейді.Жеті құт дегені жеті перзент екен.Көп ұзамай Септік деген кедей жеті ұлды болып ,енді балаларына қандай ат қоятынын білмей қарияға тағы келеді.

Сонда қария:

-Тұңғышыңның атын Атау деп қой атағы шығып,даңқы жер жарсын.Одан кейінгісін Ілік деп қой,інілерін ілестіріп,қиындықты жеңе білсін.Содан кейінгісін Барыс қой,барыстай ер жүрек болсын,одан кейінгісін Табысқой,оқу білім алып ,іздегенін тауып мол табысқа кенелсін.Одан кейінгі баланы Жатыс қой,еңбек етуден жатсынбасын,одан кейінгі баланы Шығыс қой,күніміз шығыстан болсын,Соңғы баланы Көмектес деп қой ағаларының көмекшісі болсын ,-деген екен.

Слайд

С

Е

П

Т

І

К

Атау

Ілік

Барыс

Табыс

Жатыс

Шығыс

Көмектес

Ә)Жадыңда ұста! Түсіндіру

Септіктердің аты

Сұрақтары

Жалғаулары

Атау

Кім? Не?

Ілік

Кімнің? Ненің?

-ның,-нің,-дың,-дің,-тың,тің

Барыс

Кімге? Неге?

-ға,-ге,-қа,-ке

Табыс

Кімді? Нені?

-ны,-ні,-ды,-ді,-ты,-ті

Жатыс

Кімде?,неде?

-да,-де,-та,-те

Шығыс

Кімнен?,Неден?

-нан,-нен,-дан,-ден,-тан,-тен

Көмектес

Кіммен?Немен?

-мен,-бен,-пен

Б)Есіңе сақта!

Сөйлемдегі сөздерді бір-бірімен байланыстыру үшін жалғанатын жалғауларды

септік жалғаулары деп атаймыз.

Қазақ тілінде 7 септік бар:Атау,ілік,барыс,табыс,жатыс,шығыс,көмектес.

Зат есімнің септік жалғаулары арқылы өзгеруін зат есімнің септелуі деп атаймыз.

Мысалы: алманың, ағаға, атпен,т.б

5.Оқулықпен жұмыс. 7-жаттығу

Мәтінді түсініп оқы.

Қолғанат

Әке-шешесі ерте тұрып,жұмысқа кеткенде,кішкентай Ержанға ие болып,үйде Сәуле қалатын.

Бірде Сәуле: