Шоқанның Қашқарияға саяхаты, 10 сынып ашық сабағы

10 «А» сынып Қазақ әдебиет мен Қазақсан тарихы 06.12.17 жыл

Сабақтың тақырыбы: Шоқанның Қашқарияға саяхаты

Сабақтың мақсаты: Шоқан Уәлихановтың өмірі мен шығармашылығын тарихи деректермен толықтырып түсіндіру, оны жан-жақты салада еңбек еткен ғалым ретінде таныту, оқушылардың шығармашылықпен жұмыс істеуіне ықпал жасау, зерттеуге дағдыландыру, ізденпаздық қасиеттерін дамыту, Шоқанның бойындағы алғырлық, зеректілік, білімге деген құшталық сияқты қасиеттерді оқушылардың санасына ұялату.

Сабақтың түрі: кіріктірілген сабақ

Сабақтың әдісі: топтық жұмыс

Сабақтың көрінекілігі:мультимедиялық құралдар, Ғаламшар - Шоқан Уәлиханов (KZ) youtube.com ( 7 мин) филімінен үзінді, интерактивті тақта, оқушылардың жұмысы.

Пәнаралық байланыс: география, математика

Сабақтың барысы

І. Ұйымдастыру.

а) Оқушылармен амандасып «Шаттық шеңбер» құрып көңіл-күйлерін сұрау және фигуралар арқылы топқа бөлу «саяхатшылар» мен «ғалымдар» (әр топтың бір оқушының орындығына бір стикер жабыстырып қою арқылы топ басшысы шығады (5 мин)

ә) Балалар, бүгінгі сабағымыздың –басқа сабақтардан өзгешілігі бар. Тарих пәнінің мұғалімі Жакупова Е.Ш. –мен бірлесіп кіріктірілген сабақ өткіземіз.

Іске сәт!

ІІ. Үй тапсырмасын сұрау.

Шоқанның өмірі мен шығармашылығына байланысты тапсырмалар берілген еді, оны «Бинго» әдісімен тексереміз.5 мин

1. Шоқанның әкесінің аты. Шыңғыс

2.Шоқанның орыс досы.Ф. Достоевский

3.Шоқанның атақтысаяхаты. Қашқарияғасаяхат

4. Шоқанныңарғыатасы. Абылай хан

5. Шоқанзерттегенқырғызжыры. «Манас

6.Шоқанның Қашқарғабарғандағыесімі. Әлімбайкөпес

7.Шоқанның шешесініңаты. Зейнеп

8.Шоқанның жарыныңаты. Айсары

4.Шоқанның нағашысыкім. Шорманби

5. Шоқанныңбалалықшағықайжердеөтті.? Құсмұрын

Жақсы, балалар. Жауаптарыңды тексеріп, әр дұрыс жауапқа 1 ұпай қойыңыздар.

ІІІ Жаңа сабақ

Бүгінгі сабағымыздың тақырыбы: Шоқанның Қашқарияға сапары. Өздеріңе белгілі 21 жасында Шоқан өзінің әйгілі Қашқария сапарына барады.Шоқанға дейін бұл елге Марко Поло мен Гоестен ғана барған. Қазір осы сапар туралы бейнетаспадан көрейік.(7 минуттық үзінді көрсетіледі)

Осы сапардан келген соң , Шоқан бірнеше еңбектер жазады. Соның бірі

«Алтышаһар немесе Қашқария туралы». Сендерге осы еңбектен үзінді беріп отырмын.

Қашқария-үш жағы бірдей биік тау жоталарымен қоршалған, төртінші-шығыс жағы Гоби даласымен ұласып жатқан құмды сахара. Шекаралық тау жоталарының ішінде жол қатынасына қолайлысы Тянь- Шань.

Бұл тау арқылы үш жол өтеді.

Таудан талай өзен ағып шығады.Осы өзендер болмаса, бұл құлазыған құнарсыз жерлер адам мекені бола алмас еді.

Қытайдан Қашқарияға келетін жалғыз-ақ жол бар. Ол бір жақсы өңделген жол және оның бойындағы елсіз жерлерде почта тасу міндетін атқаруға тиісті қашқарлықтар мекендейді.

Ауа райы жақсы, жергілікті адамдарға оның таза ауасы қандай жақса, шетелдіктерге де сондай жағады. Қысы ұзақ болмайды, қары көп жатпайды.

Өлкенің минералдық байлықтары аз зерттелген, әйтсе де алтын және мыс кендері бар екенін аңғартқандай белгілер кездеседі.

Бұл елде жүзім, мақта, астық және бақша өсімдіктері егіледі.

«Алтышаһар» халқының санын анықтау мүмкін емес.Қытайлардың қала деп санап жүрген ең үлкен қыстақтарының өзінде халық саны өте аз. Қашқар округының ең үлкен қыстақтары Файзабад пен Ханрықта небәрі 2 мыңға жуық үй бар.

Қашқарлықтар мейірбан әрі бауырмал, жарқын мінезді, еңбекқор және мейлінше сыпайыгер халық.

Тапсырма

Бейнетаспа мен мәтіннен алған ақпараттарды постерге жазып, өз ойларыңызды орталарыңыздан 1 спикерді сайлап қорғаңыздар. 10 мин

Жеке жұмысСараланған тапсырмалар

Шоқан Уәлиханов 1835 жылы қараша айында қазіргі Қостанай облысы Құсмұрын бекінісінде дүниеге келген

Шоқан да Кенесары сияқты Абылай ханның ұрпағы еді.

Шоқанның әкесі Абылай ханның үлкен ұлы Уәлиден тарайды.

Шоқанның азан шақырып қойған есімі – Мұхамедханафия. Алайда жастайынан бала болып ойнағаннан гөрі, әжесі Айғанымның қасында шоқиып отырып, әңгіме, қиссаларды тыңдағанды ұнатқан. Бес жасынан хат таныған. Содан әжесі Айғаным сүйікті немересін Шоқан деп атап кеткен.