Шығарма монолог мұғалімдерге арналған әдістемелік материал

«Тәлімгер және тәлім алушы»

сайысына қатысушы

Миялы орта мектебінің

Бастауыш сынып мұғалімі

Гулбану Казиева

«Жаңа үлгідегі тәлімгер қандай болуы тиіс»

Тәлімгер менің түсінігімше, мектептің даму жұмысына үнемі атсалысып, балаларға қамқор боп жүретін, тәрбие мен өнерді үйретуші, үйлестіруші жан. Өйткені тәлімгер балалардың ортасында жүріп, олардың қоғамдық жұмыстарға араласуына, жан-жақты болып өсуіне бірден-бір септігін тигізетін жан.

Бүгінгі таңда мұғалім болу, тәлімгер болу оңай жұмыс емес. Басқа ешбір мамандық адамға дәл мұғалімге қойылғандай талаптар қоймайды. Педагогтық қызметтің жетістігін бағалау да өте қиын. Оның сапасы сызғышпен өлшеп, әрбір мысқалына дейін таразыға тартатын дүние емес. Қиыны мен қызығы, талабы мен жемісі қатар жүретін өз мамандығымызды бағалағанымыз жөн. Өйткені, бұл мамандық біздің жүрек қалауымыз. Менің ойымша тәлімгер мұғалімдерге қарағанда оқушыларға жақын деп ойлаймын. Себебі түрлі тәрбиелік шараларды өткізе жүріп, олардың бойындағы қасиеттерін танып-біліп, бағалап-ескеріп, жан-дүниесін түсінуге тырысамыз. Әр оқушының бойындағы көрінбей жүрген талантын жарыққа шығарып, жеке тұлға болып қалыптасуына көмектесеміз.

Тәлімгер - ол кім? Жоғарыда айтып кеткенімдей, тәлімгер - балаға жан-жақты тәлім беруші. Тәлім жайындағы белгілі мәліметтер адам баласының тәрбиесіне сүйенеді. С.А.Назарбаеваның «Ұстаздан ұлағат» атты кітабында: «Тәрбие дегеніміздің өзі, ең алдымен, баланың сезімін оятып, әсершілдігін дамыту, сезімді тәрбиелеу - баланы қоғамдық мәні бар, адамдарға жақсылық әкелетін қылық-қасиеттерден рахат, қуаныш табуға баулу деген сөз. Парасаттылық дегеніміз - адамзатқа қызмет ету», - деп жазылған.

Тәлімгерлік ұзақ уақытқа созылатын тәлімгер мен тәліп арасында сенімді, тұлғаның мүдделеріне бағытталған қарым- қатынас құру үдерісі. Ол тәліптің педагог ретінде қалыптасуы мақсатында өзінің білімін, ойлауын, тәжірибелік іс- әрекеттерінің тиімділігін айтарлықтай жетілдіруіне көмектеседі. Тәлімгерлік ету барысында тәлімгер өзінің білімімен, тәжірибесімен бөліседі, ал тәліп еңбек жолында айтулы жетістіктерге жету мақсатында өзінің кәсіби дағдыларын дамытып, проблемаларды шешу жолдарын іздейді

Тәлімгер тәліпке қолдау көрсетуге; соның ішінде қажетті түйінді қасиеттерді: сенімділік, ортақтастық, шынайылық, адалдық танытуға дайын болады,- деген екен (Garret – Harris and Garvey, 2005 Тәжірибеден өту кезінде тәлімгерлік жұмысымды жүзеге асыру мақсатында өз әріптестерімнің ішінен педагогикалық қызметінде көмекті қажет ететін, бағдарлама талабына сай оқытудың жеті модулін меңгергісі келетін, жаңалыққа жаны құмар жас маман бастауыш сынып мұғалімін тәліп етіп аламын.

Тәлім aлушының дамуындағы қажеттіліктерді aнықтау .

Тәлiмгерлiк ұзaқ уaқытқa cозылaтын, өзaрa ынтымaқтaстық қaтынaсқa негiзделген кәсiби қолдaу көрсету үдерiсi болып тaбылaды. Тәлім алушымен жұмыс жасау үшін деректер жинау мақсатында өзара кәсіби әңгіме өткізіп, тәлімгер мен тәліп туралы түсінік беремін. Өз тәлібім туралы деректер жинап, сабақ үдерісіндегі кездесетін қиындықтары туралы пікірлесіп, проблемасын анықтап аламын. Тәліптің жұмысын нақтылап түсіндіріп, дәстүрлі сабақтарына қатысып зерттеу жүргіземін. Сабаққа дейін және сабақтан кейін сұхбат жүргіземін. Оқушылардың іс-әрекетін, мұғалімнің шеберлік қырларын, оқыту әдісін, оқушымен арадағы іс-әрекетін, қарым-қатынасын анықтау мақсатында сабақ барысын фотосуретке және бейнежазбаға түсіріп аламын. Оқытудың жаңа әдіс-тәсілі бойынша келесі сабақ үрдісін топтық жұмыс негізінде ұйымдастыру, топқа бөлу әдістерінің қажеттігін ұсынамын. Онда әр сабақты түрлендіру арқылы балаға еркіндік беру, топпен жұмыс бұл бірлескен оқу, ал бірлескен оқудың мәні – ынтымақтастық екенін және ерекше дарынды, талантты балалаларды байқап, оларды көшбасшылыққа тәрбиелей аламыз деп түсіндіремін. Мен тәліпке қазіргі таңда проблема ақпараттың көптігі, сондықтан бізді "XXI ғасырда нені оқыту керек?" және "Мұғ

Өзімнің жаңа форматта сабағыма қатыстырып, оқытудың жаңа әдіс- тәсілдерін үйренуге ықпал етемін. Оқушылар тапсырмаларды бірлесіп орындағанда тек бір ғана «иә» немесе «жоқ» деп ғана жауап бермей, ұсынылған тапсырмаларға кең көлемде, шағын мәтін құрып немесе тұтас бір тіркестермен жауап бергені дұрыс болар еді,-деп айта аламын. Бұл тұрғыда мен «Әңгімелесу-ұжымдық тәжірибені қалыптастыру үшін негізгі құрал»-деген (Мерсер, 2005) пікіріне сүйенемін. Тәліпті бағдарлама талабына сай оқу мен оқытудың жеті модулімен жан-жақты таныстырып, сабақ үдерісінде қолдануға басшылық беремін. ҚМЖ, ОМЖ құруға көмектесемін. Коучинг сабақтарыма қатыстырамын. Сонымен қатар, тәлім алушымен тиімді жұмыс оның білім берудегі тәжірибесін жетілдіру мен сабақта оқушылардың танымдық белсенділігін арттыру мақсатында оқыту әдістері мен тәсілдерін таңдауда жақсы көмектеседі деп ойлаймын. Сол себепті…