Сөз мәйегі мақал сабақ жоспары 6 сынып

«Мақал- сөздің мәйегі» факультатив бағдарламасы

Күні: 27.10.2018 жыл

Мұғалім: Көбентаева Индира Әбдіғаниқызы

Сыныбы: 6 ә сынып

Пәні: Қазақ тілі

Тақырыбы: «Мақал – сөздің мәйегі»Мақсаты: Қазақтың мақал-мәтелдерінің мағынасын түсіндіру, өмірде қолданылатын орнын атап айту. Мақал-мәтелдердің тәрбиелік мәнін ашу, оқушылардың тілдерін жаттықтыру, мәнерлі сөйлеуге үйрету, сөздік қорларын нығайту. Ұлттық дәстүрді құрметтеуге баулу.Көрнекілігі: мақал-мәтелдерӘдісі: ойын-сайыс, сұрақ – жауап Сабақтың барысы:1. Ұйымдастыру кезеңі. Оқушылармен амандасу, оқушыларды түгендеу,

кезекші сыныпта жоқ оқушыларды айтадыҮйге берілген тапсырманы тексеру:

Алдымен мақал-мәтелдің айырмашылығы, неден шыққан ұғым екеніне тоқталайық. Мақалда қортынды, тұжырымды түйін болады.Мысалы, «Ердің атын еңбек шығарады» деген мақал, өйткені мұнда еңбек еткен адам ер аталатыны жайлы ой анық айтылып тұр.Ал мәтелде ой тікелей білдірілмей, тұспалдап айтылады. Мысалы, «Көппен көрген ұлы той» деген мәтел. Өйткені мұнда не көрсең де халықпен бірге көр, өз басыңның ғана қамын ойлама деген ой тұспалдап тұр.«Сөйлей-сөйлей шешен боласың, Көре-көре көсем боласың» деген мақал тегін айтылмаған, олай болса сабағымызды бастайық- Мақалдың тақырыбын анықтау- Мен сендерге кез-келген мақал оқимын, ал сендер сол мақалдың қай тақырыпқа байланысты айтылғанын тауып айтасыңдар1. Анасыз өмір, сөнген көмір2. Еңбек – ер атандырады3. Мектеп – кеме, білім – теңіз4. Ас атасы – нан5. Отансыз адам,Ормансыз бұлбұл6. Жолдасын тастаған жолда қалар7. Ұрлық, ұрлықтың түбі қорлық8. Мал жуасы – қойАң жуасы – қоян9. Денсаулық – зор байлық10. Оқу-білім бұлағыБілім – өмір шырағы

Мақал – мәтелдер айтысы- Әр топ білгенінше мақал-мәтел айтып жарысадыЖаңылтпаштар айтып жарысу1. Шеше, шешеНеше кесеСынды кеше2. Тары ақта,тары ақтапҚапқа қапта3. Ақ шар бар,Көк шар барКөп шар барБес шар бар4. Доп, доп!Доп жоғалды,Қап, қап!Тап, тап!5. Ақ тайлақ ақ па?Қара тайлақ ақ па? Қортынды: Мақал-мәтел дегеніміз – нақты бір ойды қысқаша, нақышты әрі санаушы сөзбен жеткізу. Мақал-мәтел ой дәлдігімен, тереңдігімен, ықшамдылығымен ерекшеленеді. Мақалдың көмегімен айтайын дегеніңді ұнамды да, ұтымды жеткізуге болады.