Спектрдің түрлері тақырыбына ашық сабақ

АБИЛОВА НУРСАУЛЕ ЖАНАБАЕВНА

Түркістан индустриалды – педагогикалық колледжі

Физика пәнінің I –санатты оқытушысы

Мақсаты:

1.Білімділік – денелер шығаратын сәулелердің түстерге жіктеліп, олардың орналасу қатарына байланысты аталуын, спектрлік анализ, спектрдің түрлерін сериясы туралы мағлұматтар беру;

2.Дамытушылық – бор постулаттарына және Бальмер серияларына есептер шығара отырып, деңгейлік тапсырмалар арқылы оқушылардың осы тақырыптардан алған білімдерін дамыту;

3.Тәрбиелік – оқушыларға спектр ұғымы арқылы табиғатқа сүйіспеншілігін және қоршаған ортаны аялай білуге тәрбиелеу;

Көрнекілігі: интерактивті тақта, атомдық физика саласында еңбектері сіңген оқымыстылардың портреттері, α,β және γ сәуле шығару суреті, Менделеевтің химиялық элементтерінің периодтық таблицасы, Резерфорд тәжірибесінің суреті, жарықтың спектрге жіктелуіне арналған құралдар, сутегі атомының энергетикалық деңгейлері және сәуле шығару өтулері, спектрдің түрлері (тұтас(жолақ), жұтылу және шығару).

Пәнаралық байланыс: химия, математика,

Сабақтың түрі: жаңа тақырыпты меңгерту

Оқыту әдісі: саралап-даралап оқыту, деңгейлік тапсырмалар беру арқылы оқушылардың білімдерін тексеру және бекіту.

Сабақтың барысы:

І-кезең. Ұйымдастыру бөлімі

ІІ-кезең. Үйге берілген тапсырманы сұрау

ІІІ-кезең. Жаңа сабақты түсіндіру. «Спектрдің түрлері».

Денелердің шығаратын сәулесінің түрлі түске жіктеліп немесе сызықтар түрінде көрінуін спектр деп атайды .Спектрлер: 1.Жолақ (тұтас) спектрді – тығыздығы өте үлкен денелер шығарады. 2.Шығару сызықтық спектрін – тығыздығы өте аз қызған газдар немесе плазма береді. 3.Жұтылу сызықтық спектрі – өте қызған денеден шыққан жарықты сирелген газ арқылы өткізген кездегі қара жолақтар.

Химиялық элемент қандай толқын ұзындығында сәуле шығарса, сондай толқын ұзындығында сәулені жұтады. Заттың химиялық құрамын оның сызықтық спектрі арқылы анықтау әдісі спектрлік анализ деп аталады. Бұл әдісті 1859 жылы Г. Кирхгоф пен бунзен экспериметтік зерттеулерге енгізді. Спектрлік анализдің көмегімен гелий, германий, және скандий элементтері ашылды.

Үздіксіз спектрлар. Күн сәулесінің немесе доғалық фрнарьдің спектрі үздіксіз болып табылады. Бұл – спектрде барлық толқын ұзындықтары бар деген сөз. Спектрда үзік жоқ және спектрографтың кранынан әр түрлі тұтас жолақты көруге болады.Жиілігіне немесе толқын ұзындықтарына қарай энергияның үлестірілуі түрліше денелер үшін әр түрлі болады.

Сызықты спектрлер. Егер газ жанарғысының солғын жалынына кәдімгі ас тұзының ерітіндісіне батырылған кесегін ұстайтын болсақ спектроскоп арқылы зорға байқалатын үздіксіз спектрдің үстінде жарқыраған сары сызықты көреміз. Бұл сары сызықты жалындағы ас тұзының молекулалары ыдырағанда пайда болатын натрий буы береді. Олардың әрқайсысы –…