Су әмбебап еріткіш тақырыбындағы 8 сынып ашық сабағы

Сабақ:

Lesson study

Сынып: 8 «А», «Ә»

А) оқыту оқудағы тәсіл

Топтық жұмыс, Бірлесіп ойлау мақсатында оқушылар арасында қарым – қатынасты ынталандыру үшін топтық жұмысты пайдалану.

В)Тақырып

Табиғаттағы су.Су – әмбебап еріткіш. Қатты заттардың, сұйықтардың және газдардын суда ерігіштігі.Кристаллогидраттар. Судың құрамы және қасиеттері.

С)Оқытудың нақты нәтижесі

Оқушыларды судың еріткіштік қасиетімен таныстырып, бұл құбылысты молекулалық теория негізінен түсіндіре білуге үйрету. "Ерітінді", "ерігіштік " ұғымдарының мәнін ашып, оның өнеркәсіптегі, халық шаруашылығындығы алатын орнын көрсету. Суды тазарту әдістері, тиімді пайдалану және қорғау шараларымен таныстыру.

D)Сабақ

Шаттық шеңбері

Білу

Түсіну

Қолдану

Талдау

Синтез

Қиықшалар арқылы топтарға бөлінеді. Алдарынызда топтағы рөлдері бөлу параға бар оларға кім неге жауапты болатының жазыңдар алдымен орындықтарының артына қарап, қай орындықта жапсырма жабыстырылған сол спикер болады.

Оқушылардың географиядан, табиғаттанудан алған білімдеріне сүйене отырып, бұл сабақты әңгімелесумен бастаған жөн. Әңгіме төмендегі сұрақтар төңірегінде болады.

1.Судың қандай агрегаттық күйлерін білесіңдер?

2.Табиғаттағы судың таралуына, оның тіршіліктегі маңызына мысалдар келтір.

3.Табиғи суда қандай қоспалар болуы мүмкін? Себебін түсіндір.

4.Суды қандай мақсатта тазарту қажет деп ойлайсыңдар?

Бұл сұрақты талдағанда оқушылар таза судың кеңінен қолданатындығын, оның адам өмірінде, тұрмыста, өнеркәсіпте орны ерекше екендігін қорытындылайды.

Осыған орай суды қолданылатын мақсатына сәйкес қосымшалардан тазартудың түрлі әдістері болатындығына тоқталып өткен жөн. Ол үшін оқушылардың тірек білімін естеріне түсіреміз. Қоспаларды бөлудің қандай әдістері бар? Фильтрлеу әдісі суды қандай қосымшаларынан тазартуға қолданылады? т.б. сұрақтар қоюға болады. Мұнан кейін оларды тазалаудың басқа әдістерімен де таныстырамыз.

1.Айдау әдісі. Бұл әдіс суды еріген заттардан бөлу үшін қолданылатындықтан айта келіп, зертханада қолданылатын құралдың құрлысымен таныстыру қажет.

Көрнекі көрсету. 1. Ол үшін айдауға арналған құрал құрастырып, суды айдау процесі зертханада көрсетіледі. Зертханалық құралдардың жұмыс істеу принципін негізге ала отырып, өндірісте дистильденген су алуға арналған айдау кубына сипаттама беріледі.

2. Суды ерімейтін тығыздығы әр түрлі сұйық қосымшалардан бөлуге қолданылатын тағы бір зертханалық құрал бөлгіш варонкамен таныстыру. Ол үшін бөлгіш варонкаға су мен жанармай қоспасын құйып, олардың бөлу тәсілін көрсетуге болады. Айтылған әдістердің суды тазартуда кеңінен қолданылатынына тоқтала отырып, бірақ бұл әдістерді қолдану су ресурстарын пайдалану мәселелерін толық шеше алмайтындығына, қазіргі таңда елімізде оны қорғау және табиғи ресурстарды тиімді пайдалану туралы заң заң қабылданып отырғанына баса назар аударылады.

Бұл сабақта тағы бір ерекше көңіл аударатын мәселе судың еріткіш екендігіне мысалдар арқылы көз жеткізу. Оқушылар судың түрлі заттарды ерітетінін табиғаттану курсынан білетіндігін ескере отырып, негізгі жұмыс "ерітінді" ұғымының мәнін ашуға бағытталады. Ол үшін төмендегі сөйлемдер қандай мағына ұқтыратыны талданады.

1. Тұз, қант және басқа заттар суда ериді.

2. Су көп заттарды ерітеді.

3. Суда заттардың еру құбылысы жүреді.

4. Су –жақсы еріткіш.

5. Ерітінді тұнбай, біркелкі болып тұрады.

Мұнда еріткіш ретінде судың қандай рөл атқаратындығы, заттардың еруі қалай жүретіндігі түсіндіріледі. Сонан соң тотиянның суда еруін көрсету қажет. Тәжірибені жүргізу барысында еруді жылдамдататын жағдай ескеріліп, оқушылар заттың еруі;

а) ерітіндіні араластырғанда:

ә) қыздырғанда;

б) зат пен еріткіш бетінің жанасуын арттырғанда;

в) еритін заттың тығыздығы еріткіштің тығыздығынан артық болғанда тез жүретіндігін қорытындылайды.

Оқушылардың табиғаттану курсынан заттардың шексіз ерімейтіндігін білетінін ескере отырып, қанықпаған және қанық ерітіндіге анықтама бергеннен кейін заттың ерігіштігі туралы ұғымды түсіндіру қажет. Ол үшін " заттардың ерігіштігі ерітінді қанық болуы үшін берілген температурада судың белгілі мөлшерінде заттың қандай массасы ери алатынын көрсетеді " –деген анықтамаға талдау жасалады. Мысалдар келтіре отырып , заттар суда еритін, аз еритін, ерімейтін болып бөлінетіндігін қорытындаланады.

Өтілген материалдарды бекітуге арналған сұрақтар:

Суды тазартудың қандай әдістері бар? Олар қандай жағдайда қолданылатынына мысалдар келтр.

Тұрмыста қолданылатын заттардың судағы ерітіндісіне мысалдар келтір.

Алтын мен мұнай көзін іздеуге қарағанда табиғи су көзін табуға

ерекше күш пен еңбек жұмсалатын себебі неде? Дәлелді жауап беріндер.

Географиядан, биологиядан алған біліміне сүйене отырып, төмендегі ойлардың мәнін түсіндіріңдер:

а) су –біздің ғаламшарымызда жер бедерін түзуші негізгі геологиялық фактор;

ә) су -өнеркәсіп пен ауыл шаруашылығы дамуының негізі: б)өзендер, көлдер, мұхиттар азық –түліктің және минералды заттардың энергия мен жылу көздерінің, қатынас жолдарының, жер бетіндегі ауа райының, климаттың және егін шығымының анықтауышы;

в) табиғатты аялау, оның байлықтарын қорғау міндеттерін өзің қалай орындайтының туралы хабар дайында.

E)Оқушылар үшін оқу нәтижелері (А)

Суды тазартудың әдістері біледі. Олар қандай жағдайда қолданылатынына мысалдар келтіре алады..

Тұрмыста қолданылатын заттардың судағы ерітіндісіне мысалдар келтіре алады..

F) Оқушылар үшін оқу нәтижелері (В)

Суды тазартудың әдістері біледі. Олар қандай жағдайда қолданылатынына мысалдар келтіре алады..

Тұрмыста қолданылатын заттардың судағы ерітіндісіне мысалдар келтіре алады. Мысалдар келтіре отырып , заттар суда еритін, аз еритін, ерімейтін болып бөлінетіндігін қорытындаланады , ажырата алады.

G) Оқушылар үшін оқу нәтижелері (С)

Суды тазартудың әдістері біледі. Олар қандай жағдайда қолданылатынына мысалдар келтіре алады..

Тұрмыста қолданылатын заттардың судағы ерітіндісіне мысалдар келтіре алады Мысалдар келтіре отырып , заттар суда еритін, аз еритін, ерімейтін болып бөлінетіндігін қорытындаланады , ажырата алады.

Жоғары деңгейдегі сұрақтарға жауап бере алады..

Сабақ:

Lesson study

Күні:2.02 -3.03.2015

Сынып: 8 «А», «Ә», «Б»

А) оқыту оқудағы тәсіл

Топтық жұмыс, Бірлесіп ойлау мақсатында оқушылар арасында қарым – қатынасты ынталандыру үшін топтық жұмысты пайдалану.

В)Тақырып

Сулы ерітінділер және жүзгіңдер. Қоспаларды бөлу жолдары. Судың тірі организмдер үшін маңызы, су ерітінділерінің табиғаттағы, өндірістің түрлі салаларындағы және ауыл шаруашылығындағы маңызы.

С)Оқытудың нақты нәтижесі

D)Сабақ

E)Оқушылар үшін оқу нәтижелері (А)

F) Оқушылар үшін оқу нәтижелері (В)

G) Оқушылар үшін оқу нәтижелері (С)

Сабақ:

Lesson study

Күні:6.03 -10.03.2015

Сынып: 8 «А», «Ә», «Б»

А) оқыту оқудағы тәсіл

Топтық жұмыс, Бірлесіп ойлау мақсатында оқушылар арасында қарым – қатынасты ынталандыру үшін топтық жұмысты пайдалану.

В)Тақырып

Ерітінділер концентрацияларының түрлері. Еріген заттың массалық үлесі және мольдік концентрация.

С)Оқытудың нақты нәтижесі

Оқушыларға еріген заттың массалық үлесі және ерітіндінің концентрациясы туралы түсінік қалыптастырып, оны есептеуге және іс жүзінде қолдана білуге үйрету.

D)Сабақ

Шаттық шеңбер

Білу

Түсіну

Қолдану

Талдау

Синтез

Үй тапсырмасын төмендегі сұрақтармен тексереміз.

Судың физикалық қасиеттерін сипатта.

2. Суды қолданылатын мақсатына қарай тазарту әдістерінің қандай түрлері бар?

Молекулалық теорияға сүйеніп, еру құбылысын қалай түсіндіруге болады?

Қаныққан және қанықпаған ерітінділер дегеніміз не?

Қанықпаған ерітіндісінің анықтамасын еске түсіргеннен кейін, оқушылармен осы ерітіндінің сандық құрамын қалай анықтауға болатындығы қарастырылады. Ол үшін оқушыларға "күрделі заттағы элементтің массалық үлес қалай есептеледі?" –деген сұрақ беріліп, бір мысалды талдаған соң, бұл әдіс еріген заттың массасы жалпы массаның қандай бөлігін құрайтынын есептеуге қолданылатынын ескертіледі. Физика курсынан еріген зат массаның ерітіндінің жалпы массасына қатынасын еріген заттық массалық үлесі деп айтатыны оқушыларға белгілі болғандықтан, енді осы массалық үлесті өрнектеу әдістері қарастырылады.

1. Массалық үлес бірліктерімен: а) ω = m еріген зат

m ерітінді

немесе процентпен өрнектеледі: ә) ω%= m еріген зат . 100%

m ерітінді

Оқушылардың физика мен математика сабақтарынан алған есептеу біліктерін қолдана отырып, еріген заттың массалық үлесін есептеуге жаттығу жұмыстары жүргізіледі. Ол үшін, мысалы 25% -дық ерітінді туралы сөз болғанда, оқушылар 100г мұндай ерітіндіде 25г тұз бар екенін білуге қажет. Ол есептеу жүргізу барысында…