Сұлтанмахмұт Аронұлы және адам қасиеттері, 6-сынып

Сабақ жоспары

Әдістемелік тақырыбым: АКТ мүмкіндіктерін қолдану арқылы оқушылардың лексикалық қорын дамыту

Сабақ: 1

Мектеп: Көкшетау қ. ФМБ НЗМ

Күні: 5.11-9.11.2018

Мұғалім: Едрисов Е.К.

Сынып: 6 (Т1)

Қатысқан оқушылар саны:

Қатыспағандар:

Сабақтың тақырыбы:

3-бөлім: Адамгершілік – асыл қасиет.

Сүйінбай Аронұлы «Жақсы адам мен жаман адамның қасиеттері»

Осы сабақ арқылы жүзеге асатын оқу мақсаттары:

6.А/И3. Шығармадағы тілдік бейнелеу, суреттеу құралдарының (теңеу, эпитет, ауыспалы мағынадағы сөздер, қайталау, өлең құрылысы) мағынасын анықтау

6.Б/С2. Шығарманың заманауилығы мен жаңашылдығын айқындап бағалау.

Сабақ мақсаты

Теңеу, эпитеттерін анықтау;

Заманауилығын айқындау

Бағалау критерийлері:

Шығарманың теңеу, эпитеттерін анықтай алды;

Заманауилығын айқындап, баға берді.

Құндылықтар

Тіршілік үшін қажетті құндылықтардың маңызын түсіну.

АҚТ қолдануы

Сабақ барысында слайдтар көрсету арқылы сабақ меңгеріледі.

Ақпаратты визуалды қабылдауға дағдыланады.

Пәнаралық байланыс

Тарих, өзін-өзі тану пәндері

Осыған дейін меңгерілген білім

Теңеу, эпитетті біледі

Жоспар

Жоспарланатын уақыт

Жоспар бойынша орындалуы тиіс іс-әрекеттер

Дереккөздер

Сабақтың басы

2 минут

Оқушылар сабақ тақырыбы мен оқу мақсатымен таныстырылады.

Сабақтың ортасы

5 минут

10 минут

3 минут

5 минут

10 минут

Қызығушылықты ояту

Теңеу және эпитет сөздері тақтаға шығарылады, оқушылар білетіндерін ортаға салады.

Мұғалім әдебиет теориясынан теңеу мен эпитет ұғымдарын түсіндіреді.

Теңеу (орысша сравнение) – заттың, құбылыстың ерекше белгілерін көрсетпей-ақ, оны басқа затпен, құбылыспен салыстыра суреттеу. Оның жасалу жолдары: -дай, -дей жұрнақтары арқылы, «секілді, сияқты» деген шылаулармен, «ұқсап, құсап» деген сөздер арқылы жасалады. Ақберен Елгезектің «Кешкі ода» атты өлеңінің мына шумағы тұтастай теңеуге құралған.

Қыр мұрының – таулардың сілеміндей,

Нұр-ғұмырың – баулардың тілегіндей.

Қарашы әне, майысқан аппақ гүлді,

Дәл өзіңнің нәп-нәзік білегіндей!

Эпитет немесе айқындау (грекше epitheton – қосымша) – заттың, құбылыстың айрықша сипатын, сапасын анықтайтын суретті сөз. Эпитет прозада да, поэзияда да кездеседі. Сөзіміз дәлелді болу үшін мына бір мысалмен бергенді жөн көрдік. С. Мәуленовтің «Таңғы тыныштық» атты өлеңінің мына бір шумағынан эпитеттерді тауып көрейік.

Мөлдіреп тұнып ауа таңғы уақыт,

Дүние демін алып қалды жатып.

Жұлдыздар түнде тұрған қарауылға

Көз ілді ұйқы жеңіп балбыратып.

Келеді алтын сағат көтеріліп,

Бастауға кең әлемнің жұмыс күнін.

Ерекшеленіп берілген мына эпитетті тіркестер өлеңге өң береді.

Топтық жұмыс.

Оқушылар стикерлер арқылы төрт топқа бөлінеді. Топтарға шығарма үзінділері беріледі. Үзіндіні мына кесте бойынша талдау жасау керек.

үзіндіден мысал

көркемдегіш құрал

қолданылу мақсаты

теңеу

эпитет

1-топ.

Жақсы жігіт ел - жұртының қаласындай,

Жақсы әйел әмме жұрттың анасындай.

Жақсыға ешкімнің де жаттығы жоқ,

Көреді бәрін де өз баласындай.

Жақсы жігіт сөзіне сақ тұрады,

Қыранның қырдан байқар баласындай.

Жаман парқы жақсымен бірдей емес,

Жақсы жігіт елінің ағасындай.

Жақсының сөзін әркім пайдаланар,

Миуалы алма, өріктің ағашындай.

Жаманның көкірегі - көр, көзі - соқыр,

Жүрер жолдан тал түсте адасып - ай.

2-топ

Жақсы адам қай жерден ажырайды,

Жақсымын деп бәрі жүр таласып - ай.

Жамандар - өтірікші, өсегі көп,

Ел-жұрттың іріткі салар арасына - ай.

Жалған сөзбен бықсытар ел арасын,

Жанбай қалған ағаштың шаласындай.

Соқтығып әркімге бір ұрынады,

Сиырдың тентек болған танасындай.

Сондай жанның ешкімге сүйкімі жоқ,