Сүт және сүт өнімдері ғылыми жұмысы

Сүт және сүт өнімдері. Сүт қышқылдығын анықтау.

Қатысушының аты-жөні: Өмірбек Бибімария

Қызылорда облысы

Жаңақорған ауданы

Қаратөбе ауылы

№229 « Абызтөбе » орта мектебі

10 сынып оқушысы

Жұмыстың тақырыбы: Сүт және сүт өнімдері. Сүт қышқылдығын анықтау.

Мақсаты: Сүттен жасалынатын жасанды , табиғи өнімдердің құрамын , құндылығын және адамның денсаулығына пайдасын меңгерту.

Жоспары:

І. Кіріспе бөлім

Сүт - өте бағалы өнім

ІІ. Негізгі бөлім

а. Сүттің химиялық және минералдық құрамы

б.Сүттің қышқылдығын анықтау

в. Сүт өнімдерінің қоректік құндылығы

д.Сүт өнімдерінінің түрлері

ІІІ. Қорытынды

ІҮ. Ұсыныс

Ү. Пайдаланылған әдебиеттер

Сүт өте бағалы өнім

Сүт – адамзаттың ежелден келе жатқан тағамы. Тарихи деректерге қарағанда адам әуелі етпен, содан кейін сүтпен қоректенгенді үйренген секілді. Келе – келе біздің ата – бабаларымыз сүтті рәсуа етпей сақтау жағын да ойластырған, сондай –ақ құрамында майлы, ақуызы, дәрумендері жеткілікті сүт саууға тырысқан. Осы жағдайға байланысты сүт тағамдары дүниеге келсе керек. Сөйтіп, сүтті ашытып –сусын, қайнатып – құрт, ірімшік, тағы басқа тағамдар дайындаған. Бұл баға жетпес тағамдар талай ғасырлардан бері өз мәнін жойған жоқ. Қазіргі таңда осы сүт өнімінен жасалған тағамдардың сапасын мемлекеттік стандартқа сәйкес бақылау жүзеге асырылуда. Сүт - өте бағалы өнім. Олай дейтініміз, адам ағзасына сүттің құрамдас бөлігінің 95-98 % сіңеді. Сүт сондай–ақ амин қышқылдарының, макро және микроэлементтердің, дәрумендердің таптырмайтын көзі болып табылады. Сүт өсімдік өнімдерімен және мал өнімдерімен қосылып, адам тағамының биологиялық құндылығын арттырады. Себебі, сүт ағзаға түсетін қоректік заттардың жалпы көлемін ғана арттырып қоймай, май, ақуыз, көмірсу, минералды тұздармен, сондай – ақ дәрумендермен біріге отырып, ағзаға сіңу үшін өте қолайлы жағдай туғызады.

Сүттің химиялық және минералдық құрамы

Жаңа сауылған сүттің дәмі жағымды, аздап тәтті, түсі ақшыл сары. Әрбір малдың сүтінің өзіне тән иісі бар. Оны жабық тұрған ыдысты ашқан уақытта сезуге болады. Консистенциясы бірқалыпты сұйық болады.Судың массалық үлесі сиыр сүтінде 86%. Айтып отырған себебіміз су барлық органдардың құрамына кіріп, онда әртүрлі қызмет атқарады.Сүт белогы табиғаттағы ең толық бағалы белок болып есептеледі. Организмде сүт белогы 100% ке дейін қорытылады, сіңімділігі 98% ке дейін барады. Сүт белогымен салыстырғанда өсімдік белогының сіңімділігі 70-80% қана болады.Сүт белогы, әсіресе, нан, макарон, жармаларға қосқанда олардан жасалған тағамдардың қорытылу сапасы артады. Сондай-ақ сүт белогының толық бағалылығы оның құрамындағы амин қышқылдары мен алмастыруға келмейті амин қышқылдарының қажетті мөлшерде үндесуінде жатыр. Мысалы, метионин мен триптофан қанның құралуына, өттің жеке шығуына көмектесіп, бауырдың майлануына жол бермейді. Лизин, тистидин және триптофан жас нәрестенің дұрыс өсіп-жетілуіне қажет болса, лицин мен изолицин нерв жүйесін реттейді. Осы екі амин қышқылы жетіспесе, нерв жүйесі тозып, қанның азаюына әкеліп соқтырады. Ал енді алтернин болса қарын сөлінің қалыптасуына көмектеседі .Сүт бел

Сүттің қышқылдығын анықтау.

Қышқылдық градусы дегеніміз күйдіргіш натрийдің (Na OH), децинормальды ерітіндінің миллилитр мөлшері, ол 100 мл сүтті нейтрализациялайды.Сүттің қышқылдығын анықтау үшін шыны сауытқа 10 мл сүт, 20 мл дистилденген су және фенолфталеиннің 1 проценті спирт ерітіндісінің 3 тамшысын құяды. Шыны сауыттағы қоспаларды әбден араластырады, бюреткадан өте ептілікпен, бір минут ішінде кете қоймайтын, солғын қызғылт түс білінгенше децинормальды сілтіні (натрий немесе калий) құяды. Миллиметрдегі 10-ға көбейтілген сілтінің шығыны қышқылдың градусын көрсетеді.

Сүтте қышқыл бар ма?

Егер жаздыкүні піспеген сүтті жылы жерге бір түн қалдырса, таңертең ол сүттің ашып кетуі әбден мүмкін. Осыдан соң сен ақ түсті мақта тәрізді жұмсақ түйіршіктерді және қалып қойған суды ( сүттің суы) көре аласың. Егер сен шыны таяқшаның көмегімен ашыған сүттің суынан бірнеше тамшысын алып, дәмін татып көрсең, ол өте қышқыл екенін білесің. Ал оған лакмус қағазын салып тексергенде қағаз қызыл түске боялады. Бұл сүтте қышқыл бар деген сөз. Бұл – сүт қышқылы. Ол сүттегі сүт қышқылын тудырушы бактериалар көмегінен туындайды. Егер сүтті қайнатып, пісірілген сүтті дәл осылай қалдырса, таңертеңге дейін ол сүт жақсы сақталады. Себебі, қайнатқан кезде сүттегі сүт қышқылын тудырушы бактериалар біртіндеп өлі организмге айналады. Сондай-ақ сүт холодильникте өте жақсы сақталады.

Сүтті ашып кетуден қалай сақтауға болады?