Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес 8 сынып ашық сабағы

Тақырыбы: «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес – баршамызға

ортақ міндет»

Мақсаты: оқушыларға «сыбайлас жемқорлық» туралы толығырақ мағлұмат беру; адам құқықтары жайлы түсініктерін қалыптастыру; өз ойларын еркін жеткізе білу қабілеттерін дамыту; патриоттық тәрбие қалыптастыру;

Көрнекілігі: бейнеролик, слайдтар, ватман, түрлі-түсті қаламдар.

Жүргізуші:Құрметті қонақтар, ұстаздар және оқушылар! Ел болып еңсемізді көтергенімізге, тәуелсіздігімізді алып, шаршы әлемге танылғанымызға ширек ғасырдан астам уақыт өтті.

Елбасы Н.Ә.Назарбаевтың «Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру» атты мақаласында «Болашақта ұлттың табысты болуы табиғи байлығымен емес, адамдардың бәсекелік қабілеттілігімен айқындалады.» делінген.Олай болса, еліміздің болашақтағы келбетін анықтайтын – бәсекеге қабілеттілік. Бәсекеге қабілеттілік саясатта, экономикада, руханиятта, яғни барлық салада болуы керек. Бәсеке болған жерде жақсылыққа ұмтылып, жаманшылықтан арылып, санамызды жөндейміз. Ендеше, «Ел болам десең, бесігіңді түзе» - деп ғұлама жазушы М. Әуезов айтқандай, , өскелең ұрпақты тәрбиелегенде олардың бойына бәсекеге қабілеттілікті, патриоттық рухты, сананы сіңіре білген дұрыс.

Сол себепті, болашақ жеткіншектер өздерің екенін ескере отырып, осындай жағдайларды болдырмау мақсатында тәрбие сағатымыздың тақырыбын «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес – баршамызға ортақ міндет» деп алып отырмыз.

Оқушыларды үш топқа бөлу: («тарихшы», «заңгер», «журналист» деген сөздермен бөлу)

І топ. «Тарихшылар»

ІІ топ. «Заңгерлер»

ІІІ топ. «Журналистер»

Топтарға тапсырма: «Сыбайлас жемқорлық» сөзіне ассоциация.

Сыныптағы оқушылардың сыбайлас жемқорлыққа қарсы түсініктерін қалыптастыру мақсатында сұрақтар қойылды.

Сыбайлас жемқорлық дегеніміз не?

Сыбайлас жемқорлыққа қарсы Заң қашан шықты?

Сыбайлас жемқорлық – . “Сыбайлас-жемқорлық” деген “параға сатып алу”, “пара” ретінде, "corruptio" деген латын сөзін алып, анықтауға мүмкіндік береді. Рим құқығында сондай-ақ "corrumpire" түсінік болған, ол жалпы сөзбен айтқанда “сындыру, бүлдіру, бұзу, зақымдау, жалғандау, параға сатып алу” деген түсінік берген де, құқыққа қарсы іс-әрекетті білдірген. Мемлекеттік құрылымдардың экономика аясында қылмысты құрылымдармен біте қайнасуы, сондай-ақ мемлекеттегі лауазымды адамдардың, қоғамдық және саяси қайраткерлердің сатылғыштығы, парақорлығы. Өзінің қызметтік мәртебесі мен өкілеттіктерін жеке, топтық және өзге де бейқызметтік мүдделер үшін пайдалану жолымен жеке игіліктерді алу әрекетінен көрініс табады

Бейнеролик: «Жемқорлық – қоғам дерті»

Топ тапсырмалары:

Әр топ өзінің атауына байланысты сыбайлас жемқорлық туралы деректер айтып, топ мүддесін қорғайды.

Әр топқа басқа топтар екі сұрақ қойып, бір ұсыныс айтады.

1-топ. Сыбайлас жемқорлықтың даму тарихы ежелгі кезеңнен бастау алады. Атақты француз философы Шарль Луи Монтескье: «Көптеген ғасырлар тәжірибесі көрсеткендей, қолында билігі бар адам, қылмыс жасауға бейім тұрады және де тиісті шекке жетпейінше, сол бағытта әрекет жасай береді», - деп айтқан.

Көне заман тарихына көз жүгіртетін болсақ, алғашқы және ерте таптық қоғамдарда абыздарға, көсемдерге, әскербасыларына олардың көрсеткен көмегі, қызметі үшін төлемақы беру әдеттегідей норма болып қабылданғаны мәлім. Жоғары шенде тұрған басшылар қарамағындағы төменгі шендегі қызметкерлердің белгіленген бір төлемақыға риза болғанын талап ете бастады, яғни олар белгілі бір көлемде жалақы алатын болды. Ал төменгі шендегі қызметкерлер лауазымдық міндеттерін орындау барысында көрсеткен қызметі үшін жасырын түрде қосымша төлем талап еткен. Біздіңше осы құбылысты сыбайлас жемқорлықтың алғашқы белгілері деп қарастыруға болады.

Сыбайлас жемқорлықтың жаңа қарқынмен кең өріс алуы ХІХ ғасырдың соңы мен ХХ ғасырдың басына келеді. Бір жағынан, іс-шараларды мемлекеттік реттеу дәрежесі көтеріліп, осыған орай шенеуніктердің билігі күшейе түсті. Екінші жағынан, ірі кәсіпкерлік пайда болып, олар өз мақсатына жету үшін «мемлекетті сатып алуға» кірісті. Дамыған елдерде (Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Батыс Еуропа елдерінде) саяси партиялардың маңызы өскен сайын партиялық сыбайлас жемқорлық кең етек ала бастады. ХХ ғасырдың екінші жартысында «үшінші әлем» елдері саяси дербес ел болып дамыған кезде, олардың мемлекеттік аппараты алғашқы кезден бастап сыбайлас жемқорлық жолына түскен еді. «Үшінші әлем» елдерінде «төменнен жоғары жаққа қарай» сыбайлас жемқорлық түрі кездеседі, бұндай жағдайда парақор басшы өз кінәсін мойындамай, қарамағындағы қызметкерлерді жазаға тартады. Сондай-ақ…