Сызуда кескіндерге сызықтық өлшемдерді енгізу

«Бекітемін»

«Арнайы пәндер» жетекшісі

_____________Назарова Ш.Е.

Сабақ жоспары

Күні: 21.11.2019 ж

Оқу тобы: О-181

Сабақтың тақырыбы Кескіндерге өлшемдерді енгізу

Сабақтың мақсаты:

Білімділігі: Білім алушылардың техникалық сызу пәнінен алған білімдерін жинақтау, олардың техникалық сызу пәнінен алған білімдерін бақылап, бағалау.

Дамутышылығы: Білім алушылардың өзіндік ізденісін, шығармашылық қабілетін арттыру, теориялық білімін практикада қолдана білуге дағдыландыру, әскерге деген қызығушылығын арттыру.

Тәрбиелігі: Пәнге, білімге, шығармашылыққа, ойын еркін жеткізе білуге, топта бірлесе жұмыс істеуге, тәртіптілікке, сабырлылыққа, еңбек сүйгіштікке, ұқыптылыққа тәрбиелеу, ұшқыр ойлы, шығармашылық қабілеті бар жеке тұлғаны қалыптастыру.

Сабақтың түрі: Аралас сабақ

Сабақта қолданылатын әдіс – тәсілдер: 20 сұрақ әдіс

Сабақта қолданылатын көрнекті құралдар: интерактивті тақта, слайд

Сабақтың өту барысы

Реттік

Сабақ өту кезеңі

Мазмұны

Ұйымдастыру кезеңі

Сәлемдесу. Білім алушыларды түгендеу.

Өткен сабақтар білім деңгейлерін тексеру (үй тапсырмасын сұрау)

Жаңа сабақты меңгерту (материалды) түсіндіру

Өтілген сабақты (материалды) бекіту

Үйге тапсырма

Сабақ/оқу қортындысын жасау, бағалау

Оқытушы: _________Темирханова Сауле Темирхановна

Сабақтың өту барысы

Білім алушыларды ұйымдастыру (5 мин)

Сәлемдесу. Оқу құралдарын дайындау. Топты түгендеу

Үй тапсырмасын сұрау (20-25 мин)

Өткен сабақпен байланыс

Жаңа тақырыпты меңгерту (30-35 мин)

1.3 Сызбадағы өлшемдерді түсіру

Сызықтық және бұрыштық өлшемдер. Сызбада сызықтық өлшемдерді мм есебімен көрсетіледі, өлшем бірліктері жазылмайды. Өлшем сызықтары өлшемі көрсетілген кескіндерге параллель орналасып, шығару сызықтарына тірелетін нұсқамалармен аяқталады. 1.3.1-суретте нұсқама өлшемі мен көлемі көрсетілген. Тапсырманы орындау үшін (негізгі сызық қалындығы 0,8...1 мм) нұсқама ені 1,5...2 мм, ұзындығы 4...6 мм болуы қажет.

1.3.1-сурет – Стрелканың өлшемдері

1.3.2-суреттегі мысалды сызуда келесі бөлімдерді ескеру қажет:

а) өлшемдік сандарды мүмкіндігінше ортасына жақын өлшемдік сызықтың үстіне жазады;

б) вертикаль өлшемдік сызықтардың елшемдік сандарын, сағат тілі бағытымен 90°-қа айналдырғанда дұрыс оқылатын етіп жазады;

в) өлшемдік сызықтардың әртүрлі көлбеуі жағдайда өлшемдік сандарды 1.3.2-суретте көрсеткендей орналастырады;

г) сызықталған (штрихталған) өлшем санын орналастыру керек болса, өлшемдік сызықтардай шығарылған шығарма сызықтың горизонталь сөресінде қойылады.

1.3.2-сурет – Түзу сызықтық кесінділердің өлшемдерін түcipy

Бұрыштық өлшемдердің өлшемдік сандарын көрсету үшін, горизонталь орталык сызықтан жоғары орналасқан аймақты өлшем сандары доғаның сырт жағына жазылады да, ол горизонталь орталық сызқтан төмен орналасқан аймақта бұрыштың өлшемдері доғаның ішкі жағына жазылады (1.3.3-сурет). Егер сызықталған (штрихталған) өлшем санын орналастыру керек болса, өлшемдік сызықтардай шығарылған шығарма сызықтың горизонталь сөресінде қойылады.

1.3.3-cypeт – Бұрыштардың өлшемдерін түсіру

Кішкентай бұрыштардың өлшемін салуға орын жетіспеген жағдайда, өлшемдерді кез-келген бос жерге, өлшемдік сызықтан шығарылған шығарма сызықтың сөресінде орналастырады.

Қисық сызықтың пішіндерді сызғанда (1.3.4-сурет) мыналарды ескеру керек:

а) мүмкіндігіше елшемдік сызықтарды кескіннің пішінінен тысқары шығарып жүргізу керек;

б) өзара параллель өлшемдік сызықтардың ара қашықтығы 7 мм-ден, пішін сызығы мен өлшемдік сызықтың арасы 10 мм-ден кем болмауы керек;

в) шығарма сызықтар өлшемдік сызықтардың ұштарынан әрі 1-5 мм шығып тұру керек;

г) мүмкіндігінше шығарма сызық және өлшемдік сызықтар өзара қиылыспауы керек. Ол үшін қыска елшемдік сызықтарды кескіннің пішініне жақын, ал ұзын өлшемдерді пішінінен алысырақ орналастырады.

1.3.4-сурет – Қисық сызықты пішінді контурдың өлшемдерін түсіру

Егер өлшемді нұсқамалардың 1.3.5, б-суретінде көрсетілгендей қондырады, өлшем саны сыймаса, онда санды 1.3.5, а-суреттегідей, ал егер санға, бағдарша орын жоқ болса, оларды қондырады.

а б

1.3.5-сурет – Қысқа өлшемдік сызықтың өлшемдік саның жазу

Радиус өлшемдері. Радиус өлшемін түсіру үшін өлшем санының алдына R әрпі жазылады (1.3.6-сурет).

1.3.6-сурет – Сызбада радиус өлшемін салу

Шеңбер доғасының орталығын көрсетудің қажеттілігі болмаса, радиустың өлшемдік сызығын орталыққа дейін сызбауға да болады (1.3.7-сурет).

1.3.7-cypeт – Радиустың өлшем сызығының доғасынын орталығына жетпеуі

Бір орталықтан бірнеше радиусты жүргізгенде, екі радиустың өлшемдік сызықтары бір түзуге жатпайды (1.3.8-сурет).

1.3.8-сурет – Екі радиусты бір орталықтан жүргізу