Табиғаттағы жылулық құбылыстар физикадан қосымша материал

8 сынып

Сабақтың тақырыбы: Табиғаттағы жылулық құбылыстыр

Сабақтың мақсаты:

Білімділік: Оқушылардың «Жылулық құбылыстар» тақырыбындағы алған білімдерін табиғаттағы жылулық құбылыстардың құпиясы мен сырын аша білуге үйрету;

Дамытушылық: Оқушылардың іскерлік, ептілік, қасиеттерін дамыту;

Тәрбиелік: Оқушылардың бойына адамгершілік қасиеттерді дарыта отырып, достық қарым-қатынастарын дамыта отырып, оларды шыншылдыққа, еңбекқорлыққа тәрбиелеу.

Сабақтың түрі: қайталау – пысықтау сабағы

Көрнекіліктер: спиртшам, сіріңке, қағаз қорапша, плакат («Жылу» шыршасы)

Сабақтың барысы:

І. Ұйымдастыру кезеңі

Бастау

Мінекей бізде тыныштық,

Естілмейді дыбыс түк.

Мұны бізде қоштаймыз,

Кешіккендерді тоспаймыз

Ғылымдардың ғылымы

Физика жайында

Сабағымызды бастаймыз.

Жас достарым,

Мұны жақсы ұғайық

Физика құрметтеуге лайық.

Дүниедегі құбылыстың мәнін де

Табиғаттың, қозғалыстың бәрін де

Мүмкін емес физикасыз түсіну,

Физикаңыз дүние кілті бүгінде

ІІ. Физика мақал – мәтелдерде

1. Отты үрлеген жағады, шындықты іздеген табады.

Отты үрлеген кезде, отқа жаңадан таза ауа келеді де оттың жақсы жануына себепші болады.

2. Түндіксіз үйден түтін түзу шықпайды.

Қыста уйге от жаққанда пеш, самауыр жақсы жануы үшін түндікті ашып, салқын ауаның кіріп, ластанған жылы ауаны сыртқа айдатқан. Конвекция құбылысы салқын ауа ауыр болғандықтан төмен түседі де, қызған жеңіл ауаны жоғары айдайды, яғни түтін түзу шықпайды.

3. Нан піскенше күлше күйеді.

Неғұрлым қыздырылған дененің массасы аз болса, соғұрлым оған аз жылу беру керек.

4. Тонның жылуы терісінен емес – жүнінен.

Жүніннің арасында ауа бар. Ауаның жылу өткізгіштігі нашар, сондықтан тон адамның қызуын сыртқа, ал сыртқы суықты адам денесіне тигізбейді.

ІІІ. «Жылу» шыршасын безендіру

IV. Физикалық есептер шығару

V. «Алдар Көсе бізде қонақта»

1 – сұрақ: Бір күні аты әлемге айгілі Алдар Көсе Шықбермес Шығайбайдың үйіне қонаққа келеді. Ол келгенде байдың бәйбішесі сыртта бауырсақ пісіріп жатады. Алдар Көсе әңгіме айтып ұзақ отырып алғаннан сон, бай оны шайға шақырады. Шайға байдың қызы Бикеш темірден өріліп жасалған бауырсақты салып әкеліп, дастарханға қойып былай дейді:

- Бауырсақты ыстық кезінде жеген дәмді, сондықтан бауырсақ суып калмасын үшін, оны мына темірден өріп жасалған ыдысқа адейі салып әкелдім. Сонда көп білетін қу Алдар Көсе былай дейді: