Таласбек Әсемқұлов прозасындағы мифология

ТАЛАСБЕК ӘСЕМҚҰЛОВ ПРОЗАСЫНДАҒЫ МИФОЛОГИЯ

Сапарбаева Қ.Ж. ф.ғ.к., аға оқытушы. Курбанов А.С. 4 курс, 1701-59 оқу тобы

Оңтүстік Қазақстан Мемлекеттік педагогикалық университеті, Шымкент, Қазақстан

Резюме

В статье рассказывается о жизни и творчестве Таласбека Асемкулова, а также о мифологических мотивах в его прозе

Summary

Тhe article tells about the life and work of Talasbek Asemkulov, as well as about mythological motifs in his prose

«Біздің гуманизміміз – көргенінде қисап жоқ кәрі гуманизм. Осы ұзаққа созылған тарихи тағдыр барысында біздің бабаларымыз қашанда адамшылық, мейірім, аяушылық жағында болыпты. Дүниені әлденеше реталақанымызға сыйғызыппыз. Алайда бойымызда, жүрегімізде қаулағанар менен ұяттың, ожданның өрті алақанымызға сыйып тұрған сол әлсізтіршілікке, сол әлсіз дүниеге қиянат жасауға жібермепті»,- деп Таласбек аға Әсемқұлов өзінің күнделігінде қалдырған екен [1]. Қазақтың күй өнерінің толық жетіліп дамуына тікелей ықпал еткен, жазушы, этнограф,күйші Таласбек Әсемқұловтың жеке өмір жолы нағашы атасының тәрбиесінде басталды. Таласбек 1955 жылы, тамыз айының 1-ші жұлдызында Семей облысына қарасты Таңсық теміржол станциясында дүниеге келеді. Көп ұзамай Таласбекті нағашы атасы өз ауылына алып кетіп, өзінің білімімен тәрбиелеп, оқытады. Жас Таласбекті ауылдағы күй тартыстарға жиі алып барады. Осыдан кейін болашақ жазушы,күйші Таласбекте ерекше дарын иесі болып жетіле бастайды. Өз бетінше домбырада түрлі күй тартып, атасы Жүнісбайдың көз қуанышына айналады. Уақыт өте келе Таласбек мықты күйші, композитор болып елге танылады. Байжігіттің күйлерін қайтадан жаңғыртады. Таласбек Әсемқұлов авторлығымен шыққан

Болашақ жазушы жоғары оқу орнын бітіргеннен кейін әскері борышын өтеуге кетеді.Әскери борышын өтеген соң Ықылас Дүкенұлы атындағы Ұлт аспаптар музейінде қызмет атқарады. Содан кейін Құрманғазы атындағы Алматы мемлекеттік консерваториясы фольклор кабинетінің меңгерушісі, «Жазушы» журналында редактор қызметін атқарады. 1973 жылы "Байжігіттің күйлері" атты жеке шығармасын бүкілодақтық «Мелодия» фирмасының үлкен дискісі шықты. Сонымен қатар, «Мәңгілік сарын» антологиясы 14-ке жуық шығарманы, «Қазақ мың күйі» антологиясына 30-дан күйі қосылды. 2010 жылы Парижде «Тәттімбет мұрасы» компакт-дискісі, ал 2015 жылы 73 күйден тұратын «Талтус» CD - альбомы шығарылды. Таласбек Әсемқұлов 1982 жылы «Сазген» ансамблі құрамында Югославияға гастрольдік сапармен барды, 2004 жылы Францияға барып, дүниежүзілік музыкалық мәдениет фестиваліне қатысты.

Күйші, жазушы, зерттеуші, сыншы, киносыншы - Таласбек Әсемқұлов әдебиет, музыка, бейнелеу, кино, дәстүрлі өнер, тарих, этнография, мифология ол өз саласында ерекше терең және мазмұнды жұмыстар қалдырды. Жазушы оқыған Айғыз ауылындағы орта мектебінде жазушы үшін бұрыш ашылды. Ал 1980 жылы туған осы мектептің түлектері үздік оқушыларға Таласбек Әсемқұлов атындағы стипендия табысталды…