Тәлімі мол тәлімгер ұстаз туралы эссе, мектепке дейінгі балалар

«Тәлімі мол - тәлімгер ұстаз!»

«Ақырын жүріп анық бас,

Еңбегің кетпес далаға.

Ұстаздық қылған жалықпас,

Үйретуден балаға...» (Абай)

Ұлы ғұлама Әбу Насыр әл-Фараби білім берудің мән-маңызын «Бала өсіргің келсе дана жүректі, қатты ұста, үйрет білім мен ізетті» ұлағатты сөздерімен анық бейнелеген. Бала бойындағы рухани байлықты дамытудың аса маңызды саласы - музыка мәдениеті. Өнер саласында, яғни эстетикалық тәрбие беру, яғни музыкада - дыбыс арқылы өрнектеледі. Музыка тілі - басқа өнер саласымен салыстырғанда, күрделі тіл екендігі белгілі. Ол сезімге әсер ете отырып, адамның қиялы мен көңіл-күйіне байланысты қабыданады.

Құлақтан кіріп бойды алар,

Әсем ән мен тәтті күй,

Көңілге түрлі ой салар...

Әнді сүйсең менше сүй! - деп, данышпан Абай атамыз айтқандай, жақсы ән мен күйдің сиқырлы сырлы күмбезді әуені адамның жан-дүниесін әдемі әсерге бөлеп, көңіл-күйін сергітеді. Әсіресе, музыканың бала тәрбиесіндегі алар орны ерекше. Еліміздің балабақшаларында тәрбиеленіп жатқан бүлдіршіндердің арасынан болашақта небір майталман өнер иелерінің шығуы әбден мүмкін. «Бұлақ көрсең – көзің аш» демекші, балалардың бойындағы әлі бүршік жара қоймаған, музыкалық-шығармашылық қабілеттерін ашу музыка жетекшісінің міндеті.

Музыкалық тәрбие беруде музыка жетекшісінің алдына негізгі үш міндет қойылады. Бірінші міндет - әр түрлі музыкалық іс-әрекеттер арқылы баланың сезімін ояту, екінші - сезім арқылы музыканы саналы түсінуге баулу, үшіншісі - музыканы шамасына қарай орындай білуге үйретуде орындаушылық дағыдысы мен шығармашылығын, шығармашылық қабілеттірін, музыкалық-эстетикалық қабілеттерін дамыту. Шығармашылық – жеке адамның табиғи қасиеттері мен қабілеттіліктерін дамытудың мазмұнды ортасы. Шығармашылық – адамның өзін - өзі көрсетуге және іс-әрекетке, оның нәтижесіне қанағаттануға бағытталған адамның ішкі қажеттіліктерінен туындайтын іс-әрекет түрі. Шығармашылық арқылы бала өзінің, қоршаған ортаны түсінуін, түйсінуін, эмоциясын, қарым-қатынасын білдіреді, орасан зор психикалық және эмоционалдық ләззат алады, жан-жақты және үйлесімді дамиды. Бүгінгі таңда білім беру жүйесінің алғашқы буыны болып табылатын мектепке дейінгі кезеңде балалардың шығармашылық, яғни музыкалық шығармашылық қабілеттерін жан-жақты дамыту және тәрбиелеу мәселесіне ерекше мән берілуде, себебі осы кезеңде балалардың музыкалық шығармашылық қабілеттерін дамыту мүмкіндіктері мол.

Л.С. Выготский: Қызығушылықты «Балалардың психологиялық дамуының кілті», – деп атады. Өнерге, музыкаға қызыққан жеткіншек өзін-өзі өзгертеді, өзін-өзі дамыту процесін іске асырады. Бағыттылығы, мінез-құлқы, эмоциялық қабілеттері, әрекет-танымдық процестері қалыптасады. Шығармашылық қабілеттері оянады. Музыкалық тәрбие балалардың жан-жақты тәрбиесіне әсер етеді. Музыка – іс жүзінде көркем творчествоның барлық…