Тамақтану мәдениеті бойынша 5-сынып таныстырылымы

Тақырыбы: 5-сыныптағы «Тамақтану мәдениеті» бөлімін оқытуда топтық әдісін қолдану

Төлен Аякөз

КО-31 тобы

Курстық жұмыстың көкейкестілігі : Елбасы Н Назарбаевтың Қазақстан халқына 2014 жылғы жолдауында: «Негізгі мақсатымыз - Қазақстанның әлемнің елу дамыған елдерінің қатарына енуі» делінген. Сол себепті, әр оқушыға оның қабілеттеріне сәйкес келетін білім беру өрісі қажет. Еңбек тәрбиесі - барлық тәрбиенің қайнар көзі. Еңбек тәрбиесі арқылы киімді пішу, тігу , күту қолөнер шеберлігін меңгерту арқылы ұрпақты адамгершілік рухында тәрбиелей аламыз. Тамақтану мәдениетімен таныстыра отырып оқушыларға эстетикалық тәрбие бере аламыз. Өйткені, оқушы алған теориялық білімін іс жүзінде қолдана отырып, оны өмірімен, өзінің іс-әрекетімен байланыстыра білгенде ғана, өзіне де пайдасын тигізе алады.

Курстық жұмыстың мақсаты: Көркем еңбек сабағында оқушыларды оқытуда ынтымақтастықты дамытудың теориясы және «Тамақтану мәдениеті» бөлімін оқытуда топтық әдісін қолдану зерттеледі.

Курстық жұмыстың міндеттері:

1 Көркем еңбек сабағында оқушылардың ынтымақтастығын ұйымдастырудың теориясын қарастыру;

2 «Тамақтану мәдениеті» бөлімін оқытуда топтық оқыту әдісін айқындау;

3 Бесінші сыныпта «Тамақтану мәдениеті» бөлімі бойынша көркем еңбек сабақтарын ұйымдастыруды құрастыру.

Ынтымақтасты - бұл түрлі топтардың мәселелерді ұйымшыл, бейбіт бірлесіп шешудегі қабілеттілігі болса, ынтымақтастықтық атмосфера іс-әрекет етуге жағдай жасау. Ынтымақтастық атмосфераны қалыптастыру сапалы білім алуға жол ашады. Ынтымақтастық атмосфераны қалыптастыру арқылы ынтымақтастық ортада ынтымақтастық оқу орнайды.

Н.Н.Ханның пайымдауынша «ынтымақтастық» - оқушылар қиындық деп түсінетін оқу-тәрбие үрдісіндегі қарама-қайшылықтарды жеңуге қажетті мұғалім ұйымдастыратын педагогикалық үрдіске қатысушылардың бірлескен іс-әрекеті.

Көптеген педагогикалық технологиялардың ішінде аса кең тараған технология – ынтымақтастық технологиясы . Оның түрлі аспектілерін зерттеген ғалымдар: В.К. Дьяченко, А.Г. Ривин, Ш.А Амонашвали, Е.Н. Ильина, Н.Н. Хан, тағы басқалары. Оқушыларды оқытуда ынтымақтастық технологиясын қолдану барысында оқушылардың өзара бірлескен іс-әрекетін ұйымдастыру, соның нәтижесінде олардың бойында өзара көмек көрсету, өз ойларын еркін түрде көпшілік алдында қорғау, басқалармен өзін салыстырып түзету, өз-өзіне сыни көзқараспен қарау, саналы ойлауды дамыту, еркін қарым-қатынас жасау, өзін-өзі жетілдіру міндеттері шешіледі .

Көркем еңбек сабағында оқушыларды тамақтану мәдениетіне баулу

Тамақтану мәдениеті дегеніміз – адамның дастархан басында өзін дұрыс ұстай білу іс – әрекеті. Тамақтану мәдениетіне ерекше көңіл бөлу керек. Тамақ жақсы қорытылуы үшін күнде бір мезгілде тамақтанған дұрыс.

Дастархан басында өзін ұстай білу мәдениеті деп ұалыптасқан тәртіп ретін, яғни этикет ережелерін айтады. Дастархан басында өзін ұстай білудің этикет ережелері асхана құралдарын дұрыс пайдалану мен тамақты дұрыс ішу және дұрыс отырудан тұрады.

Тамақтың адам өміріндегі маңызы

Тамақтану - барлық тірі ағзаларға тән қасиеттердің бірі. Қоректену арқылы тірі ағзалар өседі дамиды және қалыпты тіршілік әрекетін жалғастырады. «Ас адамның арқауы», «асты көрсең қадір тұт» деген сөздер тағамның қасиетін айқындап тұр. Ағзаға қажетті тағамдық заттар күнделікті пайдаланатын тағамнан алынады.

Тамақтану режиміне мына төмендегі принциптер енеді.

Бірінші, тамақтану барысында тәуліктік кесте белгілеу.

Екінші, тәулігіне бір - екі рет қана тамақтану дұрыс емес, белгілі мөлшерде үш – немесе төрт рет тамақтану керек.

Үшінші, тамақ құнарлы болғаны жөн. Себебі, адам ағзасы дұрыс қабылдайтын, оны асқазан еш қиындықсыз қорытатын тағам түрлері, яғни белок, майлар, витаминдер, минералды заттарға бай болғанын адам өзі таңдай алуы шарт. Бұл ретте дәрігер - диетологтың да кеңесі артық болмайды.

Тамақ әзірлеу туралы мағлұматтар Тамақ дайындау – шикі азық-түлік өнімдерін өңдеп, тамақ әзірлеу барысы. . Әртүрлі тамақтарды дайындау үшін алуан түрлі ыдыстар пайдаланылады. Сұйық тамақ (сорпа, көже) дайындау үшін мөлшері әртүрлі 4-5 кастрөл керек.

Бөлмелер мен жабдықтарға қойылатын талаптар:

- Ас үй бөлмесін таза ұстау. Ылғал шүберекпен үнемі сүртіп отыру.

- Таза ыдыстарды жабық шкафтарға немесе жабық сөрелерге қою.

- Тамақ қалдықтарын қақпағы бар шелекке салып, дер кезінде шығарып отыру.

Тамақ дайындайтын адамға қойылатын талаптар:

- Тамақта арнайы киімдер киіп, алдыңа алжапқыш байлап дайындау.

- Қолды тазалап жуу.

- Шашты жинап, орамал тартып алу.

Тамақты жасауға қойылатын талаптар

- Сақтау мерзімі жарамды азық-түліктерді ғана пайдалану.

- Азық – түлікті бөлуге, турауға жеке-жеке тайтайлар қолдану.

- Азық – түліктерді жылулап өңдеу алдында мұқият жуып, тазалап, қажет болса бөліктерге бөлу.

- Тотығатын металдан жасаған және сыры кеткен ыдысты пайдалануға болмайды

Электр қуатымен жұмыс істейтін аспаптарды пайдалану

- Электр қуатымен жұмыс істейтін аспаптарды отқа төзімді тұғырғы орнату;

- Ток көзіне қосатын баудың жұмысқа жарамдылығын адын ала тексеріп алу;

- Аспапты токтан қосып-ажыратқанда вилкасын құрғақ қолмен ұстау;

- Жұмыс соңында электр аспабын ток көзінен ажырату.

«Тамақтану мәдениеті» бөлімін оқытуда топтық әдісті қолдану

Топтық оқыту технологиясы. Қазақстан Республикасындағы білім беруді дамытудың 2011-2020 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасында «Жалпы білім беретін мектептерде ҚР-ның зияткерлік, дене бітімі мен рухани дамыған азаматын қалыптастыру, оның тез өзгеретін әлемде табысқа жетуін қамтамасыз ететін білім алудағы қажеттіліктерін қанағаттандыру, еліміздің экономикалық игіліктері үшін бәсекеге қабілетті адами капиталды дамыту» мақсаты қолға алынған. Осы сұранысты қамтамасыз ететін Кембридж бағдарламасы деп танылып отыр. Бағдарлама негізі топтық жұмыс. Топтық жұмыс кезінде оқушы белсенділігі арттырылады.Әр оқушы топ мүшесі бола тұра өзінің топтағы орнын анықтай алады. Оқушы ынтымақтастығы арттырылады. Топтық жұмыс әр оқушының нақты іс әрекетін тудырады, бірлесе жұмыс жасайды. Бірлескен топтық оқытудың негізгі түйіні әрбір топ мүшесінің өз ойын толық жеткізіп, басқамен де келісімге, бітімге қол жеткізуге болатындылығы. Топтық әдіс ХХІ ғасыр мұғалімі оқушылардың белсенді, бірлескен оқу ортасын құрушы білімнің ұйымдастырушысы ретінде танылады.

«Тамақтану мәдениеті» бөлімі бойынша 5-сыныпты 10 сағат берілген. Сабақтың мақсатына сай тақырыптар таңдалды. Бұл бөлімде оқушыларға тамақтану мәдениеті туралы білім беру. Тамақтың адам өміріндегі маңызын айту. Осы тақырыпта оқушылар сабаққа деген қызығушылығын арттыру және де өз белсенділігін, ынтымақтастығын көрсету мақсатында топтық әдіспен өткізу. Тамақ әзірлеу кезінде оқушыларды екі топқа бөліп сабақ өткізу.Топпен жұмыс жасау барысында арнайы сайыс ережелері болады.

Қазірге кезде сабақты тек теория жүзінде өту оқушылардың толық білім алды деп айталмызмыз. Сабақта оқушыларды сабаққа белсенді араласып, қызығушылығын танытып отыратын әдіс-тәсілдерді қолдану керек. Соның бірі тамақ әзірлеуде топтық әдісті қолдану.Тамақ әзірлеу кезінде жекеден гөрі топпен жұмыс жасаған әлде қайда артық. Себебі, топпен жұмыс жасау арқылы ең алдымен топ мүшелерінің тілдесу, сөйлесу, пікірлесу қабілеттерін дамытудың негізгі өзегі, әлеуметтік қарым -қатынастың бастауы . Тамақ әзірлеу практика жүзінде болған да оқушының өзі үлгермесі анық. Және де бір сабақтың ішінде барлық балаға бірдей атсалысуына, сабақта өз белсенділігін арттыру қиынға соғады. Осындай жағдайды ескерсек, бұл кезде топтық әдіспен сабақ өту өте ыңғайлы әдіс болып табылады. Топпен жұмыс жасаған кезде мұғалімнің барлық тапсырмасын орындауға да, тамақ әзірлеуге де, тіпті, оқушылардың барлығы бірдей сабаққа қатысуын бақылауға мүмкіндік береді.

р\с

Тақырыбы

Мақсаты

Сағат саны