Тамыр аймақтары туралы биология ашық сабағы

Сабақтың тақырыбы:

Тамыр аймақтары: бөліну, өсу, сору және өткізу аймақтары.

Мұғалімнің аты-жөні:Дайырбекова А

Күні: 07.10.2018

Сынып: 7 «Ә»

Қатысқан оқушылар саны:

Қатыспаған оқушылар саны: 0

Сабақ негізделген оқу мақсаттары

7.1.3.3 - тамыр және сабақтың ішкі құрылысын зерттеу . Тамыр- топырақтан заттарды сіңіру мүшесі туралы түсінік беру.

Сабақ нәтижесі:

Оқушылардың барлығы мынаны орындай алады: Оқулықта берілген және қосымша тапсырмаларды орындайды. Жазба жұмыс жасайды. Сұраққа жауап береді.

Оқушылардың көбісі мынаны орындай алады: Топтық жұмысты бірлесе орындайды.Өз бетінше жұмыс жасайды. Сұраққа жауап береді. Қосымша үлестірме ресурстармен жұмыс жасайды.

Оқушылардың кейбіреуі мынаны орындай алады:

Оқулықтан тыс берілген қосымша тапсырмаларды орындайды.Тақырып бойынша қосымша мәліметтер мен дәлелдер келтіре алады.

Бағалау критерийі

Тақырыптың маңызын түсіндіреді.Жеке, жұптық, топтық тапсырмаларды орындай алады. Сабақ барысында тыңдаушының назарын өзіне аудара алады.

Тілдік құзіреттілік

Сабақ және тамыр. Сабақтың ішкі құрылысы: қабық, камбий, сүрек, өзек. Тамыр аймақтары: бөліну, өсу, сору және өткізу аймақтары.

Ресурстар

Оқулық, суреттер, топқа бөлуге арналған кеспе қағаздар және әртүрлі заттар, топтық тапсырмалар, кері байланыс, стикер.

Әдіс-тәсілдер

«Зымыран сұрақтар», «Суреттеу» әдісі, «Стикердегі диалог» әдісі

«Пікірлер» парағы,

Пәнаралық байланыс

Музыка, қазақ тілі, жаратылыстану,география.

Алдыңғы оқу

Ағаш сабағының ішкі құрылысы.

Сабақтың жоспары

Жоспарланғануақыт

Сабақ барысы :

Бағалау түрлері

Басталуы

4 минут

5- минут

Ұйымдастыру кезеңі

Психологиялық ахуал қалыптастыру:

«Суретке байланысты тілек» тренинг

Оқушыларды шеңберге шақыру,амандасу. Стикерлерге салынған әртүрлі суреттерді ұсыну. Суретті не үшін таңдағанын білу. Оқушылар таңдаған суретке байланысты тілектер айтады.

Топтарға бөлу.Топқа бөлінген оқушылар өз топтарын қорғайды.

Тірек сөздер бойынша топқа бөліну.

I –топ: Бөліну аймағы

II –топ:Өсу аймағы

III –топ:Сору аймағы

IV -топ:Өткізу аймағы

Үй тапсырмасын сұрау; «Зымыран сұрақтар»

Сабақ қандай қызмет атқарады?

Ағаш сабағында қандай қабаттар бар?

Сабақтың ішкі құрылысы?

Қабық бөлімдерін, атқаратын қызметін талдаңдар.

Камбий мен өзек қандай жасушалардан тұрады?

Сүрек пен қабық жасушаларының қандай айырмашылығы бар?

Сабақ қабығындағы ұлпа түрлерін ата?

Өзек қандай қызмет атқарады?

«Суреттеу» әдісі.

Суретте өсімдік сабағының және тамырының көлденең кесіндісі берілген.

Суреттегі құрылымның атауын жазыңыз.

Әр құрылымның құрылысын атқаратын қызметімен байланыстыра отырып, сипаттаңыз.

Дескриптор. Білім алушы.

А құрылымның атауын жазады.

В құрылымның атауын жазады.

А құрылымның қызметін анықтайды.

В құрылымның қызметін анықтайды.

Сабақ пен тамырдың құрылымдарының құрылыс ерекшелігін атқаратын қызметімен байланыстыра сипаттайды.

Жаңа білім

10 минут

Білу және түсіну

Тамыр (лат. radix) — Тұқымды және жоғары сатыдағы споралы өсімдіктердің (мүктен басқасы) топыраққа бекіп, одан су, қоректік зат сіңірген, оларды бірқатар бастапқы өзгеріске түсіретін, зат алмасуда пайда болған кейбір заттарды бөліп шығаратын негізгі вегетативті орган. Кейбір өсімдіктерде Тамырда қоректік зат жиналады, атпа тамырлы өсімдіктер Тамырымен вегетативті көбейеді. Гүлді өсімдіктердің Тамыры тұқымның ұрығынан басталады және бұны алғашқы тамыр деп атайды. Тамыр бой конусындағы өсу нүктесі жасушалары бөлінуі нәтижесінде ұшынан өседі.

Берілген мәтіндерді балалар «ДЖИГСО әдісі» арқылы оқып алады.

«Карочкадағы терминдер» әдіс

Сабақ - стебель - stem

Тамыр - корень - root of aplant

Жапырақ - лист - leaf

Гүл - цветок - flower

«Стикердегі диалог» әдіс

Топтарға сұрақтар жазылған стикерлр таратылады.

Топтарға тапсырма:

1-топ:

Тамыр түрлері.

Тамырдың 3 түрі болады:

Негізгі тамыр - Тамырдың ұрықтан өсіп шыққан түрі. Өсімдік сабағы мен бұл Тамыр аралығындағы жер тамыр мойны (сабақтың топыраққа кіре берген жеріндегі жіңішкелеу жері). Негізгі тамыр тұқымының ұрық тамыршасынан дамиды.Ол төмен қарай бағытталып,топыраққа тереңдей береді.Негізгі тамырдың жан-жағынан жанама тамырлар таралады.Топырақтан қоректік заттарды соруға қатысады.

жіп тәрізді (мысалы, зығыр),

шашақ тәрізді (көбінесе астық тұқымдас өсімдіктерде),

түрі (бұршақ тұқымдас өсімдіктерде) кездеседі.

Жанама тамыр - негізгі тамырдан тарайды.

Қосалқы тамыр - құрылысы күрделі өсімдіктердің жапырақтары мен перицикл қабатынан өсіп шығады. Қосалқы тамыр дара жарнақты және көп жылдық қос жарнақты шөптесін өсімдіктер сабағының түп жағынан және тұқым жарнағының астыңғы жағынан дамиды. Пияздың түбіртегі, орамажапырақтың көсеу сабағы сияқты түрі өзгерген, сабақтардан да қосалқы сабақ өседі. Қосалқы тамыр Тамыр жүйесін ұлғайтады, негізгі және жанама тамыр жоқ жағдайда олардың қызметін атқарады, бұның кесіндісімен өсімдікті вегетативті көбейтуге болады.

2-топ:

Тамырдың бөлімдері.

Тамыр ұзындығына, атқаратын қызметіне байланысты келесі аймақтарға бөлінеді: тамыр оймақшасы, бөліну аймағы, созылу (өсу) аймағы, сору аймағы, өткізгіш аймағы деп бөлінеді.

Тамыр оймақшасы

Тамыр оймақшасы тамыр бөліміне кірмейді. Тамыр ұшындағы өсу нүктесінің сыртын қаптап тұрады. Оймақша жасушалары тірі. Сыртқы қабатындағы жасушалары топырақтағы кедергілерге үйкеліп, зақымданып түлеп түседі. Оның орнына жаңа жасушалар түзіліп ұдайы жаңарып отырады. Тамыр оймақшасының сыртқы қабатындағы жасушалар шырышты зат бөледі. Ол зат тамыр ұшындағы жаңадан пайда болған нәзік жасушаларды жарақаттанудан қорғайды. Тамырдың топырақтағы қозғалысын жеңілдетеді.Тамыр оймақшасы тамырдың бөліну аймағының сыртын қаптап қорғап тұрады.

Бөліну аймағы

Бөліну аймағы атқаратын қызметіне қарай сыртқы, ортанғы, ішкі болып үш қабаттан тұрады. Ең сыртқы қабатындағы жасушалар тамырдың мөлдір өңі мен оймақшасын түзеді. Ортанғы қабатынан алғашқы қабық, ішкі қабаттан орталық цилиндр түзіледі. Жасушалары дамылсыз бөлініп, басқа бөлімдерінің қалыптасуына себепші болады.

Созылу (өсу) аймағы