Тәрбие жұмысын жүйелеу бойынша әдістемелік материал

Мектеп жанындағы жатақхана тәрбиеленушілерімен жүргізілетін

жұмысты жүйелеу жолдары

...Адамға ең бірінші білім емес, рухани тәрбие берілуі керек, тәрбиесіз берілген білім- адамзаттың қас жауы, ол келешекте оның

барлық өміріне апат әкеледі.... Әл-Фараби. Әрбір мемлекеттің болашағы мектебінде шыңдалады. Болашақта ел тізгінін ұстар азаматтар – бүгінгі мектеп оқушылары. Елбасымыз Н.Ә.Назарбаевтың «Ұлт болашағы білімді ұрпақ қолында» деп айтқан сөзі бізге жарқын болашаққа апарар жолды меңзеп тұрғандай. Шын мәнінде бүгінгі жас - ертеңгі елдің мызғымас тірегі, келешек келбеті. Сол себепті олардың білімді, бәсекеге қабілетті, жан-жақты әлеуметтенуі ел дамуындағы аса маңызды фактор болып табылатыны анық.

Бала-жасы кәмелетке толмаған, жан-жақты тәрбиені қажет ететін, болашағынан көп үміт күттіретін жеке тұлға олай болса, балаға тәрбие берушілер:

Жанұя, ата-ана, ортасы, жолдастар, мектеп, мұғалім, тәрбиеші Бала тәрбиесi – игiлiктi iс. Берерi де, сұрауы да, жемiсi де мол тәрбие саласының ең өзектiсi.

Халықта «Ағаш түзу өсу үшін оған көшет кезінде көмектесуге болады, ал үлкен ағаш болғанда оны түзете алмайсың» деп бекер айтылмаған. Сондықтан баланың бойына жастайынан ізгілік, мейірімділік, яғни адамгершілік құнды қасиеттерді сіңіріп, өз-өзіне сенімділікке тәрбиелеуде отбасы мен педагогтар шешуші роль атқаратыны белгілі.

Бүгінгі ұл – ертеңгі әке, ол әкеге қарап өседі. Бүгінгі қыз –ертеңгі ана,ол шешеге қарап өсіп, бой түзейді. Балаға білім,тәрбие беруде басты тұлға ұстаз болса, оны жалғастырушы, демеуші – ата –ана және қоғам. Мектеп өмірі, оқушы тұлғасын әлеуметтендіру проблемасы әріптестік педагогиканы талап етеді. Және мектеп пен ата-ана, қоғам бірлескен кезде ғана тәрбие үрдісі өз жемісін нәтижелі бере бастайды. Ынтымақ бар жерде тәрбие де бар. Ынтымақ бар жерде береке, бірлік те бар. Қоғамдық тәрбие жанұядан басталады. Ал сол жастар «рухани» байлықпен қалыптасады. Қандай бағытпен жүреді, қандай ізгі істер жасайды, қандай қоғам келешекті қалыптастырады? Ол жалғыз мектеп проблемасы болмауы керек. Оған ата-аналар да, қоғамның әрбір мүшесі де бірігіп атсалысуы қажет.

Мектепке дейінгі мекемелерден бастап мектеп болса, ата-анадан жырақта тәрбиеленетін бала тәрбиесінің ең жауапты мекемесі – жатақхана, тәрбие беруші ата-ананың ролі - тәрбиешіде. Міне осы мекемелерде қалыптасушы тұлға ұжымшылдыққа тәрбиеленіп, қарым- қатынас мәдениетіне үйренеді. Осы тұста отбасындағы келеңсіздікке кей өскелең тұлға жауап іздеп, сүйеніш тапқысы келеді. Өмірдің көлеңкелі тұсына күн сәулесіндей жарық іздеп, адамгершілік әділеттіліктің шуағын аңсап келеді. Ал осы шуақты тәрбиешіден, мұғалімнен көреді.

Келесі тәрбие көзі – қоғамдық орта. Қазақ бала тәрбиесін қоғамдасып жүргізген. Отыз үйден ұлға, қырық үйден қызға тыйым болар тұлғалар, ұл- қыздың қылығын танып, егесіне ескертіп, орайы келгенде өздері де естілік танытып отырған. Соның да салдарынан қырықтағы қалмал бұзар азамат ақсақал атанып отырған. «Ананың көңілі балада, баланың көңілі далада» болып келетіні де осыдан. Өкінішке орай, қоғамдық тәрбие аспектісіне негізделген, бойжеткен мен бозбаланың түзде қылықты болып