Тарих сабақтарында оқылым стратегияларын қолдану

Шығыс Қазақстан облысы білім бөлімінің Өскемен қаласы әкімдігі «Оралхан Бөкей атындағы № 44 лицейі» КММ

Тарих пәні мұғалімі Ахауова Жанар Амантаевна. «Тарих пәні сабақтарында оқылым стратегиясын тиімді пайдалана отырып, оқушылардың зертеушілік дағдысын дамыту» атты өзекті тақырыбы бойынша

Зерттеу… Ең біріншіден зерттеу оқушының өзіне жақсы сұрақ қоя білуінен басталады. Сұрақтар деңгейіне байланысты үш түрлі болуы мүмкін.

Біріншісі, деректі. Деректі сұраққа жауап нақты болады.

Екіншісі, концептуалды. Бұл сұрақтың құрылымы да жауабы да кең түрде болады.

Үшіншісі, пікір-таласты. Яғни атауы айтып тұрғандай пікір-таластар тудыратын жауаптарды қамтиды.

Келесі ретте құрастырылған сұрақтарға байланысты іс-әрекет жоспарын жасау қажет. Ол қай күні, қай кезде? Қай жерде? Қалай? деген сұрақтарға жауап беретін кесте түрінде жасауға болады

Тарих пәні тақырыптарының өзі ізденісті талап етеді. Қазақстан тарихы тақырыппен қоса Зерттеу сұрағы беріледі. Мысалы:

Қазақстанда капиталистік қатынастардың дамуы.

Зерттеу сұрағы: Қазақстанның өнеркәсіптік дамуы қалай басталды?

Осы тақырыптардың оқу мақсатына жету үшін әр –түрлі әдіс-тәсілдер қолдануды қажет етеді. Тақырыптың зертеу сұрағының өзі проблемалық оқуды талап етіп тұр . Оқушы мәселені көріп анықтау қажет.

Осы мәселені шешу барысында диалогқа шақыру үшін диалогтық оқыту тәсілдері де қолданылады. Сондықтан диалогтік оқыту оқушылардың тілін дамытуда сұрақтардың түрткі болуына, сынақтан өткізу және қайта бағыттау, тиімділігіне оңтайлы жол ашады. Оқушыға дұрыс сұрақ қоя білуден басталады, төмен , жоғарғы деңгейлі болады,ашық (ия-жоқ) –жабық (Қандай өндіріс пайда болды?) сұрақтар, сұрақ қою техникасы: түрткі болу, сынақтан өту, қайта бағыттау, әңгіме құруға бағыттау, барлық оқушыға мүмкіндік беру

Теріс сұрақ: Қазақтар капиталистерге жалданды ма? Неліктен? Қазақстан отарға айналды ма?