Тарих сабақтарындағы сын тұрғысынан ойлау технологиясы

9-сынып. Қазақстан тарихы. №1 тест.

Қазақстан азаматтық қарсы тұру кезеңінде. 33 жауап бар.

1. XX ғасырдың басында Ресей капиталистік экономика жолына кеш түскенімен , жедел дамып, орташа дамыған екінші деңгейдегі елдер қатарында болды. Ресейдің бірінші деңгейге шығуына кедергі келтірген жағдайларды көрсетіңдер.

1. Помешиктік жер иелену.

2. Феодализм қалдықтары.

3. Жаппай ұжымдастыру

4. Шетелдік интервенция.

5. Өнеркәсіптің шикізаттық сипаты.

6. Қызыл террор

7. Көппартиялық жүйе.

8. Буржуазияның саяси биліктен шеттетілуі.

9. Дворяндардың үстемдігі.

10. Самодержавие.

2. Ә.Бөкейханов «Тағы соғыс» деген мақаласында ; «Бұл соғыстан жалпы жұртқа пайда жоқ. Нарлар алысар, ал шаруасын бұзып, қанын төгетін-сорлы халық болар» деп жазды. Сондағы «нарлар алысар» деген сөзге түсініктеме бола алатын жауаптарды табыңдар:

А) Қазақ батырлары ел үшін, туған жер үшін жандарын аямаған.

Ә) 1882 жылы «Үштік», 1907 жылы Антанта әскери одақтары құрылды.

Б) Капиталистік елдердің ықпал ету аймақтары , дүниежүзілік үстемдік жолындағы қарама-қайшылықтардың шиеленісуі.

В) Халық бұқарасының патша самодержавиесінің милитаристік саясатына наразылығының өсуі.

Г) 1918-1920 жылдардағы Қазақстандағы азамат соғысы.

3. Сәйкестендіріңдер.

Ақпан революциясынан кейін жалпы жиналыстарда сайланатын фабрика-зауыт (фабзауком) құрыла бастады.

Қазақ халқына жүргізілетін бүкіл атқарушылық билікті дереу өз қолына алуға тапсырма алды.

Революцияны қорғағысы келген ерікшілердің бәрін біріктірген аудандық кеңестер құрылды.

Олар 8 сағаттық жұмыс күнін орнатуды талап етті.

1917 жылы желтоқсанда Орынборда «Алаш» партиясының екінші бүкілқазақтық сьезі болды.

Жазалау құрбандары балалар мен әйелдер, жазалаудың аяусыз түрін қолданатын әскери соттардың іске кірісетіні ескертілді.

Құрамында майданнан келген бөлімдер енген генерал Лаврентьев басқарған арнайы жазалаушы экспедициясының корпусы құрылды

Әлеуметтік мәселелерді –тұрғын үй проблемаларын, соғыс құрбандарына көмек беру, балабақшалар мен асханалар ашу т.б міндеттерді атқаруға тырысты.

Ә.Бөкейханов, А.Байтұрсынов, М.Дулатов, С.Қыдырбаев, М.Тұнғашин халықты қарулы көтеріліс жасаудан бас тартуға шақырды.

А.Иманов бастаған ұлт-азаттық көтерілісті басып-жаншу үшін шабуыл Қостанай, Ақтөбе, Шалқар бағытында басталды.

4. «Бірі барса, алынған жігіттер қазаға, бейнетке аз ұшырайды, екіншісі «бармаймын» деп қарсылық қылса, елге зор бүліншілік келеді». Бұл кімнің сөздері?

А) А.Иманов, Б.Әшекеев, Т.Рысқұлов, Т.Бокин, Ә.Жанбосынов.

Ә) О.Шоңов, Н.Қияшев, Ә.Жангелдин, С.Сейфуллин, Б.Алманов.

Б) М.А. Фольбаум, А.Куропаткин, Лаврентьев, Фон Розен, Хлыновскии.

В) Ә.Бөкейханов, А.Байтұрсынов, М.Дулатов, С.Қыдырбаев, М.Тұнғашин.

Г) Ә.Бөкейханов, М.Шоқай, Ә.Жангелдин, Т.Рысқұлв, А.Байтұрсынов.

5. 1916 жылы ұлт-азаттық көтерілістің басты күші тұтастай халық бұқарасы еді. Төмендегі жауаптарда әртүрлі әлеуметтік топтар көрсетілген. Солардың ішіндегі жауаптардың біреуі «халық бұқарасы» деген ұғымға сәйкес келеді.

А) Болыс, бай, шаруа, батырақ, меньшевик, эсер, алашордашылар.

Ә) Алашордашылар, меньшевиктер, кадеттер, эсерлер, анархистер, большевиктер

Б) Шаруа, кедей, батырак, қолөнершілер, бай, болыс, имам, малай, жұмысшы.

В) Казактар, генералдар, патша отбасы, буржуазия, капиталист, кулак.

Г) Шаруа қожалықтары, завод иелері, капиталистер, помешиктер, дворяндар.

6. Қазақ халқының 1916 жылғы ұлт-азаттық қозғалысы аяусыз басып-жаншылды. Бірақ ол іс-түссіз кеткен жоқ. Оның тарихи маңызын көрсеткен жауаптарды белгілеңдер.

1) Қазақстан XX ғасырдың басында Ресей империясының тұтастай боданына айналды.

2) Халық бұқарасының саяси-санасын оятты.

3) Қазақстан мен Орталық Азия халықтарының ұлттық-сана сезімінің өсуіне түрткі болды.

4. 150 мыңнан аса ер- азамат тыл жұмыстарына аттандырылды.

5. Отар халықтардың отаршылдыққа қарсы күрес тәжірибесін молайтты.

6. Қазақстан жалпыресейлік шаруашылық кешенінің құрамдас бөлігіне айналды.

7. жалпы ұлттық мәселелерді шешетін сәт туды.

8.Қазақ зиялылыларының демократиялық бағыттағы күрескер тобының өсіп жетілуіне ықпал етті.

9. Қазақ халқының орыс халқымен туысқандық байланысы артты.

10. Отар халықтар ұлттық мүдделерінің ортақтығын түсіне бастады.

7. «Алыспаған, жұлыспаған бостандық атына мінбейді, бұғаудан босамайды, ері құлдықтан, әйелі күңдіктен шықпайды, малына да, басына да ие болмайды» деп жазды Ә.Бөкейханов. Төмендегі жауаптардың қайсылары осы сөзге сәйкес келеді?

1) Бірінші дүниежүзілік соғыс.

2) А.Иманов бастаған көтеріліс.

3) Орыс-жапон соғысы.

4. К.Қасымұлы көтерілісі.

5) Патша үкіметінің жазалау саясаты.

6) Колчак бүлігі.

7) Шетелдік интервенция.

8) 1836-1838 жылдардағы Махамбет пен Исатай көтерілісі.

8. 1916 жылы тамызда генерал-губернатор Куропаткиннің құпия бұйрығымен қара жұмысқа алудан босатылғандар.

1) Имам, молда, мүдәрістер.

2) Шаруалар

3) Жоғарғы лауазымдылар.

4) Үкіметтік оқу орындарындағы оқушылар.

5) батырактар

6) Кедейлер.

7) Жалшылар

8) Есепші, бухгалтерлер.

9) Қолөнершілер.

10) Төменгі полициялық шенділер.

9. Сәйкестендіріңдер.

Орыс шаруаларының демократиялық бөлігі

И.Долматов, Д.Федосов жол бермеуге шақырды.

Қара жұмысқа шақырылғандардың тізімін жасауға

С.Вербицкая

Ағайынды Қонаевтар мен Айдосовты үйіне жасырды.

Е.Куреев

Қарқара көтерілісін ұйымдастырушылардың бірі

Демко

Көтерілісшілер жағында шайқасты

Көтерілісшілерді жақтады.

10. «Қарабалықтағы оқиғалар туралы сөз» деген үнқағаз шығарған кім?

А) А.Куропаткин. Ә) Н.Кротов Б) С.Ужгин В) Ә.Бөкейханов Г) А.Ф.Керенскии

9-сынып. Қазақстан тарихы. №2 тест.

1917 жылғы ақпан және қазан төңкерістері. 48 жауап бар.

1. 1917 жылғы ақпан төңкерісінің тарихи маңызын көрсетіңдер.

1. Отаршылдық басқару органдарын жоймады.

2. Патша өкіметінің геноцид саясатын тежеді.

3. Жетісудың ашыққан халқына көмек ұйымдастырды.

4. Ұлттық аймақтың өзін-өзі билеу құқығын беруден тартынды.

5. Ұлт саясатында бостандықты, халықтардың теңдігін қолдайтынын мәлімдеді.

6. Алаш автономиясының конституциясын бекітті.

7. Қызыл Армия бөлімдерін құрды.

8. «Бітім» туралы декрет қабылдады.

9. Азық-түлік салғыртын енгізді.

10. Стахановшылар қозғалысын өрістетті.

2. Сәйкестендіріңдер.

«Үш жүз» партиясы

Патша өкіметінің отарлау саясатын айыптады.

Қоныстандыру саясатын қолдады.

Қазақ облыстары автономиясын құру

Кадеттер партиясы

1918 ж қаңтарынан кеңес өкіметін нығайтуға белсене араласты

Міндетті және тегін жалпыға бірдей ана тілінде бастауыш білім беру

Алғашында социал-революционерлер партиясымен одақтасты.

Эсерлер партиясы

Семейде «Свободный речь» газетін шығарды.

Көп әйел алушылық пен қалыңмалға қарсылық білдірді.

«Алаш» партиясы

1918 ж басынан большевиктердің алашордашыларға қарсы күресінде одақтасы болды

«Жерді шаруаларға беру, жер бүкіл халықтың меншігі» ұранын көтерді.

Бөлінбес, біртұтас Ресей, конституциялық монархия құруды мақсат етті.

3. Мұсылман жұмысшылары депутаттарының кеңесі қай қалада құрылды?

А) Верный Ә) Орынбор Б) Қоқан В) Бішкек Г) Ташкент

4. «Жас арбакештер одағы» құрылған қала: А) Верный

Ә) Мерке

Б) Семей

В) Ақмола

Г) Петропавл

5. Сібір, Орал, Жетісу казактары мен офицерлері, кулактар біріккен, контрреволюциялық күштер басым аудандарда Кеңес өкіметі қарулы күрес жолымен орнады.Жауаптардан бейбіт жолмен орнаған қалаларды көрсетіңдер: А) Ташкент, Верный, Ақтөбе, Қостанай, Орал.

Ә) Семей, Атбасар, Көкшетау, Орынбор, Бөкей Ордасы

Б) Ақмешіт, Әулиеата, Атбасар, Семей, Шымкент

В) Павлодар, Семей, Верный, Көкшетау, Петропавл

Г) Перовск, Ташкент, Орал, Семей, Верный.

6. 1917 жылы Қазақстанның әр жерінде қазақтардың сьезі өтті. Қараған мәселелері бойынша сьездерді сәйкестендіріңдер.

1917 ж сәуірде қазақтардың Жетісудағы облыстық сьезі өтті.

Автономия құру

Соғысты тоқтату туралы бітім жасау

Ресейдегі ұлыстардың еркіндігі, теңдігі және ерекшеліктеріне сәйкес қайта құру мүмкіндігін беру

1917 ж 27 сәуір-7 мамыр аралығында қазақтардың Семей облыстық сьезі өтті.

Мұсылман әйелдерінің саяси және азаматтық құқықтары жағынан ерлермен тең құқылы болуы

Көп әйел алушылықпен қалыңмалға тиым салу.

Босқындарды Қытайдан қайтару

1917 ж 21-26 шілдеде Орынбор жалпы қазақ сьезі болды

Халықты азық-түлікпен жабдықтау

Қазақ-орыс қатынасын реттеу

Дала губернаторлығын тарату

1917 ж мамырда мұсылмандардың бүкілресейлік сьезі болды

Қазақ облыстары автономиясын құру

«Алаш» саяси партиясын құрып, оның бағдарламасын жасау

Құрылтай жиналысын шақыру

7. Оқиғаларды болу ретіне қарай белгілеңдер

Ресейде қос өкімет орнады

А.Иманов бастаған ұлт-азаттық көтеріліс болды

Уақытша үкімет құлады

Орынборда атаман Дутов контрреволюциялық көтеріліс жасады.

«Қазақ» газеті жабылды.

8. Сәйкестендіріңдер.

Ақмола халыққа білім беру бөлімінің бастығы

С.Меңдешев

Бөкей облысының халыққа білім беру комиссары

М.Тынышпаев

Торғай облысының уақытша үкіметінің комиссары

Ф.Колесов

Жетісу облысының уақытша үкіметінің комиссары

С.Сейфуллин

Түркістанның уақытша үкіметінің комиссары

Көлбай Тоғысов

«Үш жүз» партиясының жетекшісі

М.Шоқай

Түркістан Халық комиссарла кеңесінің төрағасы

Ә.Бөкейханов

9. Кеңес өкіметі саяси-экономикалық саясатының барысында Қазақстанда социализмнің саяси-қоғамдық алғышарттары болмағандығы айқындалды.Социализм тез орнау үшін қандай алғышарттар керек еді? 1) Шетелдік интервенция мен азамат соғысының басталуы.

2) Қазақстанда пролетариаттың сан жағынан аздығы

3) Ұлттық аймақтардың артта қалуы

4. Өндіргіш күштер деңгейінің төмендігі

5) Еңбекшілердің басым бөлігінің сауатсыздығы

10. Контрреволюцияға қарсы күресу үшін қазақ жерінде Бүкілресейлік төтенше комиссияның (БТК)

Органдары құрылып, қызыл террор енгізілді. Жауаптардан солардың әдістерін көрсетіңдер.

1) Қазақ, ұйғыр, орыс қатынастарын реттеу.

2) Жаппай лаңкестік жасау, кепілдерді ату.

3) Орыс-қазақ қатынастарын реттеу.

4) Контрреволюцияға іш тартқаны үшін бас бостандығынан айыру.

5) «Тап жауларын» концентрациялық лагерлерге қамау.

9-сынып. Қазақстан тарихы. №3 тест.

Шетелдік интервенция және азамат соғысы жылдарындағы қазақ өлкесі. 37 жауап бар.

1. Азамат соғысы жылдары кеңестер басшылығымен «мұсылман» бөлімдері құрылып, олар ұзақ тұрақтамады. Төмендегі жауаптардың ішінен себептерін көрсетіңдер.

1. Большевиктердің экономикалық саясаты және оныс іске асыру әдістерінің дұрыс болмауы.

2) Державалық шовинистер қаруланған мұсылман Ресейдің жауы деп санады.

3) Мұсылмандар орысша сөйлей алмады.

4) Қазақтар армия үшін сенімсіз элемент, олар әскери қызмет құрметін көрсетуге жеткен жоқ деп есептеді.

5) Еріктілік қағидалары бұзылды.

6) Мұсылмандардың жаппай әскерден қашуы.

7) Дутов, Анненков, Колчак топтарына қарсы партизан қозғалысының өрістеуі.

2. «Әскери коммунизм» саясатының негізгі белгілерін көрсетіңдер.

1) Азық-түлік салғырты.

2) Еңбек міндеткерлігі.

3) Сауда еркіндігі

4) Жалдпамалы еңбекті қолдану

5) Кәсіпорындарды шаруашылық есепке көшіру.

6) Ірі, орта және ұсақ өнеркәсіпті мемлекет меншігіне көшіру.

7) Азық-түлік салығы.

8) Басқаруды орталықтандыру

9) Ауылшаруашылық несиесі, тұтыну кооперациясын дамыту.

10) Жеке саудаға тиым салу.

3. Азамат соғысы жылдарында атаман Анненковтың бұйрығымен «Монғол» кемесінде кімді тірідей өртеді? А) А.Мироновты.

Ә) М.Летуновты

Б) К.Иноземцевты

В) Я.Ушановты

Г) Л.Емелевті

4. Оқиғаларды болу ретіне қарай белгілеңдер.

Торғай облыстық кеңестер сьезі қаулысымен Алашорданың «Қазақ» газеті жабылды.

Бүкіл Ресейлік ОАК Алашорда мүшелеріне кешірім жариялады.

Алашорданы тарату туралы КазРевКОМ шешімі қабылданды.

«Алаш» партиясы құрылды

«Алаш» қозғалысы басталды.

5. Азамат соғысы жылдары большевиктердің социалистік тәжірибелерге дайын еместігін көрсеткен жағдайларды белгілеңдер:

1) Ұлттық әскери бөлімдерді құру еріктілік қағидасымен жүргізілді.

2) Халықаралық империализмнің кестер билігінің өздеріне тарауынан қорқуы.

3) Шаруашылықты әскерилендіру.

4) Бұқараны кедейлендіру.

5) Еңбекті ұйымдастырудың әскери түрі

6) Қазақтардың азаттық алуы.

7) Бөлу ұстанымы.

8) Ұлт араздығын қозыдыру

9) Экономиканы бір орталықтан басқару жүйесі.

10) Қазақ ауылының патриархаттық –феодалдық негізін әлсіретуі

6. Сәйкестендіріңдер. Азамат соғысындағы қазақтың әскери басшылары.

Дала өлкесінің төтенше комиссары

Өтеп Ыбыраев

Торғай уезінің әскери комиссары

Әліби Жангелдин

Бригада басшысы

Т.Әлиев, О.Исаев, А.Оразбаева

Әскери бөлімшелердің командирлері мен комиссарлары

Амангелді Иманов

Партизан қозғалысының басшысы

Садық Уалиев

7. Оқиғаларды болу ретіне қарай белгілеңдер.

Қырғыз (Қазақ) өлкесін басқару жөніндегі Ревком құру туралы декрет жарияланды