Тарихтар жеткізген тәуелсіздік 10 сынып ғылыми жоба

Тарихтар жеткізген тәуелсіздік

«...Уақыт қарқыны зымыран. Күні кеше өткен сияқты уақиғалар бүгінде тарих беттеріне айналып үлгерді...Ең қиын жылдар дәл қазір артымызда қалды, сондықтан да мен еліміздің еңсесі биіктей беретініне сенемін.»

Н.Ә.Назарбаев

Жоспар:

І.Кіріспе

Тәуелсіздік жолында

ІІ.Негізгі бөлім

1.Тарих толқынында

2.Ызғарлы желтоқсан

3.Қазақстанның жетістіктері мен мақтаныштары

ІІІ.Қорытынды

Қазақстан – бірлік пен татулықтың мекені

Тәуелсіздік! Қандай киелі сөз. Осы бір құдіретті сөздің тереңіне көз жіберіп, ой елегінен өткізбек, ата-бабаларымыздың ғасырлар бойғы асыл арманы, азаттық жолында құрбан болған талай боздақтардың ұрпақтарына қалдырған аманаты екені сөзсіз.

Қайран қазағым, басынан талай нәубетті өткеріп, сонау қилы заманда тар жол тайғақ кешіп, бастан бағың ауғанда талай боздағыңның басы ауған жаққа кетті-ау! Бірі – Алатау асып, бірі Тарбағатай, кейбіреуі сонау Каспийден әрі асып кетті емес пе? Сол кезде басына күн туып, арғымағың ауыздығымен су ішіп, ерлерің етігімен су кешкенде басыңа тәуелсіз күн оралмайтындай көрінгендей болды. Талай боздағыңа туған жердің топырағы да бұйырмай кетті-ау!

Қуан далам! Кешегі жанарына жас толтыра, бір уыс топырағыңды тұмарға түйіп, «бас сауға» деп төсіңнен үдере көшкен ұландарыңның ұл-қыздары «бабамның мекені, ата қоныс ата мекенім» деп қайта оралуда. Тәуелсіздіктің ең басты жемісі – еркіндік. Біз ежелден ер деген даңқы шыққан халықтың ұрпағымыз, ел бірлігі жолында әрқашан намысын бермеген халықтың ұланымыз. Біз алтын күн бедерленген көк байрағын әлем биіктерінде желбіреткен бейбітшілік елдің азаматтарымыз, кең байтақ жерінде бірлігі жарасқан алуан ұлт-ұлыстардан тұратын біртұтас халықпыз!

1991 жыл – еліміздің «Қазақстан» деген атпен бүкіл әлемге алғаш қадам басқан жылы. Қазіргі Қазақстан әлем сахнасында мақтанарлықтай беделге ие. Жас мемлекетіміз осындай ширек ғасырдың ішінде көптеген ірі экономикалық, саяси және әлеуметтік жетістіктерге қол жеткізді. Қазіргі таңда Қазақстан жас мемлекет бола тұра, көптеген елдерден әлдеқайда алда. Бүгінгі Қазақстан – тек өзі орналасқан аймақта ғана емес,

Еліміздің Президенті Нұрсұлтан Назарбаев Қазақстанды «Мәңгілік ел» деп атады. Бұл Қазақстанның экономикасы өрлеп, дамыған ел қатарына қосылатындығын дәлелдейді. Тіпті, Қазақстан атауын «Қазақ елі» деп өзгерту керектігі туралы пікірге келуі – еліміздің тәуелсіз, еркін ел екендігінің нышаны.

Кез-келген жүрегі елім деп соғатын қазақ баласы үшін егеменді елде, тұғырлы тулы тәуелсіз мемлекетте дүниеге келу,өмір сүру-арман шығар, сірә. Себебі,тәуелсіздік-бізге ерлік пен намысшылдықтың арқасында жетті. Ал сол тәуелсіздікті аңсап өткен ата-бабаларымыз қаншама?! Сонау өткен ғасырда басталған тәуелсіздік үшін күрес,міне,кеше ғана, дәл 26 жыл бұрын қолымызға «бақыт құсы» секілді қонған еді.Тарих-ұлтты қалыптастырушы болса,ал біздің тарихымыз тәуелсіздікке деген ұмтылысымызбен байланысты.Тәуелсіздік-қазақ халқының бостандыққа ұмтылған қайсар рухының нәтижесі. Бабалар аманаты болып жеткен тәуелсіздік –біздің ең басты құндылығымыз деп есептеймін. Егемендік пен тәуелсіздік-еркіндік сүйген халқымыздың ежелден аңсаған арманы .Бүгінгі таңда тәуелсіздікке қол жеткізген еліміз талай асудан өтіп, небір қиын-қыстау кезеңдерді бастан кешіп,әлемнің түпкір– түпкіріндегі танылған, өз мақсаты мен міндеті анық байыпталған жас мемлекеттердің қатарына кірді. Халқымыздың тарихы-соғыстардың,әскери жеңістер мен жеңістердің ғана тарихы емес.Оның қашан да жасампаздық сипаты бар.Мемлекет құрып,оны нығайту,қалалар салу,өз мәдениетін қалыптастыру-бәрі жасампаздыққа жатады. Ғасырлар қойнауына үңілсек, кеш

Егемендігімізге қол жеткізу ешкімге де оңай болған жоқ. Әлемдегі мемлекеттердің қай-қайсысын алып қарасаңыз да ол өз болашағының жарқын болғанын және озық елдер арасында жүргенді тілейді. Бірақ кез-келген мемлекеттің бұл мақсатқа қол жеткізуге дәрмені жете бермейді. Оның себептері әр алуан. Адамзат дамуының өткеніне зер салып қарасақ, мемлекеттің ілгері дамуы мен өркендеуіне бөгет болатын негізгі кедергілердің бірі ол – ел ішіндегі алауыздық пен берекесіздік екенін тарих көрсетті. Мәселен, қазақ қазақ болғалы талай заманды өткерді, талай зобалаңды бастан кешті. Жаугершілікті де, аштықты да, бодандықты да, қуғын-сүргінді де көрдік. Қайсар қазақ халқының өткерген қиындықтарын, кешкен азаптарын айтып бітудің өзі мүмкін емес шығар. Еуразия құрлығының апайтөс даласы небір ұлы шайқастар мен ұлы жеңістердің де куәсі болды. Байтақ жеріміздің қойнауы сол қиын қыстау кезеңдер мен мерейіміз үстем болған замандардан сыр шертетін шежіреге тұнып тұр. Заманында жарты әлемді бағындырған Ғұндардың, Түркілердің, Моңғолдардың алып империяларының орталық ордасы да осы киелі далада орын тепкені баршаға аян. Ал ХV ғасырдың ортасында «Ұранымыз алаш, керегеміз ағаш» деп, киіз туырлықты көшпенділер құрған

Бірақ желтоқсан келгенде тек қуаныш қана емес,бір қайғылы оқиға да еске түседі

Желтоқсанның мұзда жанды алауы,

Қолдарында ұстаған бір жалауы.

Ербол, Қайрат, Ләззат пенен Сәбира,

Тәуелсіздік болған еді қалауы.

1986 жылғы Желтоқсан көтерілісі Тәуелсіздіктің бесігін тербеткен еді.Сол жылы он алтыншы желтоқсанда Қазақ КСР астанасы Алматы қаласында студент жастар бастаған «Әр ұлттың өз көсемі болу керек» деген ұранмен көшеге шыққан бейбіт шерудің аяғы қантөгіс, аяусыз басып-жаншуға ұласты.Себебі, ол кезде біздің қазіргі Тәуелсіз Қазақстан КСРО құрамындағы 15 одақтас республикалардың бірі еді. Коммунистік партия басқарған совет үкіметі барлық билікті өз қолында ұстап, маңызды шешімдерді өздері қабылдап отырды. Сол себепті, студенттер мен жастар жазықсыз жазаланып, қудалауға ұшырады. Біразы қамалып, біразы қайтыс болды, қалғандары оқудан шығарылды.

Ағайын,Тәуелсіздік жай келген жоқ,

Желтоқсан ызғарына мұз қатқан еді.

Құрбан боп бостандықтың жолында өткен,

Аташы желтоқсанның боздақтарын.

Сол уақыттағы желтоқсан қаһармандары арасында Қайрат Рысқұлбеков, Ләззат Асанова, Ербол Спатаев сынды ержүрек жастар ұлты үшін жанын пида еткен болатын. Бір қаламның ұшымен жазылып, барша қауымның жүрегінен орын алған «тәуелсіздік» сөзін есту қыршыннан қиылған сол жастарға арман еді.