Тарихтың мәңгілік тұлғасы сыныптан тыс жұмыс

Мерзімі: 03.02.2021ж. Мұғалім: Шыныбаева И.Ж

Тақырыбы: Тарихтың мәңгілік тұлғасы.

Мақсаты: ХХ ғасырдың Гомері атанған Жамбыл Жабаевтың өмірі мен патриоттық шығармашылығын насихаттай отырып, оқушы жүрегіне ұялату,патриоттыққа тәрбиелеу.

Қөрнекілігі: тақырыпқа сай «Ж.Жабаев мұражайы», «Ж.Жабаев электронды буклет» атты бейнебаяндар, презентация.

Өтілу түрі: дөңгелек үстел.

Барысы:

Мұғалім: Биыл жыр алыбы Жамбылдың 175 жылдығы республика көлемінде кең ауқымда аталып өтуде.

Жазушы Ғабит Мүсірепов «ХХ ғасырдың Гомері» атандырып, «Халық поэзиясының алыбы» деп баға берген, 99 жыл өмір сүріп шын мәнінде де халық жүрегінен өшпестей орын алған, халық ақыны, жыршы Жамбыл Жабаевтың туғанына биыл 175 жыл толды.

Жалпы, Жамбыл Жабаевтың шығармашылығы бірнеше бағыттан тұрады. Сол бағыттардың ішінде біз әскери -патриоттық бағытын қарастыруды жөн көрдік.

Жоспары:

1. Ж. Жабаевтың өмір жолы 2. Жамбыл атамыздың ақындық жолға түсуіне не себеп болды?3. «Дастан атаның» қаламынан туындаған алғашқы өлеңдері4. Айтыстың асқан шебері

Ж. Жабаевтың өмірі мен шығармашылығын 3 кезеңге бөліп қарастырсақ...

І кезең – 1846-1916 жылдар аралығы

ІІ кезең – 1917-1940 жылдар аралығы

ІІІ кезең – 1941-1945 жылдар аралығы

І кезең 1846 ж. 28 ақпанда Жамбыл дүниеге келді. Туған жері - Жамбыл тауы.

Қақаған қар аралас соғып боран,

Ел үрей-көк найзалы жау торыған.

Байғара, Жамбыл, Ханда мен туыппын

Жамбыл деп қойылыпты атым содан.

13 жасында Жамбыл алғашқы өлеңдерін шығарып, атақты Сүйінбай ақыннан бата алған.

Менің пірім – Сүйінбай

Сөз сөйлемен сыйынбай

Сүйінбай деп сөйлесем

Сөз келеді бұрқырап,

Қара дауыл құйындай.

Жыр алыбы – Жамылдың алғашқы өлеңдеріне тоқталу («Шағым», «Әкеме», «Менің пірім - Сүйінбай»)

Шағым

Оқымаймын молдадан,

Не оқытпақшы ол маған?

Бала келсе сабаққа

Жем дәм еткен дорбадан.

Ақ сәлдесін төңкеріп,

Көзін жұмып теңселіп,

Күн ұзынға боздаған

Оқығанша мен одан

Домбыраны қолға алам.

ІІ кезең 1912 жылы Балуан Шолақпен кездеседі.

1913 жылы Романовтардың 300 жылдық тойына арналған көрмеге барады.

1937 жылы Ш. Руставелидің «Жолбарыс терісін жамылған батыр» поэмасының 750 жылдық тойына қатысуы.

1938 жылы Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің бірінші сессиясын ашқан ақын

ІІІ кезең

1941 жыл СССР Мемлекеттік сыйлығының лауреаты.

1941 жылы «Ленинградтық өренім» өлеңінің жазылуы.

1943 жылы Жеңістің алғашқы көріністеріне арналған айтысты ашуы.

1945 жылы, 23 маусымда қайтыс болды.

БЕЙНЕБАЯН көрсету ( мұражайы)

Халықтық жырлардың ғұмыры қашанда ұзақ, елі барда ол мәңгі жасай береді, халықтың мұң-мұқтажын жырлап оны жұбатқан, мерейін жырлап қуантқан Жамбыл бабамыздың екі елге ортақтығына бүгін де куә болып отырмыз,Биыл – Жамбыл жылы. Өзінен бұрынғы барлық ірі қайраткерлер сияқты, Жамбыл да ұлттың рухы. Жамбыл Жабаев қазақты бүкіл әлемге танытып кетті. Қалыптасқан нанбас ұғымға қарап, заманындағы шындықты бұрмалау керек. Қазақты, қазақтың әдебиетін, қазақтың рухын бүкіл дүние жүзіне ең алдымен танытқан Жамбыл Жабаев болды.

Данышпан ақын Қазақстанға ғана емес, шет елдерге де танымал десек артық болмас. Бұған – Санкт-Петербордағы тұйық көшелердің біріне Жамбыл атамыздың есімінің берілуі дәлел.

Жамбыл бабамыздың 175 жылдық мерейтойы қырғыз жерінде басталып жатқаны жақсы нышан. Халықаралық Түркі академиясы биылғы жылды «Жамбыл жылы» деп жариялады. Жамбылдың өзі «Сүйегім – қазақ, етім қырғыз» деп айтқан.

ОҚУШЫЛАРҒА сөз беру (өмірбаяны)

Мұғалім: Жамбыл Жабаев арыстар атылған, халық қырылған, елдің еңсесі түсіп, аруағы төмендеген ең бір қиын кезеңде Жамбылдың ұлт ұранындай көтеріліп, соншама атақ-даңққа жетуі үміт сәулесі, болашақ жақсы күндер жоралғысы секілді көрінді. Азаматқа күш берді, кейінгі ұрпаққа тыныс қосты. Міне, сол Жәкең – Алаштың ұлы перзенті, қазақтың даңқын шығарған ғажайып тұлға екендігіне ешқандай күмән тумауға тиіс. «Құдай жоқ болса, ойлап шығару керек» деген сөз бар. Жамбыл қолдан жасалған жоқ, сом болып қашалып туды, қазақтың ұлы жырауларының ең соңғы сарқыты болды. Орта ғасырлық сахара дүлдүлін жиырмасыншы ғасырдағы империя төріне шығарды. Сол үшін де біз Жәкеңнің аруағына бас ұрып, барын бағалап, әрқашан да қастерлеуіміз қажет. Жамбыл – әлемнің небір дамыған елдері мен халықтары мақтан етіп, тойлап жүрген ірілерімен, алыптармен терезесі тең, өзгеше тұрпатты, кесек тұлға.

Ұлы Отан соғысы кезіндегі шығармалар

Ж. Жабаев. Алатауды айналсам