Театрдың балалар өміріндегі орны туралы мақала

Театр балаларың өмірінде алатын орны

Театр әр балаға қуаныш ұмытылмас әсер сыйлайды, оның көркемдік талғамын,еліктеуі мен қиялын дамытады. Әлемдегі бірінші балалар театры Мәскеуде 1918 жылы қараша айының 6 күні ашылған. Оның ұйымдастырушысы, ал кейіннен көркемдік жетекшісі Н.И.Сац болған.

Мектепке дейінгі балаларды тәрбиелеу мен дамыту ісіне байланысты мақсаттарды шешуде театр ерекше орын алады. Сахналандырылған ойындар

желілі рөлдік ойындардан тек желісі ғана емес, сондай-ақ ойнау іс-әрекетінің

сипатымен ерекшеленетіні айқындалған.Сахналандырылған ойындар ойын қойылымдары болып саналады,өйткені олар әдеби шығармалар түрінде белгілі бір мазмұнға ие, сондықтан балалар кейіпкерлерді ойнайды.Онда нағыз театр өнеріндегідей айшықты құралдар көмегімен – дауыс ырғағы,бет әлпетінің өзгеруі,қол қимылдары,жүріс-тұрысы арқылы нақты бейнелер қалыптасады.Мектепке дейінгі ересек балалардың өзі театр ойындарын өз бетінше ойнамайды.Олардың қызығушылығын, тәрбиешінің ұсынысы бойынша және басқаруымен болатын сахналау ойындары арттырады.Егер

де бірінші сәбилер тобынан бастап, балалар тәрбиешінің көмегімен халық әндері мен кішігірім тақпақтарды, жұбату өлеңдері кіші сахна көріністерін ойнаса, екінші сәбилер тобында театрдың ойыншықтарын пайдалана отырып, мұны одан әрі жалғастырса, онда ересектер тобында театр іс-әрекеті өз бетінше болуы да мүмкін.

Балалар беске қараған жасында, театр іс-әрекеті үрдісінде, рөлдерді орындау барысында өзіндік жеке ерекшелікті енгізуге белсене ұмтылады.

Мектепке дейінгі ересектер жасында балаларды көркемдік-бейнелік айшықтықтың амалдарына арнайы үйрету мүмкіндігі туады.Осы жаста сахнаның әр түрін пайдалана отырып, іс-әрекетінің үзінділерін балаларды әңгімелеуге үйрету сабақтары жүйесін кіргізуге болады. Қарапайым шығармалардан кереметтей сахналық көрініс жасауға болады. Сахнада жүру,сөйлеу, тұру,өзін-өзі білу, сыйлау мәдениетіне үйренеді.Рөлді атқару арқылы бала жағымды әдет, жақсы қасиеттерді ажырата білуге үйренеді,өзі

жаман нәрсені қайталамауға тырысады.Осылайша жан-жақты тәрбиеленген бала бар жаттаған, оқыған,естіген білгендерін өмірде кездесетін түрлі жағдайда да орынды қолдана білуге тырысады.

Нағыз театрдың өзінен көрген, сондай-ақ өздері қойған сахналық ойындар балалардың ой-өрісін кеңейтеді, балаларды әңгімеге араласуға, спектакль туралы ата-аналарына, жолдастарына әңгімелеп беруге итермелейді.Бұның бәрі сөйлеу қабілетінің дамуына, диалог түрінде сөйлеуге, өзі алған әсерін монолог түрінде сөйлеп жеткізуге себебін тигізеді.

Балалар театрының бірнеше түрлері бар.Ең көп тараған түрі- ойыншықтар театры.Қысқа тақпақтарды жаттап,оны өзіне тән орындау кезінен бастап-ақ

кішкене спектаклдер ойнала бастайтыны белгілі.Ондағы адамдар рөлін ойыншықтар орындайды. Театр түрлері:

Ойыншықтар театры.

Саусақ театры.

Көлеңке театры.

Картиналар театры.

Қуыршақ театры.

Балаларға арналған көркем шығарманы оқыту неғұрлым дұрыс ұйымдастырылса, мектеп жасына дейінгі балалардың эстетикалық талғамын дамыту соғырлым табысты болады.Тіпті кішкентайлар тобынан бастап-ақ

тақпақ пен қысқа өлеңдері айтқызғанда көркем сөздер әсерлі естілуі үшін