Тербелмелі қозғалыстар туралы ғылыми жұмыс, 9-сынып

«Аманкелді атындағы №19 жалпы орта мектебі » коммуналдық мемлекеттік мекемесі

Тақырыбы: Тербелмелі қозғалыстар

Пәні: Физика

Сыныбы: 9»А»

Орындаған: Азімхан Фатима

Жетекші: Тасымбекова Гүлбану

2018-2019 оқу жылы

«Аманкелді атындағы №19 жалпы орта мектебі » коммуналдық мемлекеттік мекемесінің 9«А» сынып оқушысы Азімхан Фатиманың «Тербелмелі қозғалыс »тақырыбындағы ғылыми жұмысына

Абстракт

Зерттеу жұмысының мақсаты: Бұл ғылыми ізденіс жұмысы табиғаттағыболып жатқан тербелмелі қозғалыстарды анықтап, денелердің қозғалысы туралы айтылып, және зерттеу әдістері қолданыла отырып, тың деректер негізінде құнды мағлұматтар келтірілген.

Болжамдары. Оқушылардың қабылдауына түсінікті етіп, Тербелмелі қозғалыс не екенін түсіндіру.

Зерттеу кезеңдері:

1. Материал жинақтау

2. Денелердің қозғалысы,

3. Жұмыс кіріспе.

4. Қорытынды бөлімі

Зерттеу әдістемесі.

Зерттеу жаңалығы.

Теориялық және практикалық маңыздылығы.

Зерттеудің мақсаты: Тербелмелі қозғалыстарды толығымен зерттеу.

Зерттеудің міндеттері:

Тербелмелі қозғалыс туралы көзқарас қалыптастыру;

Электромагниттік тербеліс ұғымдарына да қысқаша тоқталамыз;

Механикалық қозғалыстағы және басқа түрлерімен айырмашылығын қарастырамыз;

Тербелмелі қозғалыстың маңызы туралы көзқарас қалыптастыру;

Қорытынды жасау, логикалық ойлауды қалыптастыру;

Оқушылардың танымдық қызығушылығын дамыту.

Өзектілігі:

Ғылыми-техникалық жаңалықтарды ашуда физиканың маңызды екеніне көз жеткізе отырып, физика ғылымының салаларын дамыту керектігін дәлелдеу.

Күтілетін нәтиже:

Оқушының физика пәніне деген қызығушылығын оята отырып, келешекте ғылымға жаңалықтар енгізуге талпыныс жасау.

Мазмұны

І.Кіріспе бөлім

Тербелмелі қозғалыс

ІІ.Неізгі бөлім

Электромагниттік тербеліс ұғымдары

ІІІ.Қорытынды

Кіріспе

Тербелмелі қозғалыс — қалпына келтіруші күш әсер етіп түрғандағы қозғалыс.

Күнделікті өмірде біз тербелмелі қозғалыстар немесе жай ғана тербелістер деп аталатын қозғалыстармен жиі ұшырасамыз. Мәселен, жел соққан кезде талдың бұтақтарытербеледі, бір шеті қысқышқа бекілген металл пластинаны майыстырып тұрып жібере салca, ол да тербеліске түседі. Сол сияқты вертикаль күиінен ауытқыған өткеншек, бесік, қабырға сағатының маятнигі, серілпеге ілінген жүк, домбыра шегі, таразының тілі және т.б. тербеледі.

Бұл қозғалыстардың ұқсастығы сол, олардың барлығы қайталанып отыратынымен сипатталады: қандай да бір уақыт еткен соң, тербеліп тұрған дене бастапқы орнына үнемі қайта оралады.

Демек, тербелмелі қозғалысқа периодтылық тән. Қозғалыстың периодтылығы белгілі бір уақыт өткен соң дене орнының, яғни оның координатасының дел немесе шамамендәл қайталанып отыратынын білдіреді.

Сонымен, механикада тербелістер деп дененің бірдей уақыт аралығындағы дәлме-дәл немесе жуықтап қайталанып отыратын қозғалысын айтады.

Мәселен, планеталардың, Жердің жасанды серіктерінің орбита бойымен қозғалысы, сол сияқты сағат тілі ұшының, ұнтаспа дискілерінің қозғалысы тербелмелі қозғалыс тәрізді периодты болып табылады.

Дене қозғалысының сипаты бастапқы шарттар мен әрекет етуші күшке тәуелді болады. Тербелмелі қозғалыс жасауы үшін денеге әрекет етуші күштер қандай шарттарды қанағаттандыруы керек екенін қарастырайық. Тұрғы қысқышына болат серіппенің бір ұшын бекітіп, оның екінші ұшына жүк ілеміз. Жүкке әрекет ететін Fa ауырлық күші мен Fс серпімділік күші модульдері жағынан тең, ал бағыттары қарама-қарсы болған жағдайда жүк тыныштық күйде болады:

F=Fc+Fa=0

Дененің оған әрекет етуші күштер векторларының қосындысы нөлге тең болған кездегі күйін тепе-теңдік күй деп атайды. Жүкті тепе-теңдік күйден шығарып төмен ығыстырғанда, серіппе деформациясының ұлғаюы салдарынан Fc серпімділік күші артады, ал Fa ауырлық күші өзгеріссіз қалады. Бұл күштерге теңәрекетті F күші тепе-теңдік күйге қарай жоғары бағытталған.