Тербелмелі қозғалыс 9 сыныпқа арналған таныстырылым

§52 52. Рентгендік . Рентгендік сәулелер. сәулелер.

1895 жылы В. Рентген ашқан. 1895 жылы В. Рентген ашқан.

Рентген сәулелері Рентген сәулелері - - жылдам жылдам электрондар кенеттен тежелгенде электрондар кенеттен тежелгенде

пайда болатын толқын ұзындығы пайда болатын толқын ұзындығы

өте қысқа (10 өте қысқа (10-12 -12-10 -10-9 -9) ) электромагниттік сәулелер. электромагниттік сәулелер.

Рентгендік сәулелердің тууын классикалық Рентгендік сәулелердің тууын классикалық

электромагниттік теория негізінде түсіндіру электромагниттік теория негізінде түсіндіру

Жылдам электрондар металл атомдарымен Жылдам электрондар металл атомдарымен соғылғанда, олардың ядроларының кулондық соғылғанда, олардың ядроларының кулондық

өрістерімен өзара әрекеттесуі салдарынан тежеледі. өрістерімен өзара әрекеттесуі салдарынан тежеледі.

Тежелу барсыныда жылдам электрондар біраз Тежелу барсыныда жылдам электрондар біраз

мөлшерде кинетикалық энергияларынан айырылады: мөлшерде кинетикалық энергияларынан айырылады:

∆Е=Е1-Е -Е2 Е1,Е ,Е2 2 -электронның әр түрлі күйлеріндегі кинетикалық -электронның әр түрлі күйлеріндегі кинетикалық энергиялары, энергиялары, ∆Е – электронның жоғалтқан энергиясы. Е – электронның жоғалтқан энергиясы. Бұл энергия рентгендік сәулелер фотонының Бұл энергия рентгендік сәулелер фотонының

энергиясына түрленеді: энергиясына түрленеді:

∆Е=h =hν Жылдам электрондардың тежелуі кезінде туындайтын Жылдам электрондардың тежелуі кезінде туындайтын

сәулеленуді тежеулік рентгендік сәулелер деп атайды. сәулеленуді тежеулік рентгендік сәулелер деп атайды.