Терең дем алу және дауыс ырғағымен жұмыс жаттығулары

Сабақтың тақырыбы:Терең дем алуды дамыту. Дауыс ырғағымен жұмыс Күні: 04- 07.10

Мұғалім- логопед:Ұ.Берекетова

Сыныбы: Тұтықпа балалар Сабақтың мақсаты:

Білімділік: терең дем алу мен шығарудың әдістерін үйрету. Дауыс ырғағымен жұмыс жасау. Түзетушілік: - мұрынмен дем алуды қалыпқа келтіру;

- неғұрлым терең тыныс алып және сыртқа созыңқырап шығаруды әдетке айналдыру; - сыртқа шығатын ауаны дыбыстап шығаруға дамыту; сөйлеп тұрып дем алуды дамыту; - сөйлеп дем алуды жаттықтыру; - диафрагманы қалыпқа келтіру; - дауыс ырғағын дамыту. Тәрбиелік: шапшаңдыққа, байқампыздыққа тәрбиелеу.

Сабақтың әдісі:

әңгімелесу, сұрақ- жауап

Сабақтың көрнекілікт ері:

мақта, қақпа, заттық суреттер.

Сабақтың барысы: Сабақтың кезеңі:

Логопедтің іс- әрекеті Оқушының іс- әрекеті: Ұйымдасты ру кезеңі:

Психологиялық дайындық « Армысың ба, нұрлы күн! Армысың ба, Жер Ана! Аман- есен болайық! Бейбітшілік қалайық!» Осындай жақсы көңіл- күймен сабағымызды бастайық!

Оқушылар бірге қайталайды

Өткен сабақты қайталау

-Балалар, өткен сабақта біз қандайжаттығуларды өттік. -Ендеше, еске түсірейікші.

-Өткен сабақта біз тыныс алу жаттығуларын орындадық. (өткен сабақта өткен тыныс алу жаттығуларын орындау) Жаңа сабақ:

-Бүгінгі сабақта біз терең тыныс алу және дауыс ырғағымен жұмыс жасаймыз. «Футбол» Ойын шарты: түрлі түсті қағаздан жасалған доп пен қақпа жасау. Оқушыларға терең тыныс алу арқылы допты қақпаға үрлеп кіргізуді түсіндіру. Оқушымен бірге ойнау. Көп ұпай жинаған ойыншы ұтады.

1. Дауыс ырғағымен жұмыс Логопед: -Дауыс ырғағы- сөзді, сөз тіркестерін, сөйлемдерді, оның ішіндегі бөлшектерін сазына келтіріп сөйлеу. Дауыс ырғағын дамытуға

Балалармен футбол ойынын ойнау.

арналған жаттығулар әр түрлі дыбыстардың дауыс шығару механизміне тигізетін әсерін ескеру арқылы құрастырылады. Үнді дауыссыздар және дауысты дыбыстар дауыс аппаратының функциясына импеданс арқылы әсер етеді. Фонация кезінде әр түрлі дыбыстардың қалыптасуында әр түрлі қарама қарсы қысым пайда болады. Ол ауыз-көмей каналында тарылулардың және қуыстардың көлемінің өзгеруінің салдарынан болады. Дауыс қатпарлары мен резонаторлардың тербелісінің бір-бірімен байланысты жүйесі қалыптасады. Акустикалық механизм дауыс және артикуляциялық аппараттың жеке анатомиялық құрылысына, дыбыстың пайда болу тәсіліне тәуелді болғанынан, бір дыбыстар үнемі басқаларға қарағанда көбірек импедексқа ие болады. Сонымен қатар оны жаттығу арқылы артық бұлшық ет энергиясын шығармай, әр дауыс аппаратына «таңдап алып», жақсы акустикалық нәтижеге қол жеткізуге болады. Осылайша дауыс ырғағын реттеуге болады.

Дауыстың түзетуі М дыбысын айтқызудан басталады. Бұл фонема дұрыс фонацияны орнатуға ең жақсы физиологиялық негіз болып саналады. 1-жаттығу. Көмейдің жай қалпында М дыбысын қысқа айтуын ұсынады. Біртіндеп жаттығулар нәтижесінде фонация ұзартылып, дауыс үнді, анық шығатын болады. Бұл жаттығуды тез, қиналмай орындайтын болғаннан кейін ашық буындарды айтуға көшеді. 2-жаттығу. М дыбысын ұзақ айтып, барлық дыбыстарды соған қосып, төменгі иекті күрт астыға түсіріп айтқызады: ма, мо, му, мэ, мы. Жаттығу барлық үнді дауыссыздармен жүргізіледі. Дыбыстау кинестезиясын ары қарай бекіту мақсатымен екпін екінші буынға түсетін буындар тіркесі айтқызылады. 3-жаттығу. Буындарды қайтала: ма-ма на-на ма-мо на-но ма-му на-ну, т.с.с. 4-жаттығу. Дауыстап айт: мама-мама-мамама; нана-нана-нанана, т.с.с. Буындарды қатты, жетік айтуын үйренгеннен кейін 5 жаттығуды орындауға көшеді. 5-жаттығу. и дыбысымен дауыстыларды айтып жаттықтыру.