Тіл әдебиет білгірі 7-сыныпқа арналған тәрбие сағаты

«Бекітемін» Мектеп директоры:

Ғ.Дүйсенбаев

Тіл-әдебиет білгірі Мақсаты: Оқушылардың әдебиет пәнінен өтілген материалдарды меңгеруін, білім деңгейін тексеру. Міндеттері: 1) оқушылардың білім-білік дағдыларын қалыптастыру; 2) ана тілін сүюге, құрметтеуге тәрбиелеу, көркем әдебиетті сүйіп оқуға, ізденімпаздыққа баулу; 3) оқулық пен қосымша материалдар деректерін пайдаланып, ғылыми-танымдық әрекеттерін жетілдіру.

Көрнекілігі: тақта, слайд, суреттер

Пәнаралық байланыс: ауыз әдебиеті, шет тілі, өнер,халық педагогикасы.

Барысы: 1. Ұйымдастыру кезеңі. 1) Алдын ала тағайындалған топтарды шақыру. 2) Әділқазылар алқасын сайлау.

- Қымбатты ұстаздар, оқушылар! Бүгінгі 5-8 сынып оқушыларымен өткізілгелі отырған «Тіл-әдебиет білгірі» атты сайысына қош келдіңіздер! Қазақ тілі - өте бай тіл. Ана тілінің күші мен құдіретін туған халқымыз әуелден- ақ бағдарлап, сөз өнерін барлық өнердің басы деп санаған. Сөз өнері –халық даналығының жемісі. Әдебиет –халқымыздың рухани өмірінің айнасы, ана тіліміздің өміршеңдігінің, ұлттығымыздың, халықтығымыздың белгісі. Олай болса, бүгінгі сайыс барысында осы қазақ тілі мен әдебиет пәні бойынша оқушыларымыздың ой-өрісін,білімдерін,ақылы мен ептілігін сарапқа салатын боламыз. Топты таныстыру. Біреу озса сайыста,біреу артта қалады, Ренжімей тараса,озбағандар жарады. Жарыс заңы ежелден-жеңімпазды анықтау, Озат болу шарты сол-еңбектену,жалықпау,- Ендеше ортамызда әдебиет пәні бойынша ерінбей еңбектеніп, үнемі ізденіс үстінде жүретін алғыр оқушыларымыз қатысқалы отыр. «Білгірлер» тобы Мүшелері: «Алғырлар» тобы Мүшелері:

(Әділқазылармен таныстыру) -Әділ қазы, ақ қазыға сәлем бер, Әділдікке бас иеді күллі әлем. Жүйрік озар, сайыстарда неше бір Сарапқа сал, әділдікпен шеше біл,- дей келе сайысымызды бағалайтын әділқазылар алқасымен танысыңыздар: ... Бүгінгі сайысымыздың кезеңдерімен таныстырып өтейін: І. «Бәйге» кезеңі ІІ. «Дода» кезеңі ІІІ. «Кейіпкерлер әлемі» ІҮ. «Сөз тапқанға қолқа жоқ» (ситуациялық сұрақ) Ү. «Жорға» «Бәйге» кезеңі -Білім деген биік шың, Бақытқа сені жеткізер.

Білім деген ақылшың, Қиындықтан жеткізер,-деп сайысымыздың алғашқы шарты «Бәйге» кезеңін бастаймыз. Бұл кезеңде сіздерге қазақ тілі пәні бойынша 10 сұрақ, әрқайсысына 10 ұпайдан беріледі. Жауап бере алмаған жағдайда келесі топ жауап беріп 5 ұпайды өздеріне алуына болады «Білгірлер» тобы

1.Қазақ тіліндегі тыйым салуға қатысты сөздер қай терминге жатады? Табу 2. «Фразеология» сөзінің баламасын табыңыз. Тұрақты тіркес 3. «Әліпби» сөзі қай тілден енген? араб тілі 4. «Компьютер» сөзін оңаша түрде тәуелдеңіз 5. Жұрнақтың түрлерін ата. сөз тудырушы, сөз түрлендіруші 6. Дерексіз зат есім дегеніміз не? Оймен, ақылмен сезіп білетін ұғымдардың атауы 7. «Көкпеңбек,аппақ» сөздері қай шырайда қолданылып тұр? Күшейтпелі шырай 8. Дауысты дыбыс тілдің қатысына қарай нешеге бөлінеді? жуан, жіңішке 9. Есімше қалай жасалады? -ған, -ген, -қан, -кен, -ар,-ер, -р, ма+с, -атын, -етін, -йтын, -йтін, -мақ, -мек, -бақ, -бек, -пақ, -пек 10. Қашан? Қалай? Қайтіп? Не үшін? деген қай сөйлем мүшесінің сұрақтары? Пысықтауыш «Алғырлар» тобы

1. Көзқарас күрделі сөздің қай түріне жатады? Біріккен 2. Көсемше қалай жасалады? -а, -е, -й, -ып, -іп, -п, -ғалы, -гелі, -қалы, -келі 3. Жалғаудың түрлерін ата. Көптік, септік, тәуелдік, жіктік 4. Екпін түрлерін ата? Ой екпіні, тіркес екпіні, сөз екпіні, дыбыс екпіні 5. «Ұстаз» сөзін жіктеңіз 6. Қандай? Қай? Қанша? Неше? деген қай сөйлем мүшесінің сұрақтары? Анықтауыш 7. Дыбыс үндестігінің түрлерін ата. ілгерінді, кейінді 8. Белгілі бір жердегі (аймақ, облыс, аудан) тұрғындарының сөйлеу тілінде ғана қолданылатын сөздер Диалектизм 9. Жай сөйлем түрлерін ата. Жақты, жақсыз, Жалаң, жайылма, Толымды, толымсыз, Атаулы 10. Буын дегеніміз не және оның түрлерін ата. Буын – сөзді айтқан кездегі дауыс толқыны. Ашық буын, Тұйық буын, Бітеу буын

ІІ. «Дода» кезеңі. Білікті білім жинап кәсіп етер,